Israel en Palestijnen creëren commissie-Hebron

TEL AVIV, 7 OKT. Israelische en Palestijnse onderhandelaars hebben gisteravond besloten een commissie te vormen die zich buigt over het terugtrekken van het Israelische leger uit Hebron. Deze commissie is reeds vanmiddag bijeengekomen en zal vrijwel onafgebroken zitten totdat dit struikelblok in de betrekkingen tussen Israel en de Palestijnen is weggenomen.

De vorming van de commissie kwam aan het begin van intensieve Israelisch-Palestijnse onderhandelingen over uitvoering van het autonomie-akkoord van Oslo in Erez, aan de 'grens' tussen Israel en de Gazastrook. Ook zijn twee commissies gevormd die zich bezig houden met militaire en economische problemen. Om de Israelische en Palestijnse onderhandelaars te onttrekken aan druk van buitenaf zal de pers bij de besprekingen worden weggehouden.

Om een beter onderhandelingsklimaat te scheppen heeft Israel gisteren het elf dagen oude uitgaansverbod in Hebron opgeheven en vanmorgen ook de afgrendeling van de steden Tulkarem en Jenin ingetrokken. Eveneens konden vandaag 2.000 Palestijnse arbeiders terugkeren naar hun werk in het industriepark bij Erez.

De hernieuwde onderhandelingen tussen Israel en de Palestijnen volgen op de vorige week in Washington gehouden Israelisch-Palestijnse top waar op aandrang van president Clinton werd besloten haast te maken met het vredesoverleg om nieuwe ernstige botsingen tussen Israel en Palestijnen te voorkomen. Na de recente onlusten had het begin van de besprekingen in Erez, in aanwezigheid van de Amerikaanse bemiddelaar Denis Ross, in een betrekkelijk kalme sfeer plaats.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Warren Christopher, is in opdracht van president Clinton eveneens naar Jeruzalem en Gaza gekomen, waar hij er bij premier Benjamin Netanyahu en de Palestijnse leider Yasser Arafat de nadruk op heeft gelegd dat haast is geboden om “zo spoedig mogelijk tot concrete resultaten te komen”. De Amerikaanse minister ziet mogelijkheden om in het kader van het akkoord van Oslo tegemoet te komen aan enkele Israelische veiligheidseisen met betrekking tot Hebron. Reeds gisteravond bleek echter dat de Palestijnen over aanpassing van het akkoord van Oslo aan Israels eisen ernstige bedenkingen hebben. Volgens Israelische commentatoren zullen de besprekingen daarom moeilijk zijn.

De Israelische delegatie naar het hernieuwde vredesoverleg wordt geleid door ex-chefstaf Dan Shomron, terwijl de Palestijnse minister Saeb Erekat aan het hoofd staat van de Palestijnse delegatie. Na afloop van de openingszitting gisteravond zei Shomron dat Israel van plan is haast te maken om tot overeenstemming met de Palestijnen te komen. Erekat zei dat de gebeurtenissen van de afgelopen dagen hebben aangetoond hoe belangrijk het vredesproces is en merkte in dit verband op dat uitvoering van 'Oslo' een voorwaarde is om het vredesproces weer op het goede spoor te zetten. Vanmorgen zei hij in een vraaggesprek met de Palestijnse radio dat “Israel de mentaliteit van de bezetter moet opgeven”. Volgens Erekat waren de onlusten niet alleen uitgebroken als gevolg van het openen van een nieuwe toegang tot een toeristische tunnel in Jeruzalem maar ook het gevolg van onteigening van Palestijns land, opblazen van Palestijnse huizen en uitbreiding van nederzettingen.

Israelische commentatoren zijn van mening dat Arafat in een sterke positie het overleg met Israel hervat. Met een verdeelde Israelische publieke opinie, en met de EU nog uitgesprokener dan de VS achter zich heeft de Palestijnse leider Netanyahu gedwongen binnen een bepaalde termijn en binnen de grenzen van het akkoord van Oslo het overleg te beëindigen. Bovendien heeft hij volgens deze commentatoren bewezen een 'militaire optie' tegen Israel te hebben - niet zozeer om Israel te verslaan maar wel om de status quo te doorbreken.

Ter hernieuwing van het zwaar geschonden vertrouwen tussen Israel en de Palestijnen zal president Ezer Weizman morgen Arafat ontvangen in zijn villa in Caesarea. Vanmiddag woonde Weizman de opening bij van de winterzitting van de Knesset, het parlement. De in de oppositie geworpen Arbeidspartij van Shimon Peres heeft aangekondigd na de regeringsverklaring van Netanyahu een motie van wantrouwen tegen diens regering te zullen indienen.