VVD'er Hermans acht duaal bestel hard nodig voor tv

DEN HAAG, 5 OKT. Discussie-voorzitter Bolkestein had slechts één wens vooraf: “Ik hoop dat we deze middag tot een consensus kunnen komen.” Het ging gisteren in Den Haag over publieke versus commerciële tv. Onder leiding van de VVD-leider gingen de publieke omroep, de commerciëlen en de liberalen uit de politiek de discussie aan over de legitimatie van de publieke omroep.

De publieke omroepen hebben elkaar twee weken geleden uiteindelijk gevonden en ontvouwden een gezamenlijk plan voor een nieuwe bestuursstructuur waarin de omroepen de macht in eigen handen zullen houden. De politiek ziet nog niets in de nieuwe plannen. Volgens de VVD is niet de omroep aan zet, maar de politiek.

L. Hermans, voormalig mediawoordvoerder van de VVD en de huidige commissaris van de koningin in Friesland, mocht voor de liberalen het woord voeren. Zijn stelling was duidelijk: Nederland is hard toe aan een duaal bestel. De publieke omroep moet zich richten op het stimuleren van het Nederlandstalig cultuurgoed en het uitzenden van informatie en documentaires. “Al is dat al tegen de grens”, zegt Hermans.

De topman van de snelstgroeiende commerciële tv-zender SBS6, F. van Westerloo, viel Hermans bij. Commerciëlen kunnen zonder kijk- en luistergeld net zoveel kwaliteit in hun uitzendingen leggen als de publieke omroep. Hij verwees naar de Britse ITN, de commerciële tegenhanger van de publieke BBC.

Hermans vindt dat alle zendgemachtigden, uitgezonderd de NPS, met elkaar de concurrentie aan moeten gaan. De rol van een onafhankelijk orgaan als de NPS is wat hem betreft vergelijkbaar met die van de Staatscourant in het dagbladenwereld: ze zijn er voor de voor het hoogst noodzakelijke. “Ik ben nu zes jaar weg uit Den Haag, maar er is nog niets veranderd.”

Vara-voorzitter V. Keur wuift de stelling van de VVD'er onmiddellijk weg. “Kijkers zijn net mensen. Die willen niet zonder elkaar en die kunnen niet zonder elkaar”, zegt Keur. “De publieke omroep zorgt voor kwaliteit en maakt programma's waar je iets van opsteekt. Ook in de volgende eeuw is er behoefte aan een pluriform bestel, want één publieke zender die objectieve informatie uitzendt bestaat nu eenmaal niet. Doen we de publieke omroep weg dan moeten we niet de illusie hebben dat de commerciëlen de kwaliteit wel weer goedmaken. Weg is weg.”

'Hoe is het mogelijk', zeggen collega's van Keur in het buitenland als ze het Nederlandse bestel uitlegt. Hermans moet erom lachen. “Ja, hoe is het mogelijk.” “Waarom moet er een omroepbijdrage worden geheven voor iets wat ook de markt kan”, vraagt hij zich af. NOS-directeur Geersing had daar wel een antwoord op: “De publieke omroep speelt een cruciale rol in de Europese cultuur, daar past geen smalle omroep.” Bolkesteins wens kwam gisteren in Den Haag in ieder geval niet uit.