Politici gaan met lange tanden het land in

Het antwoord van de politieke partijen op de zwevende kiezer is de permanente campagne. Wie slechts de boer op gaat in de laatste maanden voor de verkiezingen vist achter het net, zo lijken veel partijen te beseffen.

De PvdA trekt het duidelijkst de consequenties. Op moment lopen er twee georganiseerde campagnes tegelijk. De ene is een reeks van zes 'discussieavonden' over de begin september gepresenteerde discussienota De sociale zekerheid bij de tijd van Kamerlid Karin Adelmund. En de andere is de Krachttour over milieu en werk waarbij met name de PvdA-ministers Margaretha de Boer (Milieu) en Jan Pronk (Ontwikkelingssamenwerking) deze maand het land onveilig maken. Daarnaast trekken ook PvdA-Kamerleden menig avond het land in. De partij heeft voor dit doel sinds de laatste verkiezingscampagne zelfs een part-time functionaris aangesteld, de sprekerscoördinator, die vanuit de Tweede Kamer vraag en aanbod met elkaar in contact brengt.

Vorig jaar gingen zo 252 keer Kamerleden van de PvdA er op uit om hoogst persoonlijk de kloof met de kiezer te dichten. Het blijkt dat de meeste aanvragen voor optredens van sociaaldemocratische Kamerleden afkomstig zijn van PvdA-afdelingen in de Randstad. Meestal wordt van het Kamerlid verwacht dat hij of zij iets uitlegt over de sociale zekerheid, over werk, oudedagsvoorziening of onderwijs. Dat zijn de “A-onderwerpen” van de PvdA. Het Kamerlid wordt meestal geacht een recht-op-en-neer-toespraakje te houden of in een forum te zitten. Soms wordt er ook iets bijzonders verwacht zoals deelname aan rollenspellen, politieke cafés of (in één geval) het uitreiken van een gouden speld aan twee bejaarde partijgenoten. Kamerleden beschouwen dit werk kennelijk als corvee. De sprekerscoördinator kan slechts met grote moeite alle aanvragen onder dak brengen. Vorig jaar bleken slechts zeven van de 37 leden tellende fractie het merendeel van het werk in het land voor hun rekening te nemen. Dit waren Servaes Huys, Peter van Heemst, Bert Middel, Peter Rehwinkel, Tineke Witteveen Saskia Noorman-Den Uyl en Jan van Zijl.

Meestal houdt het specialisme van het gevraagde Kamerlid geen verband met het onderwerp van de bijeenkomst. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de volgende telefoontjes die de sprekerscoördinator vorig jaar ontving: “We willen graag Kamerlid Van der Ploeg. En als hij niet kan, graag iemand anders die een beetje net zo rechts is.” Of: “We willen graag twee Kamerleden voor een forum.” Sprekerscoördinator: “Waar moeten ze over praten?” Antwoord: “Ze hoeven alleen maar in de zaal te zitten, een beetje voor het decorum.”