De museumstukken van morgen op Emotion '96; Halfslachtige versmeltingen

Op Emotion '96 in de Amsterdamse RAI, de opvolger van de Firato, wordt een breed scala aan elektronische noviteiten gepresenteerd. Van digitale fotografie tot de digitale video disc, van Internet op tv tot draadloos telefoneren. Maar de goedkope snufjes zijn kwalitatief onder de maat en de goede zijn te duur.

Emotion '96, van 11 tot en met 20 oktober 1996 in de RAI in Amsterdam. Dagelijks geopend van 11.00-21.00u en zo van 11.00-17.00u. Toegang ƒ 20, tot 12 jaar ƒ 10, Pas 65 en groepsbezoek (mits vooraf aangemeld) ƒ 15.

Wie een bezoek brengt aan Emotion, de publieksbeurs over consumentenelektronica in de RAI, zou zich eigenlijk een half uurtje moeten verdiepen in het aanbod van tien of twintig jaar geleden. Fossielen als spoelenbandrecorders, 8-track en Video 2000 laten zien hoe vergankelijk een standaard kan zijn. Merkwaardige, steeds weer andere combinaties van pick-up, cassetterecorder, tuner en versterker bewijzen dat het even kan duren voordat fabrikanten beseffen dat de consument gewoon een stereotoren wil.

Dat is nuttige achtergrondkennis wanneer je op Emotion geconfronteerd wordt met nieuwe mogelijkheden, zoals digitale fotografie, of met een nieuwe standaard als de dvd, de opvolger van de cd-video en de cd-rom. De meeste apparaten zal maar een kort leven beschoren zijn: ze worden al snel overvleugeld door de volgende standaard of ze mislukken direct.

En wat is eigenlijk nieuw? Internet via de tv, een van de 'nieuwtjes', is dat niet. Breedbeeldtelevisie ook niet. GSM-telefoons evenmin. Videobewaking, handsfree-telefoon in de auto, draadloze muizen, pc's die televisiebeelden vertonen, het is allemaal allang oude koek, maar Emotion is een mooie gelegenheid om er weer reclame voor te maken. De enige rechtvaardiging voor de ophef over digitale fotografie is het feit dat de camera's langzamerhand voor de consument betaalbaar worden. Maar de kwaliteit is ouderwets slecht. Wie zijn foto's in de pc wil opslaan of bewerken is beter af met een scanner. Daarmee kun je je kleinbeeldfoto's gewoon inlezen; je hebt dan tenminste een scherp origineel.

Zo kunnen we doorgaan. Beeldtelefonie is niet nieuw. In zijn betaalbare vorm (via Internet) nog onhandelbaar slecht, in de kwalitatief aanvaardbare vorm (via ISDN) voor de consument nog te duur. Waarom dat nu pompeus gepresenteerd moet worden is onduidelijk. Videomontage is voor de consument allang mogelijk: met twee videorecorders, of met een camcorder en een recorder, of eventueel met de pc. Effect- en titelgeneratoren zijn al jaren te koop en worden inderdaad steeds goedkoper. Maar het gaat te ver de videohobbyist nu 'professionele kwaliteit' of 'studioniveau' voor te spiegelen uit een doosje met elektronische trucs. In het beste geval werkt men met Super-VHS of Hi-8 apparatuur en het is domweg niet waar dat de kwaliteit daarvan professioneel zou zijn - trukendoos of geen trukendoos. Wie professionele kwaliteit wil is nog altijd tienduizenden guldens kwijt en dat zal voorlopig zo blijven, nog los van het feit dat de persoon die de camera vasthoudt, degene die het scenario bedenkt, en de mensen die in beeld verschijnen ook van professionele kwaliteit moeten zijn. Betrekkelijk nieuw, zeker in de prijsklasse onder de 1000 gulden, zijn verlengstukken voor de pc die de gebruiker in staat stellen met de muis video te monteren. Maar ook hier geldt: de goedkope spullen zijn kwalitatief onder de maat en de goede zijn te duur. Daar komt bij dat wie op de pc video gaat monteren grote kans loopt dat de compressietechnnieken van nu over een paar jaar niet meer in zwang zijn, zodat zijn filmpjes van vandaag tegen die tijd niet meer bekeken kunnen worden.

De dvd, die videofilms en grote hoeveelheden computergegevens kan bevatten, is inderdaad nieuw. Hij is zelfs zo nieuw dat hij nog helemaal niet te koop is, al wordt hij wel op tal van stands op Emotion gepresenteerd en gedemonstreerd. Dat kan nog aardig wat verwarring geven bij de consument. De betrokken bedrijven zijn het zelfs nog niet eens over wat de afkorting betekent. Digital Video Disk was het eerst; mogelijk op instigatie van de computerindustrie is dat veranderd in Digital Versatile Disk (Hoe vertaal je dat? Digitale Veelzijdige Disk?). Tot overmaat van ramp verhaspelde een official dat op de persconferentie consequent tot Digital Versitale Disk. Over vier jaar is de dvd vast voor de meeste toepassingen weer te klein, dan kan er een nieuw systeem worden bedacht met een betere naam.

Andere noviteiten vallen in de categorie onzinnige combinatie en tot mislukken gedoemd. Zoals de pieper die ingesproken berichten in tekst op zijn schermpje zichtbaar maakt of de mobiele telefoon die ook e-mail ontvangt. Een televisie die tevens als telefoon dienst doet. Palmtop pc met ingebouwde telefoon. Het zegt wel iets dat één fabrikant (Pollyflame) denkt te gaan opvallen met een 'Radio CD Meubel Jaren '60 Uitvoering' en met een radio met buislampen.

Het probleem is eenvoudig dit: technisch kan alles, maar de markt heeft nog geen keus kunnen maken. Een nieuw apparaat verzinnen is geen kunst, bijvoorbeeld een fototoestel met teletekst. Het verkopen is al wat lastiger. Maar de vraag waar niemand het antwoord nog op weet is: waar gaat het naartoe, wat wordt de stereotoren van het digitale tijdperk? We zijn op het ogenblik getuige van het samensmelten van allerlei voorheen gescheiden media, zoals computers, post, krant, fotografie, televisie, telefoon en stereo. Alle fabrikanten zien dit in. Maar de huidige pogingen tot integratie zijn halfslachtig: er worden twee of hooguit drie functies verenigd en de oorspronkelijke apparaten schemeren er nog te veel in door. Dat zijn de lachwekkende museumstukken van morgen.

Er zal eerder een geïntegreerd apparaat ontstaan uit de pc of misschien de tv, met mogelijkheden voor telecommunicatie en digitaal spelen met beeld en geluid. Er is geen pc meer te krijgen zonder geluidskaart en cd-rom-speler. Het volgende apparaat dat in de 'minitower' verdwijnt is het modem daarna het antwoordapparaat en vervolgens de televisie. Die kant gaat het op, al kan de vormgeving nog radicaal veranderen. Het resultaat zal ook een draagbare variant kennen. Er blijft ruimte voor enkelvoudige apparaten voor onderweg, zoals telefoon, organizer, walkman en spelcomputer. Maar geen apparaten met Januskop.

Tot het zover is heerst de chaos en die is te bezichtigen op Emotion. Laat u door de sceptische teksten hierboven niet weerhouden even te gaan kijken, als het onderwerp u enigszins interesseert. U ziet ongetwijfeld veel wat u niet eerder had gezien. U ziet alle eendagsvliegen van het ogenblik en u kunt met een aantal ervan zelf spelen, bijvoorbeeld met digitale fotografie. Maar meer dan een momentopname is het niet.