België; Knokken op de IJzerbedevaart

BRUSSEL, 4 OKT. De extreemrechtse partij het Vlaams Blok is de laatste jaren hard op weg salonfähig te worden. Vlaams Blokkers worden uitgenodigd voor debatten in de media. Deze week nog werd parlementariër Alexandra Colen door de BRTN-radio gevraagd naar haar mening over de eerder gepresenteerde begroting voor 1997.

Politici als senator en oud-minister Leo Delcroix (Christelijke Volkspartij) bepleiten openlijk dat het Vlaams Blok als normale partij wordt behandeld. Vertegenwoordigers van de Socialistische Partij (SP) zagen geen bezwaar om, vóór de parlementsverkiezingen vorig jaar, uitgebreid met Vlaams Blokkers in debat te treden.

Het Vlaams Blok behaalde zijn grote doorbraak in november 1991 op wat al snel 'zwarte zondag' ging heten. Zeker daarna bouwde partij van 'de grote kuis' een beeld op van 'nette' partij die niet uit is op vechtpartijen. Als geen ander weet de Antwerpse voorman Filip de Winter het imago van ideale schoonzoon uit te buiten. Het leverde hem bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen in de Scheldestad het grootste aantal voorkeurstemmen op. In Wallonië trekt extreem-rechts veel minder stemmen, omdat partijen als het Front National of Agir minder 'netjes' en intern verdeeld zijn.

Het Vlaams Blok wordt bovendien door de overheid maar weinig in de weg gelegd, constateert Jaap van Donselaar in De Staat Paraat?, een onderzoek naar de bestrijding van extreem-rechts in vijf Westeuropese landen. Hij wijst op het nagenoeg ontbreken van repressieve maatregelen in België. Pas in 1981 kwam er een relatief zwakke anti-racismewet.

Af en toe worden wel acties ondernomen tegen het Vlaams Blok, zoals een affiche-campagne vóór de gemeenteraadsverkiezingen van 1994 toen posters werden verspreid met de afbeelding van Hitler en teksten als 'De vorige kuisploeg had ook van die mooie beloften'. Ook kwam er, op instigatie van de groene partij Agalev, in 1989 een 'cordon sanitaire' van democratische partijen die besloten “geen politieke afspraken met het Vlaams Blok te sluiten omdat die partij de fundamentele mensenrechten miskent.” En in Antwerpen sloten partijen vorig jaar een monsterverbond om het Vlaams Blok buiten het college te houden.

De laatste maanden is het echter vooral de partij zelf die zich in diskrediet brengt. Tijdens de IJzerbedevaart, de jaarlijkse bijeenkomst van Vlaams-nationalisten eind augustus, braken vechtpartijen uit waarbij Vlaams Blokkers waren betrokken. “Hun salonfähigkeit in het parlement steekt schril af tegen hun ondemocratisch houding op de IJzerbedevaart”, constateerde CVP-voorzitter Marc van Peel na afloop. “De maskers van het Vlaams Blok zijn afgevallen.”