Sorgdrager wijst plan preventief tbs van hand

DEN HAAG, 9 OKT. Minister Sorgdrager (Justitie) is tegen het standaard opleggen van de tbs-maatregel aan zeer agressieve zedendelinquenten. Zij wijst een suggestie hiertoe van haar adviseur, psychiater H. van Marle, af. Sorgdrager wil vasthouden aan de huidige praktijk, waarbij de rechter per geval oordeelt of een tbs-maatregel nodig is.

Zij schrijft dit in antwoord op vragen van het Tweede-Kamerlid Dittrich (D66).Van Marle, voormalig directeur het Pieter Baan Centrum in Utrecht, opperde onlangs dat het standaard opleggen van tbs - een opgelegde psychiatrische behandeling - aan zeer agressieve zedendelinqunten preventief kan werken. Zo wordt volgens hem voorkomen dat deze delinquenten alleen gevangenisstraf krijgen en na het uitzitten daarvan zonder behandeling in de maatschappij terugkeren. Dat brengt een grotere kans op recidive met zich mee; de praktijk laat zien dat daders van pedofiele delicten daar vaak tot aan 60-jarige leeftijd mee bezig zijn.

Tbs kan alleen worden opgelegd als de rechter het oordeel van deskundigen overneemt dat bij de dader tijdens het plegen van het delict sprake was van een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van het geestesvermogen. Sorgdrager wijst erop dat niet bij alle daders dit soort mankementen een rol speelt. Dat zal volgens haar per geval moeten worden bezien. Tbs als automatisme is een “ongewenste inbreuk op het karakter van de maatregel”, meent Sorgdrager.

Gisteren zei de minister bij de opening van een nieuwe tbs-inrichting in Rotterdam dat zij “bezorgd” is over de toekomst van de tbs. Het grote vertrouwen in de doelmatigheid en de effectiviteit van de maatregel heeft ertoe geleid dat het aantal terbeschikkingstellingen “zo sterk is toegenomen dat de capaciteit van tbs-inrichtingen niet toereikend is”.

De wachtlijsten voor plaatsing zijn steeds langer geworden. Volgens Sorgdrager bestaat het gevaar dat een tbs-gestelde zijn motivatie voor een behandeling verliest als deze lange tijd in een huis van bewaring moet wachten totdat er een plaats vrij is in een tbs-inrichting. “Daardoor wordt het risico groter dat de behandelingsduur toeneemt. Zo keert het succes van de tbs zich tegen de maatregel zelf”, aldus Sorgdrager. Zij kondigde aan binnenkort met noodmaatregelen te komen om de problemen met de wachtlijsten op te lossen. Een ander probleem is volgens Sorgdrager dat de groei van het aantal terbeschikkingstellingen veel extra geld kost. Zij zei te hopen dat de budgetstijging niet wordt aangegrepen om de tbs ter discussie te stellen. “Ik beschouw de tbs-maatregel als een kostbaar goed”, aldus Sorgdrager.