Missie controleurs ondanks bevriezing VN-akkoord; Saybolt toch weer naar Irak

ROTTERDAM, 10 OKT. Het Nederlandse bedrijf Saybolt International uit Vlaardingen stuurt opnieuw drie van zijn medewerkers naar Bagdad om voorbereidingen te treffen voor de controle op de naleving van het olie-voor-voedsel-akkoord tussen de Verenigde Naties en Irak. Dit heeft Saybolt-manager Peter Boks vanochtend desgevraagd meegedeeld.

De missie van Saybolt is opmerkelijk omdat de Verenigde Naties nog steeds geen groen licht hebben gegeven voor hervatting van het olie-voor-voedsel akkoord dat vorige maand is bevroren.

Dit gebeurde nadat het leger van Irak een groep Koerden in het noorden van het land had aangevallen en de Amerikanen vervolgens vergeldingsacties uitvoerden op Iraakse doelen. Een hoge VN-functionaris benadrukte gisteren nog dat Irak nog steeds niet aan alle voorwaarden voldoet voor hervatting van het akkoord.

Saybolt International moest naar aanleiding van het militaire treffen vorige maand spoorslags zijn medewerkers uit Irak terugtrekken. Afgelopen dinsdag heeft het bedrijf echter van de VN de opdracht gekregen toch maar weer mensen naar Irak te sturen. Op deze wijze kan Saybolt voorbereidingen treffen om met de controle te kunnen beginnen zodra de VN het groene licht hebben gegeven voor hervatting van het olie-voor-voedsel-akkoord.

Volgens Boks, manager special projects, zullen drie medewerkers op zeer korte termijn naar Bagdad afreizen, zodra ze hun visa voor Irak binnen hebben. De drie zullen kwartier maken voor de overige zeven medewerkers die later zullen volgen. Zij zullen tevens controleren of de apparatuur voor het meten van de olie-export betrouwbaar is en goed functioneert.

Saybolt International is in augustus door de VN ingehuurd om de 2 miljard dollar aan olie te controleren die het land in het kader van het olie-voor-voedsel-akkoord gedurende een half jaar zou mogen uitvoeren. Met het akkoord maakten de VN een uitzondering op het embargo, dat was ingesteld na de Iraakse inval in Koeweit in 1990.

Saybolt moet in Irak controleren hoeveel olie het land precies uit gaat en welke kwaliteit de export-olie heeft. Het bedrijf zal daartoe mensen èn apparatuur neerzetten bij twee outlets: bij de grens met Turkije waar de olie via een pijpleiding Irak verlaat, en bij Mina al Bakr, belangrijke oliehaven aan de Perzische Golf in het zuiden van het land.

“Vorige keer kwamen onze mensen niet verder dan Bagdad”, vertelde Boks vanochtend. “Nu is echter alles rustig en kunnen ze waarschijnlijk ongestoord naar het noorden en zuiden afreizen.” Boks is er zich terdege van bewust dat de VN het akkoord nog steeds aanhouden. “De secretaris-generaal houdt nog even de hand aan de knop.” Boks sluit niet uit dat de zaak pas na de Amerikaanse verkiezingen van volgende maand van start kan gaan.

Een hoge functionaris van de VN verklaarde gisteren dat de omstandigheden nog steeds niet rijp zijn voor hervatting van het akkoord. Secretaris-generaal Boutros-Ghali maakte vorige maand bekend dat de veiligheidstoestand in Irak verhinderde dat VN-personeel kon worden ingezet om het verdrag uit te voeren.

Volgens Chinmaya Gharekhan, vice-secretarisgeneraal van de VN en belast met het akkoord, is de toestand in met name het noorden van het land nog steeds niet afdoende. Struikelblok vormen nog de veiligheid en de bewegingsvrijheid van het VN-personeel en de wens van Irak om lokaal VN-personeel te vervangen.