Hollands Dagboek

Leonie van Bladel (57, ongehuwd) volgde na de mms in Utrecht de opleiding journalistiek bij het Persinstituut in Amsterdam. Daarna werkte zij ruim dertig jaar bij radio, tv en schrijvende pers. In juni 1994 werd zij als lid van de PvdA gekozen in het Europees Parlement. Op 19 september stapte zij over naar de Unie voor Europa, in grootte de derde fractie in het Europees Parlement. De PvdA wil dat Van Bladel haar zetel opgeeft, zij wil hem houden.

Woensdag 2 oktober

Een kennis uit de Surinaamse gemeenschap belt in paniek. Wat heb je nu gedaan? Er wordt gezegd dat je bij Le Pen zit! Ik leg hem uit dat de Unie voor Europa zich in het midden van het Europese politieke krachtveld bevindt. Een aantal niet federatief denkenden hebben zich hierin gebundeld. Tot de zesenvijftig leden tellende fractie behoren ook vijf eigenzinnige journalisten. Een afwijkende mening wordt dus gerespecteerd, stel ik hem gerust.

Daarna belt Monica Baldi om te vragen hoe mijn politieke overgang in Nederland is gevallen. Ik vertel haar over de lading modder die de Partij van de Arbeid over me heeft uitgestort. Baldi, architecte en ook voormalig sociaal-democrate, is een intelligente vrouw. Binnen de Unie voor Europa zet ze zich met passie in voor het milieu- en ontwikkelingsbeleid. Samen met Bernard Kouchner, de oprichter van Artsen zonder Grenzen, hielden we in juni 1995 bij de Franse president Chirac een pleidooi voor de overleving van Sarajevo.

Tijdens het telefoongesprek met Baldi rolt een fax binnen afkomstig van een van mijn voormalige directeuren uit de Nederlandse omroep. Het is prettig om te horen dat mensen vertrouwen in je hebben om wat je bent en denkt. Zelfs uit het sociaal-democratische kamp krijg ik van door mij gewaardeerde persoonlijkheden meelevende reacties. Had ik niet verwacht.

Twee jaar heb ik tegen de stroom van de 226 leden tellende fractie van de sociaal-democraten ingezwommen. Ik heb onderschat hoe moeilijk het is je aan te passen aan knellende partijstructuren en standpunten. Toen collega Wim van Velzen, naar aanleiding van het opzeggen van het vertrouwen in mijn medewerker vanwege zijn politieke uitspraken in de Volkskrant, in het bijzijn van een Brusselse ambtenaar het woord 'royeren' had laten vallen en uit Haagse kringen het woord 'kaltstellen' overwaaide, vond ik het tijd om een beslissing te nemen. Mijn beslissing was moeilijk en pijnlijk. Het is echter beter een beslissing te nemen, dan geen. Ik voel me nu weliswaar triest, maar ook heel opgelucht.

Vandaag weer brieven gekregen van Nederlanders die in Marokko gevangen zitten. Door mijn interventie verleende koning Hassan onlangs twee Hollandse vrachtwagenchauffeurs gratie. Een stap in de goede richting. Een van de vrouwen van de gevangenen wil een ondersteuningsactie voor me beginnen. Lief, maar niet nodig.

Ik bel met de Portugese afgevaardigde van de Unie voor Europa, Pereira. Ik vraag hem zijn medewerking om de situatie van de Nederlandse gevangenen in Portugal te verbeteren. De omstandigheden in de Portugese gevangenissen zijn de Europese Unie onwaardig.

Uiteraard het debat rond de zaak Bolkestein gevolgd. Die sterke, typisch Nederlandse hang naar het vastleggen van gedrag in codes, ligt me helemaal niet. Ik concludeer dat het Nederlandse parlement wel erg met zichzelf bezig is.

Moe en afgemat rijd ik om kwart voor twaalf 's avonds een uitgestorven Brussel binnen.

Donderdag

Omdat ik de slaap moeilijk kan vatten neem ik half drie 's nachts de krant. Een artikel over de familie Bhoetto trekt mijn aandacht. Dit soort Aziatische families in Pakistan, voorheen in India, en nu ook in Indonesië houden wel heel krampachtig aan de macht vast.

's Morgens op tijd op. Om half tien in de buitenlandcommissie. Er wordt gesproken over de Sacharov-prijs. In mijn vorige fractie heb ik daarvoor de Cubaanse Mensenrechtenbeweging Concilio Cubano kandidaat gesteld. Mijn voorstel kreeg toen niet meer dan zeventien stemmen. Het is nu het politieke moment om vanuit het Europese Parlement een signaal aan Castro te geven. Ik merk dat hierop vanuit mijn nieuwe fractie wel positief wordt gereageerd.

Iemand heeft een deel van mijn naambordje weggekrast, en naast de deur de tekst 'Indonesia Bureau' aangebracht. Erg kinderachtig. Kennelijk is het opgevallen dat ik onlangs bij enkele Indonesische generaals een pleidooi heb gehouden voor de vrijlating van vakbondsleider Pakpahan, alsmede de drie gevangen journalisten van de verboden journalistenbond.

In de subcommissie mensenrechten worden de voors en tegens van sancties tegen Birma besproken. Ik vraag me af of de stopgezette bierbrouwerijen van Heineken en Carlsberg al door de Chinezen zijn overgenomen. En dat zijn bepaald geen ondernemers met sociaal gevoel.

Als voormalig waarnemer bij de Palestijnse verkiezingen, en die in Bosnië, ben ik geïnteresseerd in de werkzaamheden van de Zweedse organisatie IDEA, een instituut voor democratie en verkiezingsbijstand.

Directie en bestuur raken in een geanimeerd debat met de commissieleden. Democratie is het nieuwe gat in de markt voor de niet-gouvernementele organisaties. Zo zit de wereld nu eenmaal in elkaar. Lobbyen voor een prachtig doel.

Vrijdag

Ben net op tijd voor mijn eerste afspraak. Mijn Angolese gast moet het zonder koffie doen, de bar blijkt op vrijdag gesloten. Hij komt mijn aandacht vragen voor de vijftigduizend werkloos geworden guerrillastrijders, waarvoor geen opvang bestaat. Een bron voor criminaliteit en onveiligheid, en een barrière voor het vredesproces. Ik zal hierover schriftelijk vragen stellen aan commissaris Pinheiro.

Inmiddels worden er kartonnen dozen afgeleverd. Nu ik van partij ben veranderd, moet ik ook van bureau wisselen.

Handel nog enkele telefoontjes af. De nieuwe directeur van de Wereldbank in Brussel, die ik ontmoette tijdens een diner met de nieuwe Amerikaanse ambassadeur, moet antwoord hebben op zijn verzoek een briefing voor de buitenlandcommissie te willen geven. Helaas, de agenda voor deze commissie blijkt voor de komende maand vol, ik beloof hem mijn best te doen.

Om kwart voor een duik ik in Brussel met de auto de tunnel in, en reken uit dat met een beetje geluk ik net op tijd in Arnhem kan zijn. Daar vindt in het Provinciehuis de nationale zitting van het Nederlandse Jeugdparlement plaats. Ik maak ze er op opmerkzaam dat in de door hen opgestelde resolutie over het buitenlands beleid de mensenrechten ontbreken.

Zaterdag

Per fax wordt mij een tragische zaak voorgelegd. De veertienjarige Joland Letitia Bona, die vorige maand, evenals de jongere kinderen uit het gezin Bona, na zes jaar in ons land te hebben gewoond, de Nederlandse nationaliteit en paspoort kreeg, moet deze op bevel van Amsterdamse bestuurders weer inleveren. Dit lijkt me niet de juiste manier van omgaan met de belangen en emoties van burgers, en zeker niet met die van kinderen. Raadpleeg enkele deskundigen op dit gebied, en stuur een schriftelijk verzoek aan het College van B en W om op dit ongelukkige besluit terug te komen.

Voedsel inslaan voor de komende week. Samen met zus en zwager naar de kunstbeurs in de RAI. Authentieke Indonesische cultuur omringt me 's avonds in restaurant The Raffles in de Javastraat in Den Haag. De eigenaar is afkomstig uit midden-Java, en gebruikt oude familierecepten. Mijn tafelgenoot is ook een liefhebber van een goede keuken. We genieten. Inderdaad, Den Haag... Den Haag, de weduwe van Indië ben jij.

Zondag

Zondags loop ik het liefst in oude plunje rond. In mijn werkkamer draait Bocelli, terwijl ik vanuit de keuken met één oor het geliefde VPRO-programma OVT volg en de kranten doorblader. Een van de OVT-verslaggevers zit op Tristan da Cunha. Ik droom ervan dat ik daar zit. En passant doe ik net iets te veel knoflook en provençaalse kruiden bij het rundvlees. De geur van bouillon verspreidt zich door het huis. Even rust en zekerheid in het leven.

In het programma Buitenhof heeft de redactie twee inwoonsters van Jeruzalem tegenover elkaar gezet. Ik vind het een te gemakkelijke manier van emoties opkloppen. De ene vrouw is een overlevende van de Shoah, en heeft een achterstand in de Nederlandse taal. De andere dame is een geroutineerde Nederlandse VN-diplomate die met een Palestijn is getrouwd. Beiden hebben hun eigen gelijk. Zo'n confrontatie is niet fair, en helpt de zaak niet. Ik blijf er wel de rest van de dag aan denken.

Bij de post zit een kopie over mijn in de media veelbesproken bereidverklaring om zitting te nemen in het Europees Parlement. Deze verklaring heb ik in november 1993 ondertekend. De clausule na beëindiging van het lidmaatschap de zetel ter beschikking te stellen, blijkt expliciet bedoeld voor leden van de Tweede Kamer. Iets wat geheel niet op mij van toepassing is, en bovendien volledig in strijd met de regels van het Europees Parlement. Zal Ruud Vreeman hier morgen op antwoorden.

Spring om half vijf even op de fiets om de herfstlucht op te snuiven.

Maandag

Contact met Joop Teleng van de Stichting Themis, die de belangen behartigt van gedetineerden in het buitenland. Een zeer deprimerende zaak is die van de Nederlandse gevangenen in Marokko. Na afloop van de straf moeten zij dikwijls nog een boete betalen, waarvoor de familie meestal het geld niet heeft. Ze krijgen dan opnieuw een langdurige gevangenisstraf opgelegd.

Ik sla een blik in het Nieuw Israelitisch Weekblad. De ontwikkelingen in het Midden-Oosten baren mij zorgen. Ik zie absoluut geen heil in de bemoeienis van de Europese Unie met het vredesproces aldaar. De Unie heeft namelijk zoals gebruikelijk geen eensluidend buitenlands beleid, en kan alleen maar als stoorzender werken. Het Europees Parlement heeft bovendien door de jaren heen uitsluitend partij gekozen voor de Palestijnen. Wel vind ik de houding van premier Kok, als aankomend voorzitter van de Europese Unie, in zijn directe contact met Netanyahu constructief.

Nog even gebeld met de familie Bona om te horen of de verantwoordelijke Amsterdamse bestuurders al van zich hebben laten horen. Mevrouw Bona voelt zich gesteund, maar heeft nog geen nieuws. Terug naar Brussel om de lopende zaken af te handelen. Vanavond de inhoud van archiefkasten en bureaus inpakken.

Dinsdag

Nabespreking van de verkiezingswaarneming in Bosnië. Voor het eerst zijn drie belangrijke vertegenwoordigers van de Servische oppositie te gast in het Europese Parlement. Hun betogen hebben een hoog analytisch gehalte, tegelijkertijd eigenzinnig Servisch, en soms ook bitter. De wereld heeft hen de afgelopen jaren ten onrechte in de steek gelaten. Voor Servië begint nu een interne strijd. Niemand weet hoe die zal aflopen. Het zou een goede zaak zijn, menen de aanwezige Europarlementariërs, als er toegewerkt zou worden naar een lidmaatschap van de Raad van Europa.

Woensdag 9 oktober

In alle vroegte naar Bonn. De leden van de subcommissie mensenrechten van de Bondsdag willen worden geïnformeerd over de werkzaamheden van hun collega's in het Europese Parlement. Er blijkt dat wij meer invloed hebben dan nationale parlementariërs met betrekking tot het naleven van mensenrechten in akkoorden met derde landen. Er wordt besloten meer gegevens uit te wisselen. De Bondsdagleden zijn van harte welkom tijdens de hearing over 'straffeloosheid' die voor eind oktober in Brussel is gepland.