Spanning dreigt in Bulgarije na moord

De moord op de Bulgaarse oud-premier en zakenman Andrej Karlov Loekanov, die gisterochtend door onbekenden bij zijn huis werd doodgeschoten, dreigt te leiden tot nieuwe politieke spanningen in het voormalige communistische land, dat kampt met een economische crisis en stijgende criminaliteit.

“Het tragische geval van Andrej Loekanov toont weer aan dat het gevecht tegen terrorisme, georganiseerde misdaad en de mafia noopt tot het bundelen van de krachten van alle instituties en samenwerking met alle landen”, was de reactie van president Zjeljoe Zjelev. In een toespraak tot de bevolking sprak hij de hoop uit dat de moord het verloop van de verkiezingen niet in gevaar zal brengen. “We zijn opnieuw getuige van een daad die het land uit zijn evenwicht brengt in de beslissende fase van de economische hervormingen aan de vooravond van de presidentiële verkiezingen, die op 27 oktober zullen worden gehouden”, aldus de president.

Andrej Loekanov gold zowel voor als na de val van het communisme in Bulgarije als een van de belangrijkste politici van het land. Hij werd op 26 september 1938 geboren in Moskou als zoon van Bulgaarse communistische emigranten en studeerde aan de Moskouse hogeschool voor Internationale Betrekkingen, waar hij zeven talen leerde spreken. In 1965 werd hij lid van de Bulgaarse Communistische Partij. Nadat hij Bulgarije van 1972 tot 1976 had vertegenwoordigd bij de Verenigde Naties in Genève, was hij tot 1986 plaatsvervangend minister van Buitenlandse Handel. Daarna werd hij achtereenvolgens benoemd tot vice-premier en minister van Buitenlandse Economische Betrekkingen.

In november 1989 dwongen hervormingsgezinde leden van de communistische partij staats- en partijchef Zjivkov tot aftreden. Loekanov klom op tot volwaardig lid van het politburo en secretaris van het centraal comité van de partij.

Op 3 februari 1990 koos het parlement hem tot premier. Na een korte onderbreking van deze functie - in augustus en september was de democratische oppositie aan de macht - werd hij in september herkozen tot premier. Twee maanden later moest hij echter al weer aftreden wegens ontevredenheid van de oppositie over het uitblijven van hervormingen. Tot zijn dood bleef hij actief in de politiek als parlementslid voor de Bulgaarse Socialistische Partij (BSP), de partij van de vroegere communisten. Daarnaast was hij zakenman.

Loekanov zat in 1992 zes maanden in de gevangenis op beschuldiging van corruptie. Hij werd echter nooit veroordeeld. Twee maanden geleden ontsloeg een Bulgaars-Russsisch transportbedrijf hem plotseling als voorzitter van de directie, waarschijnlijk omdat Loekanov de belangen van het bedrijf schaadde door zijn felle kritiek op premier Videnov.