Duitsland; Lange mars naar het parlement

BONN, 5 OKT. In Duitsland is het stil geworden rondom de rechtsradicale Republikaner. Geen tumultueuze partijbijeenkomsten meer, geen schreeuwerige politici die om de haverklap de krant halen met uitspraken dat Duitsland 'te vol' is. Slechts enkele neonazistische groepen halen nog de publiciteit. Bijvoorbeeld het station Radio Germania in Berlijn dat tot woede van veel inwoners, de rock-song Deutsch, deutsch, deutsch - alles wird wieder rein door de ether jaagt.

Sinds de omstreden partijleider van de Republikaner, Franz Schönhuber, in 1994 het veld ruimde, houdt zijn opvolger Rolf Schlierer er een low profile op na. Toch ging er in maart een lichte schokgolf door Duitsland toen de Republikaner bij deelstaatverkiezingen in Baden-Württemberg plotseling ruim 9 procent van de stemmen haalden, een 'record' voor deze partij. In de meeste Duitse deelstaten blijft de partij onder de kiesdrempel en schommelt tussen de 0,3 en 3 procent van de stemmen - reden voor de andere politieke partijen om zich geen grote zorgen te maken over extreem-rechts in Duitsland.

De verrassende stijging in Baden-Württemberg werd toegeschreven aan de jammerlijke campagne van de sociaal-democratische SPD, voor beperking van het aantal Aussiedler - 'volksduitsers' uit Oost-Europa en Rusland, die Duitse voorouders hebben en vanzelfsprekend de Duitse nationaliteit kunnen krijgen.

Landelijk stellen de Republikaner nauwelijks iets voor. Bij de laatste verkiezingen in 1994 zag de partij zijnaanhang slinken van 2,1 naar 1,9 procent. Na dit verlies moest de toch al omstreden partijleider Franz Schönhuber, die de partij elf jaar had geleid, het veld ruimen. Schönhuber was in de problemen gekomen omdat hij aansluiting zocht bij nog extremere rechtse groeperingen zoals de Nationaldemokratische Partei Deutschland (NPD), de Deutsche Liga für Volk und Heimat (DLVH) en de Deutsche Konservativen (DK).

Duitsland kent ongeveer honderd piepkleine neo-nazistische groeperingen die met enige regelmaat aandacht weten te trekken. Politiek gesproken stellen ze niets voor. Hun leiders laten zich graag met opgeheven arm in originele Hitler-look voor een Oostenrijkse berg fotograferen. Zodra ze geweldadig worden, maakt de Duitse justitie tegenwoordig korte metten met ze.

De nieuwe partijleider, jurist Rolf Schlierer (41), nam van meet af aan afstand van deze extreme rechtse groeperingen. “Wij hebben niets te maken met andere partijen, die zich als rechts afficheren”, zei hij bij zijn aantreden. Zelfbewust beloofde hij de partij te zullen klaarstomen voor “de lange mars naar het parlement”. Na de winst die de Republikaner in Baden-Württemberg boekten, zei Schlierer dat zijn beleid 'aansloeg'. Dit is volgens hem de weg die een rechtse partij onder het motto van Verantwortungspatriotismus behoort af te leggen.