Biologische rem op zwartbenigheid en Natrot aardappelen

Consumptie-aardappelen en pootaardappelen hebben niet alleen te duchten van bruinrot, ook zwartbenigheid en stengelnatrot veroorzaken schade aan de knollen. Deze laatste twee ziektes worden veroorzaakt door Erwinia-bacteriën. De bacteriën dringen vaak aardappelen binnen die beschadigd zijn tijdens het rooien. Er bestaan geen effectieve chemische bestrijdingsmiddelen tegen deze ziekteverwekkers.

Mogelijk biedt biologische bestrijding een oplossing. Onderzoekers van het plantenziektenkundig instituut IPO-DLO in Wageningen hebben bacteriestammen geïsoleerd die de schadelijke Erwinia-bacteriën remmen in hun groei. Het proefstation PAGV in Lelystad en het bodemziektekundig laboratorium HLB in Assen onderzoeken of behandeling met de bacteriën ook in het veld werkt (Aardappelwereld, augustus).

Het IPO-DLO onderzocht 21 schimmels en 230 bacteriën. Twintig bacteriestammen bleken de Erwinia-bacteriën flink te remmen. Vier van deze stammen remden Erwinia ook in miniknollen, afkomstig van uit weefselkweek verkregen aardappelplanten. De stammen verminderden de hoeveelheid Erwinia-bacteriën in de knollen met een derde, en voorkwamen zo onmiddellijke aantasting van het aardappelweefsel.

De remmers behoren tot de bacteriegroep Pseudonomonas fluorescens (een andere Pseudomonasgroep dan degene die bruinrot veroorzaakt). Al sinds de jaren zeventig is bekend dat deze veel voorkomende bodembacterie concurrenten belaagt door zeer effectief het ijzer uit de omgeving weg te vangen, en door veel antibiotica uit te scheiden. Sinds kort wordt P. fluorescens ook ingezet tegen de schimmel Fusarium in de radijsteelt. Radijszaden worden hierbij gehuld in een 'jasje' van deze bacteriën. Ze voorkomen binnendringen van de schimmel wanneer het plantje uitloopt.

Er is echter nog flink wat praktijkonderzoek nodig voordat de boer aardappelknollen met P. fluorescens kan behandelen, concluderen de onderzoekers. Zo is het nog onduidelijk wat de invloed is van de grondsoort, de temperatuur en de vochtvoorziening op de effectiviteit van de behandeling. Voor op de rooimachine moet nog een speciaal spuitsysteem worden ontwikkeld. En daarnaast is het wellicht zinvol te zoeken naar bacterie-stammen die bruinrot en de schimmelziekte fytoftora vertragen.