Sinterklaas komt dit jaar niet langs bij Transavia

SCHIPHOL, 5 OKT. “Ik vind 't roerend om te zien hoe de mensen in dit bedrijf je in tijden van tegenslag onvoorwaardelijk steunen”, verzucht president-directeur P.J. Legro van Transavia in zijn kantoor op Schiphol. Hij toont een rondschrijven van de ondernemingsraad waarin het managementbesluit voluit wordt gesteund om het personeelsfeest ter gelegenheid van Transavia's 30-ste verjaardag in verband met de tegenspoed af te blazen.

Zelfs het Sint-Nicolaascomité slaat 1996 uit solidariteit en ter beteugeling van kosten over.

Helemaal onverwacht komt de malaise niet voor Nederlands derde vliegbedrijf, dat voor 80 procent van de KLM is en met een twintigtal vliegtuigen voor tweederde charter- en eenderde lijndienstvluchten uitvoert. Eind september maakte Legro bij de presentatie van de jaarcijfers al melding van magere tijden. Hij weigerde toen ook te garanderen dat Transavia voor het achttiende achtereenvolgende boekjaar (1996/97) winst zou boeken. Terecht, naar nu blijkt. Dit boekjaar duikt het bedrijf voor zeker zes miljoen in het rood. En extra boekwinst, bij voorbeeld door de verkoop van oude vliegtuigen, zit er dit jaar niet in.

Hoofdoorzaak is volgens P.J. Legro de buitensporig gestegen kerosine-prijs. Die steeg de laatste paar maanden met 30 à 40 procent. “Afgelopen juni betaalden voor een ton brandstof nog 170 dollar”, zegt Legro. “Nu 260 dollar. Dat is schrikbarend hoor.”

President Legro verwacht daarom binnen enkele weken een brandstoftoeslag op de tickets. Hij praat daar nu druk over binnen de IACA (International Air Charter Association) waarvan hij dit jaar voorzitter is. Net zoals de KLM dat momenteel doet binnen de IATA, de belangenorganisatie van de grote lijndienstmaatschappijen. Legro houdt het voor wat Transavia betreft op een verhoging van 8 tot 30 gulden per ticket wat bij een gemiddelde stoelprijs van 400 gulden neerkomt op 'enkele procenten'.

Naar verluidt zijn de meningen onder de airlines over zo'n toeslag nogal verdeeld. Maar Legro wil die toeslag desnoods in z'n eentje doorvoeren. “Het is een heilig moeten. Wij kunnen die oplopende kerosineprijs niet meer alleen voor de kiezen nemen. Voor de passagier is het maar een paar gulden extra, voor ons is het een massa geld.”

De huidige hausse in brandstofprijzen heeft te maken met het feit dat de VS de laatste tijd hun strategische olievoorraden, die door de strenge afgelopen winter waren teruggelopen, weer aanvullen. Daarbij kwamen de hernieuwde troebelen in Irak, de continuering van het Iraakse exportverbod en de zorg over de stagnatie in het vredesproces in het Midden-Oosten waar het Westen nog altijd tweederde van zijn olie vandaan haalt. Verder blijft de globale vraag naar olie gestaag groeien.

Als tweede oorzaak van Transavia's huidige malaise noemt Legro de opkomst van nieuwe chartermaatschappijtjes die met oud materieel en tegen minimale tarieven markt van de bestaande spelers proberen te kapen. Hij noemt het voorbeeld van het Turkse Top Air dat vanuit Rotterdam opereert. Legro: “Dat heeft niets meer te maken met economische bedrijfsvoering.”

Verder signaleert de Transavia-topman 'de oneerlijke concurrentie' van Zuideuropese maatschappijen als Olympic, Iberia en Air France die zich sterk blijven maken met hulp van overheidssubsidies. “Wij hebben de Europese commissaris Neil Kinnock daar als IACA regelmatig op gewezen”, zegt Legro. “Onze klachten worden in Brussel belangstellend genoteerd maar vervolgens gebeurt er weinig tot niets.”

Tot slot kampen maatschappijen als Transavia die het merendeel van hun brood van chartervliegen verdienen met de matige groei van het aantal passagiers. Legro: “Mede als gevolg van de mooie afgelopen zomers zaten we in juni j.l. nog 8 procent onder het boekingsniveau van 1995. Die achterstand is intussen teruggelopen naar 2 tot 3 procent. Maar feit blijft dat het aantal vakantiegangers richting Middellandse Zee relatief achterblijft bij die van het aantal zakenreizigers, waardoor de problemen in onze sector harder aankomen dan in die van de grote lijndienstmaatschappijen. Al wordt ook daar al stevig bezuinigd, zie KLM, British Airways of Lufthansa.”

Is hier sprake van een conjunctureel of een structureel probleem? Legro: “Er blijft hoe dan ook een markt voor ons. Mensen blijven naar de zon vliegen. De vraag is alleen: hoeveel en hoe lang van te voren wil men daarvoor betalen? Je ziet nu dat de mensen steeds later boeken in de verwachting dat ze dan ook minder hoeven te betalen. En dat klopt vaak ook nog. Want toeroperators worden vaak nerveus door trage reserveringen en verlagen dan te snel de prijzen.”

Volgens Legro wordt het laat boeken ook in de hand gewerkt door de zwaanzinnige KLM-promoties. “Ik ben daar niet gelukkig mee. Als je een vloot van twintig toestellen hebt klaarstaan en er wordt ineens minder gebruik van gemaakt dan moet je dat maar goed zien te maken. Wij moeten steeds meer doen, steeds meer achter de klanten aan gaan waardoor operaties duurder worden. Een onbezette stoel is voor altijd verloren. Dat kost ons handenvol geld.”

Om de markt doorzichtiger en voorspelbaarder te maken wil Transavia-president Legro de trend tot steeds later boeken omdraaien. Hoe? “De vroeg komende klant gaan we belonen met lagere tarieven en betere accomodaties”, zegt Legro. “Last minute-reizen blijven natuurlijk bestaan maar die moeten duurder in plaats van goedkoper worden. Dat moeten we erin zien te slijpen.”

Inmiddels is Transavia met externe assistentie een diepgaande analyse van zijn markt begonnen om te zien waar meer kan worden bezuinigd, respectievelijk meer kan worden verdiend. Nog voor het eind van dit jaar wordt er actie ondernomen om de malaise te overwinnen. Behoort gedwongen ontslag tot de mogelijkheden? “Dat is nooit uit te sluiten, niet bij ons, in geen enkel bedrijf”, antwoordt Legro. “Maar het ligt nu niet in onze bedoeling. Er is voor onze mensen meer dan genoeg werk. De vraag is alleen hoe we dat werk winstgevender kunnen inrichten. Wel kijken we extra kritisch naar het opvullen van vacatures. Al met al ben ik er zeker van dat deze club de huidige problemen zal overwinnen.”