Staatsbezoek

Het is jammer dat juist aartsbisschop Desmond Tutu een excuus wilde hebben van koningin Beatrix. Als ergens een plekje op aarde is waar onze koningin nu juist niet haar excuses hoeft aan te bieden voor wat voor evenementen dan ook, is het wel Zuid-Afrika. Maar helaas, hoe veel goeds de prelaat ook doet - mogelijk als daadwerkelijk excuus voor het feit dat hij bij uitstek de vertegenwoordiger is van de religieuze arm van het Britse imperialisme - zijn landsgeschiedenis kent hij slecht.

Wel weet hij aardig de stemming op te pikken van de dichter Dikeni - die uiteraard wel in gezegende vrijheid nonsens mag beweren - als hij het maar mooi doet.

Het was in de 17de eeuw en later niet de bedoeling en evenmin de opstelling van de VOC een kolonie aan de Kaap te stichten - integendeel, een opvolger van Van Riebeeck (wiens 'Drommedaris' overigens geen slaven vervoerde), een Van der Stel werd zelfs door de Heren XVII teruggefloten toen hij wel kolonialistische plannen had. Het was de Zeventien allemaal te veel trammelant want dat betekende onder andere het onderhouden van een behoorlijk sterke militaire presentie - de Republiek bewaarde die liever voor het verre Oosten en de oorlogen met Engeland.

Wat de opeenvolgende lokale bewindvoerders van de VOC ook hebben gedaan, een kolonialistisch bewind hebben zij niet gevestigd. Dat deden de Britten toen die na de Napoleontische oorlogen de Kaap in handen kregen. Daaruit ontstond weer de Grote Trek, de twee Boerenoorlogen en de verdere mythologie aangaande de geschiedenis van de Afrikaners, overigens allang niet meer uitsluitend Nederlanders.

Wat het naoorlogse beleid betreft - het wil wel eens vergeten worden dat het juist de Nederlandse Gereformeerde kerken waren die reeds in 1950 protest aantekenden tegen de twee jaar tevoren ingevoerde apartheids-maatregelen, namelijk toen de kleurlingen van algemene verkiezingen werden uitgesloten. Sindsdien heeft Nederland een consequent anti-apartheidsregime gevoerd.

Wat de 'Dutch Reformed Church' in Zuid-Afrika betreft - die heeft meer kenmerken van het Schotse presbyterianisme van zijn oprichter Andrew Murray dan van de doorsnee Nederlandse kerkgemeenschappen. En juist uit die kringen ontstond ook reeds in het midden van deze eeuw grote tegenstand - officieel werd in die tijd door de gereformeerde kerk in Zuid-Afrika het idee verworpen dat apartheid op Bijbelse beginselen zou stoelen.

Jammer dat ook Youp van 't Hek in zijn correspondentie naar Hare Majesteit zijn onkunde op dit gebied etaleerde - maar voor een hofnar gelden nu eenmaal geheel andere regels.