Met MeesPierson entree op de markt voor bedrijfskredieten; Fortis slaat slag in Nederland

ROTTERDAM, 7 OKT. Op de bureaus van de bestuurders van Fortis stapelden de dossiers met overnamekandidaten zich de afgelopen weken weer hoog op. De Nederlandse-Belgische financiële combinatie, met grote activiteiten in de Benelux, Spanje en Amerika, is na een periode van onthouding opnieuw constant in de race om banken, verzekeraars of vermogensbeheerders te kopen.

“Maar het geld brandt ons niet in zak”, verzekerde bestuursvoorzitter H. Bartelds eind augustus bij de publicatie van de halfjaarresultaten. Vrijdagavond sloot het concern na intensief onderhandelen een principe overeenkomst met ABN Amro over de aankoop van zakenbank MeesPierson, vandaag sluit de inschrijving bij de Franse overheid voor de aankoop van CIC, een Franse bank die in de etalage is gezet. Fortis zou wel belangstelling hebben, maar de kans dat het CIC-dossier zal leiden tot concrete stappen wordt na vrijdag in financiële kringen laag aangeslagen. Er is werk aan de winkel op de thuismarkt en de financiële reserves van Fortis zijn niet onuitputtelijk.

Fortis moet nu tenminste 2 miljard gulden op tafel leggen voor MeesPierson. Op korte termijn nog een extra uitgave voor de overname van CIC lijkt niet de stijl van Fortis, die juist aan overnames strenge financiële criteria stelt. De winst per aandeel, het cijfer waar de (steeds invloedrijker) internationale beleggers op letten, mag door de overname niet onder druk komen te staan.

De aankoop van MeesPierson is de eerste grote uitbreiding op de Nederlandse markt sinds de fusie van bank en verzekeraar Amev/VSB met de Belgische verzekeraar AG in 1991. Die bundeling was niet alleen een voorbeeld van de Europese financiële revolutie, waarin banken en verzekeraars samengaan, maar ook een opmerkelijke grensoverschrijdende fusie. De Amro Bank had het twee jaar daarvoor ook geprobeerd, maar zag de fusieplannen met de Belgische Generale Bank sneuvelen om fiscale redenen en nationale culturele tegenstellingen.

De fusie was het startsignaal voor een inhaalrace om aansluiting te vinden bij de grote Europese partijen in de financiële sector. “Ik verwacht dat grote bedrijven de toon zullen zetten”, zei bestuursvoorzitter Bartelds drie maanden geleden op een internationaal verzekeringscongres. Fortis bestond bij de conceptie uit bedrijven die ieder voor zich vonden dat hun schaalgrootte op de internationale markt te klein was.

Verzekeraar Amev was zelf een produkt van een serie fusies, en vooral groot op de markt voor particuliere schadeverzekeringen. VSB was een bundeling van ongeveer driekwart van de Nederlandse spaarbanken, die ooit waren opgezet om de spaargelden van de 'kleine man' met zo groot mogelijke zekerheid te beleggen. Verzekeraar AG had een vergelijkbare positie in België. Fortis wil groot zijn om gemakkelijker op de kapitaalmarkt financiële middelen aan te boren voor expansie en om enig profijt te trekken van de vergelijkbare trends in de financiële sector in de verschillende werkgebieden.

Na de fusie heeft Fortis haar actieradius in rap tempo uitgebreid. De internationale groep is een ware slokop: tot en met 1995 betaalde Fortis bij acquisities van bedrijven ongeveer 1,4 miljard gulden premie boven de zichtbare waarde van de overgenomen ondernemingen. In Spanje sloot Fortis in 1992 een joint venture met de grote lokale spaarbank La Caixa voor de verkoop van verzekeringspolissen, in 1993 volgde in België een belang in ASLK Bank en Verzekeringen, terwijl vorig jaar in België de bank Krediet aan de Nijverheid werd overgenomen.

Door deze aankopen is België het belangrijkste land geworden voor Fortis, als tenminste het aantal medewerkers als maatstaf wordt genomen. In België werkten eind vorig jaar ruim 13.000 van 30.000 personeelsleden, tegenover bijna 9.000 in Nederland. Fortis maakte vorig jaar bijna 1,3 miljard gulden winst. Door de overname van MeesPierson komen er nog eens 2.500 Nederlandse werknemers bij, terwijl MeesPierson in haar buitenlandse kantoren 1.500 medewerkers heeft. Zij zitten vooral in Londen en op de kantoren in het internationale netwerk van trustmaatschappijen, met vestigingen van Jersey tot Liechtenstein. MeesPierson heeft ook een kleine vestiging in België.

Door de acquisitie van MeesPierson slaat Fortis eindelijk haar slag op de Nederlandse bankenmarkt. Fortis koopt een entree op de markt voor bedrijfskredieten en op de snel groeiende markt voor het beheer van de rijkdommen van particulieren. Er komen steeds meer miljonairs in Nederland (inmiddels ruim 100.000). De spaargelden die de VSB Bank binnenkrijgt kunnen als financieringsbrandstof dienen voor de kredieten die MeesPierson aan bedrijven verstrekt. Dat duwt het bankrendement hoger.

Beleggingsanalist D. Worm van de ING Barings verwacht dat MeesPierson onder normale omstandigheden zo'n 200 miljoen gulden winst moet kunnen maken, terwijl de kosten voor Fortis om de overname te financieren duidelijk lager zijn. Daarmee draagt MeesPierson snel bij aan de winst per aandeel van Fortis, en voldoet de overname aan het financiële criterium van voorzitter Bartelds. Analist Worm verwacht dat Fortis de aankoop relatief gemakkelijk kan betalen, zonder nieuwe aandelen te plaatsten bij beleggers. Hij sluit niet uit dat de winst van MeesPierson onder de Fortis-paraplu zelfs hoger zal worden dan onder de vleugels van ABN Amro, een chaperone die nieuwe initiatieven eerder blokkeerde dan stimuleerde. Nog belangrijker is de versterking van de positie van Fortis in een structurele verandering in de samenleving. De terugtrekkende overheid dwingt burgers zelf meer inspanningen te leveren om hun oude dag en hun bescherming tegen calamiteiten op peil te houden. Dat betekent meer sparen en vooral meer beleggen, van oudsher het kernbedrijf van de Mezen en de Pieren.