Vice-premier Spanje Cascos gedagvaard tegen González

MADRID, 5 OKT. De Spaanse vice-premier Álvarez Cascos wordt door advocaten van zowel slachtoffers als daders van illegale acties tegen de afscheidingsbeweging ETA gedagvaard om te getuigen tegen ex-premier González. Álvarez Cascos zorgde de afgelopen dagen voor aanhoudende opschudding door de Spaanse ex-premier uit te maken voor terrorist.

González organiseerde volgens Álvarez Cascos samen met enkele vertrouwelingen de doodseskaders tegen de ETA, beter bekend onder de afkorting GAL. Deze maakten in de jaren tachtig 26 slachtoffers onder vermeende aanhangers van de Baskische afscheidingsbeweging ETA.

González herhaalde vorige week in een radio-gesprek dat in Spanje onder zijn bewind nooit sprake is geweest van 'staatsterrorisme'. Dat had de ex-premier beter niet kunnen doen. Want behalve Álvarez Cascos moet een tiental politie-agenten en hooggeplaatste ambtenaren, een ex-staatssecretaris en een voormalig minister voor de rechter verschijnen in verband met de kwestie. “Als hier dan geen sprake was van staatsterrorisme, dan toch in ieder geval van achterkamertjes-terrorisme”, aldus Álvarez Cascos met een verwijzing naar de kleine overlegruimte waar González met zijn vertrouwensmannen placht te vergaderen.

De aanval van Álvarez Cascos op González deed het Spaanse parlement op zijn grondvesten schudden. González' partijgenoten tuimelden over elkaar heen om de vice-premier ter verantwoording te roepen. Premier Aznar, gevraagd of hij de aanval steunde, hield zich zoals gewoonlijk op de vlakte. Maar Álvarez Cascos herhaalde nog een paar maal dat hij niets van zijn woorden terugnam en bovendien niets anders had gemeld dan de officiële partijdoctrine.

González weigerde vanaf het begin iedere verantwoordelijkheid voor de affaire met de doodseskaders. Maar de rechters die de kwestie nu behandelen, hebben nog steeds geen besluit genomen of de ex-premier voor de rechtbank zal moeten aantreden, mogelijk zelfs als potentiële verdachte. Los daarvan is González een morele en politieke lafaard, meende vice-premier Álvarez Cascos, want met het kleine bataljon aan bewindslieden en ambtenaren dat nu in het verdachtenbankje is verzameld, kan toch onmogelijk alle verantwoordelijkheid van de hand worden gewezen.

Als middel om de oppositie het zwijgen op te leggen, is het schandaal met de doodeskaders echter een paardenmiddel dat zich ook tegen de gebruiker kan keren, zo bleek. Van de linkse oppositiepartij Izquierda Unida kreeg Álavarez Cascos te horen dat de regering eerst maar eens de geheime dossiers over de affaire moet afgeven, waar onderzoeksrechters tot dusver tevergeefs om hebben gevraagd. De socialistische regio-president Juan Carlos Rodriguez Ibarra - binnen zijn eigen partij gevreesd als 'ongericht projectiel' - deed er nog een schepje bovenop. De regerende Partido Popular moest maar eens ophouden met dat hypocriete gedrag, aldus Ibarra in een open brief aan het dagblad El Mundo. “Hoeveel van de mensen die nu staan te applaudiseren voor Álvarez Cascos hielpen in het geheim mee aan de poging tot een staatsgreep van kolonel Tejero?”, bracht hij de couppoging van 1981 in herinnering. En trouwens, waar was Álvarez Cascos zelf in de nacht dat de omverwerping van de democratie dreigde?

De GAL-affaire ondergraaft nog steeds het nationale, sociale en politieke leven in Spanje, zo concludeerde deze week de onafhankelijke schrijver-columnist Francisco Umbral. Want niets kan vice-premier Álvarez Cascos (“een Dobermann, een schreeuwlelijk uit de oppositie die nu een schreeuwlelijk is in een kantoor met een vlag”) en zijn aanhangers minder schelen dan doodseskaders die tegen de gehate ETA werden ingezet, aldus Umbral. “De GAL-zaak is niet langer een belangrijke kwestie van wettelijke vervolging, maar een Russisische roulette, een revolver waarmee de grote politieke partijen spelen om te zien wie door de kogel wordt geraakt.”