CDA na recente publicaties: Paars geeft koningin geen bescherming

DEN HAAG, 10 OKT. De CDA-fractie in de Tweede Kamer verwijt het kabinet-Kok dat dit de onschendbaarheid van de koningin onvoldoende beschermt. Het fractielid V.A.M. van der Burg vroeg zich af of het 'geheim van paleis Noordeinde' bij paars nog wel in goede handen is.

Geconfronteerd met deze uitlatingen zei minister Van Mierlo (buitenlandse zaken) gisteren in het tv-programma Nova: “De heer van der Burg kletst”. Ook de regeringspartijen spraken de suggestie van het CDA tegen. VVD-fractieleider Bolkestein sprak van “het zoeken van spijkers op laag water” en van een poging om ”op betrekkelijk onvruchtbare wijze opppositie te voeren.”. D66-Kamerlid De Graaf noemde de uitlatingen van het CDA “schandalig”.

Aanleiding voor de kritiek van het CDA vormde een publicatie in het Algemeen Dagblad van 9 oktober als zou de koningin ongelukkig zijn met de herziening van het decoratiestelsel. Die leidde afgelopen Prinsjesdag tot de toekenning van aanzienlijk minder koninklijke onderscheidingen. Deze publicatie volgt op eerdere perspublicaties waarin opvattingen van de koningin inzake beslissingen van het kabinet bekend raakten.

Begin dit jaar werd bekend dat mede op verzoek van koningin Beatrix in Jordanië de Nederlandse ambassade werd geopend. Vorige maand publiceerde deze krant het bericht dat de koningin er eerder bij minister van Mierlo op had aangedrongen de ambassadeur in Zuid-Afrika voortijdig terug te roepen. Met instemming van minister Van Mierlo reageerde de koningin vorige week publiekelijk op deze publicatie, die zij als 'complete onzin' kwalificeerde.

De constitutionele hoofdregel aangaande de rol van de koningin impliceert dat de ministers verantwoordelijkheid dragen voor het beleid en de opvattingen van de koningin geheim blijven.

De CDA-er Van der Burg drong er bij de regering op aan “orde op zaken te stellen”. “De CDA-fractie wil dat onmiddellijk gestopt wordt met het lekken door ambtenaren van vermeende meningen en uitingen van het staatshoofd”, zo zei hij. Het Kamerlid veronderstelt dat de perspublicaties het gevolg zijn van ambtenaren die informatie naar buiten brengen. In geval van het decoratiebeleid denkt Van der Burg dat ambtenaren “hun eigen belang nastreven” en “proberen alsnog hun gelijk te halen”. Hij zei verder dat “in dit geval de minister van Buitenlandse zaken daar kennelijk ruimte voor gegeven heeft.”

Het CDA ontkende later bij monde van fractieleider Heerma dat het CDA met zijn kritiek politieke bedoelingen heeft. Heerma benadrukte dat voor het CDA voorop staat dat ministers in alle gevallen de koningin buiten de publieke discussie moeten houden. PvdA en D66 namen Graaf stelling tegen de bewering dat 'paars' onzorgvuldig omgaat met de constitutionele onschendbaarheid van de koningin. Beiden beklemtoonden dat de koningin buiten de politieke discussie moet blijven. Volgens het Kamerlid De Graaf (D66) is het “schandalig” om perspublicaties in verband te brengen met de partijpolitieke samenstelling van het kabnet. “Dan maak je ook van het Koninklijk Huis een politiek onderwerp”.