'Sarajevo niet veilig genoeg'; Krajisjnik afwezig bij eed leiders Bosnië

SARAJEVO, 7 OKT. Het Servische lid van het nieuw gekozen driekoppige presidentschap van Bosnië, Momcilo Krajisjnik, heeft zaterdag verstek laten gaan bij het afleggen van de eed voor het Bosnische parlement in Sarajevo.

Hij meende dat zijn veiligheid in Sarajevo, waar de meerderheid moslim is, onvoldoende is gegarandeerd. Alija Izetbegovic en Kresimir Zubak, de andere twee presidenten van Bosnie, legden wel de eed af.

De afwezigheid van Krajisjnik markeert het moeizame begin van de samenwerking tussen de moslim Izetbegovic, de Kroaat Zubak en de Serviër Krajisjnik in de Bosnische regering. Krajisjnik had vrijdag al gezegd dat hij mogelijk niet naar Sarajevo zou komen omdat hij ontstemd was over de afspraken die de voorzitter van het Bosnische presidentschap, Izetbegovic, had gemaakt met de Joegoslavische president, Slobodan Milosevic, over diplomatieke betrekkingen tussen Bosnië en Servië.

Krajisjnik zei dat het niet aan Izetbegovic is om dergelijke besluiten voor Bosnië te nemen. “Als Izetbegovic doorgaat met te spreken voor heel Bosnië, blijf ik niet in het presidentschap”, aldus Krajisjnik. De afspraak tussen Milosevic en Izetbegovic komt neer op erkenning van Bosnië door Joegoslavië en is dus een tegenslag voor de Bosnische Serviërs die willen dat de 'Servische Republiek' zich van Bosnië afscheidt om zich aan te sluiten bij Joegoslavië.

Pogingen van de Europese Unie om Krajisjnik op het laatste moment over te halen toch naar Sarajevo te komen, faalden. De woordvoerder van Carl Bildt, Collum Murphy, noemde de afwezigheid van Krajisjnik bij wat een historische bijeenkomst had moeten zijn een “ernstige klap in het gezicht van de internationale gemeenschap”. De Amerikaanse gezant Kornblum zei “zeer ongelukkig” te zijn met de afwezigheid van Krajisjnik.

Na urenlang tevergeefs wachten op Krajisjnik zworen Izetbegovic en Zubak trouw aan de Bosnische grondwet en beloofden zij de mensenrechten en de gelijkheid van alle volkeren in Bosnie te waarborgen. Zij spraken op een podium waar een lege stoel stond. Zubak zei dat het het “historische lot” van de Bosniërs is om samen te leven. “Dat kan alleen onder de voorwaarde dat de rechten van de een worden begrensd door dezelfde rechten en vrijheden van de ander”, aldus Zubak.

Izetbegovic las de passage uit zijn toespraak die was gericht aan Krajisjnik toch voor. “Welkom in Sarajevo. Voel u veilig, want dit is ook uw stad”, aldus Izetbegovic.

Servische parlementsleden lieten evenals Krajisjnik verstek gaan. De voorzitter van de elf gekozen Serviërs in het Bosnische parlement, Slobodan Biljelic, zei dat de Serviërs “een minimum aan samenwerking en begrip voor de Servische problemen” verwachten in verband met hun veiligheid. Hij zei dat de Serviërs zes alternatieve plaatsen om bijeen te komen hadden geopperd die alle waren afgewezen. De afgevaardigden van de grootste Kroatische partij, HDZ, besloten vlak na de inauguratie te vertrekken in een blijk van protest tegen het kleine aantal stemmen (zes procent) dat zij haalden in verhouding met de partij van Izetbegovic (59 procent). (Reuter, AP)