Luxeprobleem Hiddink na succes tegen Wales

CARDIFF, 7 OKT. Tergend lang wachtte bondscoach Guus Hiddink met zijn pinchhitter. Nadat Oranje, de hele wedstrijd voornamelijk spelend op de helft van de tegenstander, na rust zes keer dichtbij de gelijkmaker was geweest, werd Pierre van Hooijdonk losgelaten op de Welshmen die door een vermeend buitenspeldoelpunt op voorsprong waren gekomen.

Videobeelden wezen echter uit dat Dean Saunders ondanks de protesten van Hiddink in de rust bij arbiter Lopez Nieto, wél achter de bal stond toen hij de actie van Horne afrondde. Van Hooijdonk stapte twintig minuten voor het einde binnen de lijnen. “Eerder wilde ik hem niet inbrengen, want dan waren we ons te vroeg gaan fixeren op lange ballen vanuit de verdediging”, motiveerde Hiddink die beheerste, maar bloedstollende aanpak.

Van Hooijdonk, de voormalige reus van Roosendaal, had vijf minuten nodig om 'de draken' te temmen waardoor het Nederlands elftal zijn eerste kwalificatiewedstrijd voor het wereldkampioenschap in Frankrijk uiteindelijk met 3-1 won. De Brabander was een minuut in het veld, of hij stond op de juiste plek om te reageren op de terugkaatsende bal bij een inzet van Ronald de Boer. “Ik had toen nog geen tevreden gevoel, want ondanks die ene treffer zouden we bij een gelijkspel twee punten verspelen”, keek hij later op terug op de bijna sprookjesachtige invalbeurt. “Als je erin komt, maak er dan twee”, had de geblesseerde Dennis Bergkamp hem voor de wedstrijd op het hart gedrukt.

Van Hooijdonk bleek zijn kruit nog niet te hebben verschoten. Vijf minuten later kopte hij de bal via het gras onhoudbaar langs doelman Southall na een perfecte voorzet van Seedorf (1-2). Het doelpunt van Ronald de Boer vormde de kroon op het werk en was eveneens een schoonheid. De Ajacied kopte de bal uit een voorzet van Phillip Cocu laag bij de grond in à la Bep Bakhuys. Maar het was natuurlijk toch vooral Van Hooijdonk geweest die de ban had gebroken voor Oranje. Weer vertoonde Hiddink een gelukkige hand van wisselen. Zoals Youri Mulder hem vorig jaar thuis redde tegen Wit-Rusland en Kluivert op het EK tegen Engeland.

Het was opmerkelijk hoe Oranje in de heksenketel van het Cardiff Arms Park het hoofd koel hield en de wedstrijd professioneel besliste. “Ik ben trots op hun mentale veerkracht”, verkondigde Hiddink die in dit opzicht nog geen link wilde leggen met de aanwezigheid van Johan Neeskens, de nieuwe assistent-bondscoach. “Hij verkeert nog in een oriënterende fase. Maar Johan heeft wel geweldig meegeleefd, ook op de bank. Hij zei tegen mij in het trainingskamp: 'Ik geniet elk moment van de dag'.”

Het scenario van Hiddink zat dit keer goed in elkaar. Alleen aan de uitvoering schortte aanvankelijk het een en ander. Jordi Cruijff liet zien dat hij net als zijn vader op de eerste meters onnavolgbaar kan zijn. Maar zijn acties hadden te weinig rendement. In combinatie met de aanwezigheid van de eveneens moeilijk scorende Ronald de Boer in de spits, om wie alles draaide in de aanval, was dat fnuikend. Vandaar dat Hiddink debutant Roy Makaay zijn trainingspak liet uittrekken. De speler van Vitesse maakte evenals zijn ploeggenoot Ferdi Vierklau een bevredigend debuut. Hij zorgde voor meer snelheid en dreiging in de aanval. Toch bleef Oranje lange tijd falen in de afronding. Met kunst en vliegwerk hield de uitblinkende 38-jarige keeper Neville Southall, die in 88 interlands slechts 33 keer werd gepasseerd, het doel schoon. Tot de aanwezigheid van Van Hooijdonk hem de das om deed.

Na de genante EK-nederlaag (1-4) tegen Engeland op Wembley heeft Oranje in een nieuw tactisch jasje nog niet verloren. Remises tegen Frankrijk en Brazilië en een overwinning op Wales hebben Hiddink ervan overtuigd, dat het Nederlands elftal vooralsnog beter af is met een twee-spitsensysteem. Zaterdagavond sloop er echter wel een enkel schoonheidsfoutje in zijn concept. De halfspelers Cocu en Winter benutten aanvankelijk te weinig de zijkanten, waar veel ruimte lag, en liepen zich vast in de trechter. Winter weet dat een beetje aan het opkomen van debutant Ferdi Vierklau, die als rechtsback alle vrijheid kreeg omdat zijn directe tegenstander Gary Speed heel teruggetrokken speelde. “Ik liet het maar zo, ik was al lang blij dat het goed liep”, aldus Winter. Cocu bleef in de tweede helft wat vaker 'plakken' aan de zijlijn, waardoor er vanaf de linkerkant veel meer gevaar ontstond.

Ronald de Boer speelt in dit systeem liever achter de spitsen. En niet als rechtshalf, zoals bij Ajax, want dan heeft hij geen aanspeelpunt voor zich. Toen Van Hooijdonk tegen Wales Vierklau verving, zakte De Boer terug naar het middenveld en prompt overwon hij zijn scoringstrauma. “Net als tegen Brazilië”, herinnerde hij nog maar even. Ook Wales-Nederland bewees dat Ronald de Boer meer tot zijn recht komt in het kielzog van de spitsen. Al was zijn optreden in de punt van de aanval, net als de laatste weken bij Ajax, een beetje uit nood geboren.

Na het succes in Cardiff ligt het voor de hand te veronderstellen dat Hiddink met een luxeprobleem wordt opgezadeld. Want straks zal een groot deel van het legertje geblesseerden weer fit zijn. Voor diverse posities in het team kan hij echter uitgaan van het oeroude trainersprincipe never change a winning team. Stan Valckx deed het in feite uitstekend in de mandekking tegen Mark Hughes. Het tweetal vocht verbeten duels uit, die de PSV'er meestal in zijn voordeel besliste. Valckx ontving na twee minuten al een elleboogstoot, maar nam wraak door zijn tegenstander onderuit te halen toen de scheidsrechter even niet keek. “Hij viel inderdaad niet helemaal toevallig over mijn been. Ik had niet verwacht dat het zo pittig zou worden”, zei hij naderhand.

Reiziger kan straks eenvoudig Vierklau vervangen. Mits fit, zijn Bergkamp en Kluivert in dit systeem de ideale spitsen. Voor Jordi Cruijff ziet het er dus somber uit, voor Marc Overmars lijkt al evenmin een plek vrij. Davids en Witschge azen straks op de positie van Cocu, maar de PSV'er is in feite geboren voor dit systeem. Als Ronald de Boer achter de spitsen gaat opereren, moet Seedorf opschuiven naar de rechterhalfpositie en dit zou weer ten koste gaan van Winter. Dat zijn de marges waarbinnen nog enige mutaties mogelijk zijn. Maar in november zal Hiddink ongetwijfeld weer worden geconfronteerd met nieuw blessureleed.

WK-kwalificatie

Stand groep 7:

1. Wales 3 2 0 1 6 (12- 3) 2. Nederland1 1 0 0 3 ( 3- 1) 3. België 1 1 0 0 3 ( 2- 1) 4. Turkije 1 0 0 1 0 ( 1- 2) 5. SanMarino 2 0 0 2 0 ( 0-11)

Programma: 9 oktober San Marino-België; 9 november Nederland-Wales; 10 november Turkije-San Marino; 14 december België-Nederland en Wales-Turkije; 29 maart 1997 Nederland-San Marino en Wales-België; 2 april Turkije-Nederland; 30 april San Marino-Nederland en Turkije-België; 7 juni België-San Marino; 20 augustus Turkije-Wales; 6 september Nederland-België; 10 september San Marino-Turkije; 11 oktober België-Wales en Nederland-Turkije.