Vers superslijm maak je zelf; Zondag zijn dertig Pretlabs open

In sommige speelgoedwinkels zie je wel eens potjes met gifgroen, snotterig slijm te koop, maar het betere slijm maak je zelf. Aanstaande zondag kun je op bijna dertig plaatsen in een Pretlab aan de slag. Daar kun je verse Superslijm bereiden volgens traditionele, tot nog toe geheime recepten. Je kunt het Superslijm door je vingers laten glijden, het tegen de muur gooien of heel langzaam van de tafel laten kruipen. De Pretlabs horen bij een speciale Wetenschapsweek, die dit jaar over 'Beweging' gaat.

Superslijm is een natuurprodukt. Vers klaargemaakt blijft het ongeveer drie weken goed. Het spul uit de winkel kun je veel langer bewaren, omdat daar meer conserveermiddel in zit. Jouw Superslijm wordt niet gifgroen, maar blauw of rood, want je doet er een blauwe of rode kleurstof bij.

Het belangrijkste onderdeel van je recept is Guar gom. Dat is een natuurlijk verdikkingsmiddel. Guar Gom wordt ook in pakjes soep gestopt om de soep lekker dik en slijmerig te maken. Op de soepverpakking staat dan: 'met verdikkingsmiddel E412', waarbij de E een Europees codenummer is.

Om je Superslijm elastisch te maken doe je er ook borax bij. Dit spul zit vaak in kinderlijm. Borax zorgt ervoor, dat alle stoffen uit je recept 'versmelten' tot één kleverig geheel. Er zijn wel eens proeven met hele grote vaten Superslijm gedaan. Daarbij ontstond een soort gigantisch groot kleed, waar kinderen van alle kanten aan konden trekken.

Als je zelf aan de slag gaat, moet je die borax eerst heel goed oplossen in water. Daarna voeg je in één klap alle Guar gom toe. Hoe meer borax, hoe dikker je Superslijm. Maar doe er niet teveel bij, want anders krijg je één dikke, vaste klont. Als het Superslijm na een paar dagen spelen dun wordt, kun je er nog een beetje boraxoplossing bij doen.

Maar wat gebeurt er nou precies? Misschien heb je wel eens een netje gehaakt of een visnet geknoopt. Je werkt met een lange draad, die op allerlei plekken wordt verknoopt tot een veerkrachtig, elastisch net. Met je Superslijm gaat het net zo. Je kunt het met het blote oog niet zien, maar eigenlijk maak je een ragfijn netwerk, waarin heel veel water wordt gevangen en daarom kun je het spul lekker kneden.

De Guar gom bestaat, onder een supersterke microscoop gezien, uit hele lange dunne slierten (die in de scheikunde koolstofketens heten). Aan die slierten zitten allemaal kleine zijtakjes (in de scheikunde alkoholgroepen genoemd) en juist op die plaatsen worden de ketens aan elkaar geknoopt zodra je er borax bijdoet. Dat verknopen heet cross-linken en in de industrie maken ze allerlei plastics op dezelfde manier. Voor de echte whizz kids staat er in het Pretlab natuurlijk een computer met Internetaansluiting, waar je diverse slime sites kunt raadplegen. Bijvoorbeeld: http://matse1.mse.uiuc.edu/tw/

Verder kun je in het Pretlab een praxinoscoop (een soort kijkdoos) maken, een looplichtje met zes rode knipperlichtjes en een klankorgeltje dat je met een natte vinger bespeelt. Voor dat orgeltje soldeer je zelf een luidsprekertje en verschillende weerstandjes op een printplaat van 3 bij 7 centimeter. Je sluit ook een batterij van 9 Volt aan. Met je natte vinger sluit je een elektrisch circuit, er gaat stroom door de luidspreker en die begint te piepen. Verschuif je je vinger naar een andere plek, of maak je hem natter, dan verander je het elektrisch circuit en hoor je andere orgelklanken. Zorg maar dat je er vroeg bij bent zondag, vanaf 12 uur.

Pretlabs zijn o.a. in Amsterdam, Historisch Museum en Wetenschappelijk centrum Watergraafsmeer; Delft, Legermuseum, Techniek Museum en Technische universiteit; Den Haag, Museon; Den Helder, Marinemuseum; Enschede, Universiteit Twente; Groningen, Natuurmuseum; Leeuwarden, Natuurmuseum; Maastricht, Rijksuniversiteit Limburg; Middelburg, Zeeuwse Bibliotheek; Nieuwegein, FOM-Instituut voor Plasmafysica Rijnhuizen; Rotterdam Hogeschool Rotterdam; Rijswijk, Sterrenwacht; Wageningen, Landbouwuniversiteit. In boekhandels, VVV's en bibliotheken ligt de programmakrant met volledige informatie.