Mengeling van veel verdriet en grote woede

ROTTERDAM, 4 OKT. Een mengeling van veel verdriet en grote woede. Zo omschrijft A. Kempen de sfeer van gisteren op de vliegbasis Soesterberg, waar 160 nabestaanden van slachtoffers van de ramp met de Hercules informatie kregen over de onderzoeksresultaten.

Luchtmachtbevelhebber generaal B.A.C. Droste kreeg volgens Kempen (59) veel lastige vragen te beantwoorden. “We hebben hem gezegd dat de hulpverlening leek op een actie die men alleen nog aantreft in een derdewereldland, niet in een land van hightech”, zegt Kempen, wiens 21-jarige zoon bij de crash het leven verloor.

“We hebben Droste verder voor de voeten gegooid dat met name het optreden van de militaire brandweer krakkemikkig was”, vervolgt de uit Brabant afkomstige ex-werknemer van de Luchtmacht. “Maar je kunt je de vraag stellen òf die brandweer zo veel blaam trof. Is die brandweer wel voldoende opgeleid en getraind als ze missers begaat zoals in Eindhoven? Ik geloof daar helemaal niets van. Daarom moet de verantwoordelijke Defensietop zich de tragedie véél meer aantrekken. Ik lees daarover niets in de net verschenen rapporten en ik hoor daar niemand over, integendeel zelfs.”

Heeft u zich geërgerd aan andere passages in de rapporten?

“Ja. De onderzoekers schrijven dat, als de hulpverlening adequaat was geweest, er mogelijk nog enige mensen zouden zijn gered. Daar had moeten staan dat er vélen hadden kunnen worden gered, onder wie mijn jongen. In wezen was iedereen nog in leven toen de Hercules was geland. Vreselijk. Tegelijk met het blussen had de brandweer meteen een gat in de romp moeten schieten.”

Drie verantwoordelijke militaire functionarissen van de vliegbasis zijn naar aanleiding van het ongeluk van hun functie ontheven. Hoe ervaart u dat?

“Ontheffen is heel iets anders dan ontslag, dat weet ik als gepensioneerd technicus van de Luchtmacht heel goed. Die drie kunnen gewoon doorgaan bij Defensie, al zitten ze natuurlijk levenslang met een slecht geweten opgezadeld. Maar nogmaals, de tragedie is niet alleen aan hen te wijten. De scholing en de training op Welschap schieten behoorlijk tekort. Dat wéét Defensie, dat wéét minister Voorhoeve. Ze zeggen nu dat de race is gelopen, zonder toe te geven dat de Defensie-organisatie zelf de ruimte heeft gegeven voor deze rampzalige slordigheden.”

Voorhoeve heeft gezegd dat de schadeclaims van de nabestaanden zullen worden gehonoreerd. Stelt dat u gerust?

“Ik weet niet precies wat hij daarmee bedoelt. Vergoedt Defensie alle schade? Voor de een is het veel, voor de ander is het weinig. Mag iemand een grafmonument declareren van drie mille, of van tien mille? De meeste nabestaanden zijn net als ik over eventuele claims nog in overleg met een speciale organisatie. We moeten haar reactie eerst afwachten.”

Burgemeester Welschen van Eindhoven heeft gisteren zijn excuses aangeboden voor zijn uitlatingen twee dagen na de ramp. Hoe stond u daar tegenover?

“Welschen is een marionet van Defensie gebleken. Hij wist veel eerder dan gisteren dat zijn uitspraken - 'ook al was er sneller hulp geweest, dan waren er evenveel doden en gewonden gevallen' - helemaal fout waren. Hij heeft die woorden veel te laat ingetrokken. Welschen heeft de nabestaanden daar ontzettend veel pijn mee gedaan, dat was bij de bijeenkomst op Soesterberg van donderdag ook nog heel goed te merken. Die burgemeester maakte die samenkomst nog verdrietiger dan hij al was.”

Moet de slechte hulpverlening politieke gevolgen hebben?

“Ik vind van wel. Het mag niet zo zijn dat de Defensietop zijn handen wast in onschuld, zoals nu gebeurt.”

Heeft u een mening over het optreden van de bemanning?

“Ik kan daar weinig over zeggen. Wel weet ik dat het met de vrachtruimtediscipline in de Hercules niet goed was gesteld. Ik beschik over in het vliegtuig gemaakte video-opnamen die laten zien dat de transportrollen in het wilde weg in de ruimte lagen. Verder zwierven er losse pallets en kisten rond, waar de passagiers met hun voeten op zaten. Bij een crash of slechte landing breek je met al die rondslingerende rommel zo je nek. Wie is daarvoor verantwoordelijk? De bemanning? In feite natuurlijk de vliegmaatschappij, in dit geval de Belgische Luchtmacht. Maar de Nederlandse Luchtmacht dient daar op toe te zien, als ze gebruik maakt van zo'n toestel. Het is verschrikkelijk, verschrikkelijk, al die fouten.

De klap is ontzettend hard aangekomen bij de nabestaanden. Bij mij extra hard, omdat ik zelf werkzaam ben geweest bij de Luchtmacht.''