TWAALF FILMS

Berlijn was in de jaren twintig de filmhoofdstad van Europa. Nadien is de stad het decor gebleven voor films die een beeld geven van de Duitse geschiedenis in deze eeuw. De eerste vijf films in dit overzicht zijn zeker te vinden in de betere videotheek. Bij de andere films is dat niet eenvoudig, Een cinematografisch overzicht van Berlijn en Duitsland in deze eeuw, samengesteld door filmredacteur Hans Beerekamp.

Der Himmel über Berlin, Wim Wenders (1987, West-Duitsland). Poëtische visuele hulde aan een gedeelde stad, waarin alleen de engelen vrijelijk over de Muur heen zweven. In het vervolg, In weiter Ferne, so nah! (1993), moeten ze nog erg wennen aan de nieuwe vrijheid van de stervelingen.

Cabaret, Bob Fosse (1972, VS). Herinneringen van fotograaf Christopher Isherwood aan de vrolijke anarchie van de Weimarrepubliek, aan een stad vol tingeltangels, bohémiens en seksuele ballingen, vernietigd door de nazi's. Kreeg een relatief authentieke neerslag in een aanstekelijke, soms tragische filmmusical. Met Liza Minnelli, Michael York en Joel Grey.

Taxi zum Klo, Frank Ripploh (1980, West-Duitsland). Geruchtmakende, onbekommerde en vaak geestige speelfilm over de pisbakkencultuur in de bosschages van de Tiergarten, als symbool van de extreme vrijheid die de Westberlijnse homobeweging in de jaren zeventig voor zich had weten te creëren.

Das Versprechen,Margarethe von Trotta (1995, Duitsland). Scenario van romancier Peter Schneider hanteert geschiedenis van twee door de Muur gescheiden geliefden als kapstok om de historie van beide Duitslanden tussen 1961 en 1989 te illustreren. Vooral de etalagefunctie van West-Berlijn in de jaren vijftig en zestig (wufte modeshows, een van weelde blakende Kurfürstendamm) komt fraai uit de verf.

Westler, Wieland Speck (1985, West-Duitsland). Deels illegaal in Oost-Berlijn gedraaide homoseksuele 'love story' tussen een jongen uit West- en een uit Oost-Berlijn, die alleen de dagen, nooit de nachten met elkaar kunnen doorbrengen, omdat het visum dat niet toelaat.

November Days, Voices and Choices, Marcel Ophüls (1992, Frankrijk/Duitsland). Ironische, vaak bittere documentaire reconstructie van de Berlijnse hereniging, de politieke processen die eraan ten grondslag lagen en de snelle economische groei als motor van verandering.

One, Two, Three, Billy Wilder (1961, VS). Uitzinnige satire op de absurditeit van de Koude Oorlog van Oostenrijkse Amerikaan Wilder, die ooit in het joyeuze Berlijn als Eintänzer voor dames te huur was. Vanuit West-Berlijn moet James Cagney Coca-Cola proberen te verkopen aan de Russen.

Solo Sunny, Konrad Wolf (1979, DDR). Een van de weinige min of meer realistische speelfilms over het dagelijks leven in de voormalige DDR, gemaakt door de meest vooraanstaande Oostduitse filmer (1925-1982), een broer van Stasichef Markus Wolf, gaat over een fabrieksarbeidster die het tot Schlagerzangeres schopt.

Die Kinder aus No. 67 oder: Heil Hitler, ich hätt' gern 'n Paar Pferdeäpfel, Usch Bartelmess-Weller/ Werner Meyer (1980, West-Duitsland). Het dagelijks leven in Berlijn onder het bewind van de nazi's, gezien door de ogen van kinderen. Naar de roman van Lisa Tetzner over een woonblok met vertegenwoordigers van verschillende milieus in een volkswijk.

Deutschland bleiche Mutter,Helma Sanders-Brahms (1980, West-Duitsland). Ode aan de vitaliteit en spankracht van oorlogsweduwen, die direct in 1945 aan het puinruimen sloegen, de zogenoemde Trümmerfrauen.

Kuhle Wampe, Slatan Dudow (1932, Duitsland). Door de Duitse communistische partij geïnitieerde propagandaspeelfilm over armoede en crisis. Op een camping aan de rand van Berlijn wonen berooide arbeidersgezinnen. Met Ernst Busch, die Brechts Solidaritätslied zingt.

Berlin Alexanderplatz, Rainer Werner Fassbinder (1980, West-Duitsland). Magistrale 14-delige tv-serie naar roman van Alfred Döblin uit 1929 schetst de proletarische verbittering in Berlijnse volkswijken als achtergrond voor de behoefte aan messianisme. Met Günter Lamprecht als Franz Biberkopf.