Geurende beelden voor blinden en zienden

Tentoonstelling: Verdwenen geuren en geluiden, als associatieve dragers van herinnering. T/m 19 okt. in en rond het oude kerkje van Kortenhoef. Do t/m zo 13-17u. Catalogus: ƒ 30,-

Op de vloer van het Nederlands Hervormde kerkje in Kortenhoef liggen negenduizend eieren, de hele week maar zondags niet. Voordat de dienst van de Orthodoxe gemeente begint moet een groot deel van de eieren plaatsmaken voor klapstoeltjes. Alleen in het koor mogen ze blijven liggen, precies tot de grens, geen millimeter verder.

De eieren vormen een denkbeeldig pad van de ingang naar een alternatief altaar dat conventioneel in het koor is opgesteld. Op de offertafel staat een bloempot met een ui waarop een kurkentrekker is geprikt. Aan de kurkentrekker hangt een Christusbeeld.

De eieren en het altaar, bedacht door 'Thanks', vormen als installatie een onderdeel van de tentoonstelling Verdwenen geuren en geluiden als associatieve dragers van herinnering.

De tentoonstelling met 'beelden voor blinden en zienden X' is georganiseerd door Stichting Collage in Kortenhoef naar een idee van Henk Abma en Tineke Smith. Volgens Abma, die als dominee van de Oecumenische streekgemeente ook gebruik maakt van de kerk, is er dit jaar eens geen rel rond de kunstwerken onstaan. Wel had hij gehoopt dat de orthodoxen voor de duur van de tentoonstelling geen gebruik zouden maken van de kerk, maar de rechtzinnige burgers weigerden uit te wijken naar een ander kerkgebouw. “Ze hielden hun poot stijf om mij dwars te zitten.”

Een afbeelding van de eierinstallatie gaat in de catalogus vergezeld van een citaat van Rutger Kopland: “Je kon wel zien dat het zo niet langer ging”.

De tentoonstelling waaraan naast het anonieme 'Thanks' zeventien bekende en minder bekende kunstenaars deelnemen, is verspreid over het kerkgebouw, de tuin en de pastorie. In de toren hangt een grote knuffelaap. Na binnenkomst schakelen twee reusachtige ventilatoren automatisch aan die zorgen voor een stevige wind. Peter Baren heet de windmaker.

De expositie prikkelt alle zintuigen, maar in het bijzonder de neus. In de kerk staat naast een pick-up een glazen stolp met cacaopoeder van Roberto Ruggio. Na een druk op de knop krijgt men het eind van een plaat te horen en zorgt een verwarmingselement voor het vrijkomen van chocoladegeur.

Aan een waslijn hangen doorschijnende kledingstukken die, zodra een ingenieus bewateringssysteem in werking wordt gesteld, de afschuwelijke geur van rotte vis afscheiden. Nico Parleviet heet de maker van deze installatie. De druppels vallen op zinken teilen en emmers en zorgen voor geluid.

In de pastorie is een uitgebreide installatie speciaal voor blinden. In de bibliotheek is een vernuftig spel ontwikkeld dat door een computer in gang wordt gezet. Hier kan men niet terecht zonder het braille onder de knie te hebben.

Boven in een slaapkamer van de pastorie - na opening van de deur klinken kerkklokken - staat een ouderwets bed zonder matras. De kamer ligt vol duivenveren. De soms wel erg letterlijke verbeelding, zoals deze door bea Katoen ingerichte slaapkamer, van al dan niet geurende jeugdherinneringen speelt door de hele tentoonstelling zo'n dominante rol dat de kracht ervan na verloop van tijd verloren dreigt te gaan. Ook lijken veel kunstwerken speciaal uitgezocht om de rechtzinnige geloofsgenoten van dominee Abma te shockeren. De bijdrage van Tineke A.M. van Veen, een glazen pot in een wieg, spant wat dat betreft de kroon. Wie zijn hoofd door de gordijntjes steekt krijgt niet alleen een toepasselijk gedicht over geboorte te horen maar ruikt ook echt menselijk vruchtwater. Tenminste, als de dominee niet is vergeten een portie uit de vriezer te ontdooien.