Selectie Buitenland

BELGIË

Bernadetje Na het succesvolle 'Moeder en Kind' maakten Arne Sierens en Alain Platel een nieuwe theaterproduktie over de denk- en leefwereld van jongeren. 'Bernadetje' speelt zich af in een kermissfeer en er wordt gespeeld in en rond echte autoscooters. Gent, Nieuwpoorttheater, Fratersplein 7. 3 t/m 27 okt. Inl 00-3292230000.

Utopia Het 25 jaar geleden opgerichte Huelgas Ensemble kreeg onlangs in Parijs een Edison voor 'Utopia Triumphans', een cd met wonderlijke polyfone muziek uit de renaissance. De muziek voor veertig stemmen wordt o.l.v. Paul Van Nevel uitgevoerd tijdens een eenmalig concert in de onlangs gerestaureerde Hallen van Schaarbeek. Brussel, Hallen van Schaarbeek, Koninklijke Sinte-Maria-Straat 22. 4 okt. Inl 00-3222180031.

Van Ensor tot Delvaux Expositie met werk van James Ensor, Léon Spillaert, Constant Permeke, René Magritte en Paul Delvaux, alles samen 150 schilderijen uit de belangrijkste publieke en privé-collecties van Parijs, Wenen, Berlijn, Sao Paolo en New York. Oostende. Provinciaal Museum voor Moderne Kunst. T/m 2 febr. Di t/m zo 10-18u. Inl 00-3259564599.

En verder Magritte: enkele meesterwerken t/m 15 dec in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Brussel 00-3225083211; Internationaal Filmfestival van Vlaanderen: 23ste editie, van 8 t/m 19 okt in vier zalen in Gent 00-3292252512; De Paravents van Jean Genet in de regie van Rik Hancké in Brussel 00-3222194944; Een Hemels Venster, ontstaansgeschiedenis, iconografie en restauratie van de glasramen van de Onze-Lieve-Vrouwenkathedraal in Antwerpen t/m 31 okt 00-3234571969.

DUITSLAND

Beuys Voor Joseph Beuys (1922-1986) waren kunst en politiek onlosmakelijk met elkaar verbonden. Zijn anarchistische opvattingen verpakte hij in voorwerpen van gesmolten vet, vilt, koperen platen en levende en dode beesten. Honderdtwintig Beuys-objecten uit de collectie van de eveneens politiek bevlogen kunstenaar Klaus Staeck zullen van 13 okt t/m 24 nov worden bijeengebracht in de Kunstverein Heidelberg. Inl 00-496221184086.

Carleton De Zwitser Thomas Hürlimann (45) is vooral bekend als auteur van fijnzinnige novellen: Das Gartenhaus werd ook in het Nederlands vertaald. In zijn nieuwe drama Carlton verweeft hij twee waar gebeurde geschiedenissen: de droom van de Amerikaanse graan-deskundige Carlton die de hele mensheid voeden wil en het plan van de nazi-vriendelijke arts en dichter Gottfried Benn om van Carltons tragische levensverhaal een operalibretto te maken. Hürlimann waagt zich aan grote thema's als het verlangen naar verlossing, het geloof in de Übermensch en grandioos falen. Op 15, 18, 19, 23 en 27 okt in het Niedersächsische Staatstheater Hannover, regie Hartmut Wickert. Opernplatz 1. Inl 00-49511321133.

Dalí 'Geschilderde droomfoto's' - zo noemde de Spaanse surrealist Salvador Dalí zijn doeken. In het Berlijnse slot Charlottenburg zijn nu vijfhonderd schilderijen, tekeningen en glassculpturen van Dalí te zien, waaronder het kolossale werk Vlinder. Van 5 okt t/m 15 dec, Luisenplatz. Di-vr 9-17u, za, zo 10-17u. Inl 00-4930320911.

En verder Der Zimmerspringbrunnen, naar de gelijknamige 'Wende'roman van Jens Sparschuh, op 5, 6, 19 en 30 okt in het Maxim Gorki Theater Berlijn 00-4930202210; Howard Hodgkin t/m 20 okt in de Kunstverein Düsseldorf 00-49211327023; beelden en schilderijen van Jörg Immendorff van 4 okt t/m 17 nov in de Neuer Berliner Kunstverein 00-49303237091; Marc Chagall van 6 okt t/m 1 dec in de Kunstverein Wolfsburg 00-49536167422; stadslandschappen van Oskar Kokoschka t/m 4 dec in de Gemäldegalerie Neue Meister in Dresden 00-493514914730; Prunkvolles Zarenreich 1613-1917 t/m 8 dec in het Keulse Museum für Angewandte Kunst 00-492212216714; overzichtstentoonstelling Ferdinand Hodler t/m 5 jan in de Schirn Kunsthalle Frankfurt/M 00-4969299882-0; Marianne & Germania 1789-1889 t/m 5 jan in de Martin-Gropius-Bau Berlijn 00-4930254860.

FRANKRIJK

André Derain De Galerie Berthet-Aittouares toont tachtig nooit eerder tentoongestelde tekeningen, gouaches en aquarellen uit 1925-1950 van de Franse schilder André Derain (1880-1954), vooral bekend als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het fauvisme. Deze mooie selectie van klassieke portretten, naakten en landschappen, rechtstreeks uit Derains atelier afkomstig, toont zijn obsessie voor pure lijnen. Parijs, Galerie Berthet-Aittouares, Rue de Seine 29, t/m 2 nov. di t/m za 11-13u en 14u30-19u. Inl 0033143265309.

Hedendaagse kunst Terwijl de FIAC (Foire Internationale d'Art Contemporain) met 140 internationale galeries, waarvan veertig procent Frans is, werk van reeds gevierde kunstenaars laat zien, toont het Cirque d'Hiver hedendaagse kunst, met het doel deze meer toegankelijk te maken. Niet alleen door de keuze van de ruimte, maar ook door de aanwezigheid van kunstenaars als Jacqueline Dauriac, Gloria Friedmann, Bruno Hadjadj die werken ontwierpen waar de toeschouwer moet interveniëren. De hedendaagse kunst is ook te zien in het dertiende arrondissement, waar twaalf jonge Franse galeries de gelegenheid krijgen te exposeren onder de glazen overkapping van de Gare d'Austerlitz. Parijs, FIAC t/m 7 okt., Espace Eiffel Branly, dag 12-20u, za en zo 10-20u, ma 12-18u; Cirque d'Hiver, Rue Amelot t/m 7 okt.. Inl 0033140517060; Gare d'Austerlitz, Quai d'Austerlitz, Cour des Départs, t/m 13 okt.

Galeries in Parijs Portretten van Yang Pei Ming t/m 19 okt. in Galerie Durand-Dessert, Rue de Lappe 28, elfde arrondissement; gigantische doeken en livres-germoirs van Anselm Kiefer t/m 31 okt. in Galerie Yvon Lambert, Rue Vieille-du-Temple 108, derde arrondissement; tekeningen en sculptures van Stephen Maas t/m 16 okt. in Galerie B. Jordan et M. Devarieux, Rue Chapon 5, derde arrondissement; gemengde technieken van Jean Le Gac t/m 9 okt. in Galerie Daniel Templon, Rue Beaubourg 30, derde arrondissement; betoverende foto's van Pascal Kern t/m 28 okt. in Galerie Zabriskie, Rue Quincampoix 37, vierde arrondissement; recent werk van A.R. Penck t/m 23 nov. in Galerie Jérome de Noirmont, Avenue Matignon 38, achtste arrondissement.

En verder The rake's progress, opera van Strawinsky in een regie van Peter Sellars op 3, 7, 9 en 12 okt. in het Théâtre du Châtelet te Parijs 00-33140282840; Rigoletto, opera van Verdi op 3, 5 , 9, 13 , 16, 18, 23 en 25 okt. in de Opéra Bastille te Parijs; Qui a peur de Virginia Woolf, een stuk van Edward Albee voor onbepaalde tijd in het Théâtre Gaieté-Montparnasse te Parijs 00-33143221618; Un mari idéal, een stuk van Oscar Wilde, voor onbepaalde tijd in het Théâtre Antoine te Parijs 00-33142087771; Calder t/m 6 okt. in het Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris 00-33153674000; Francis Bacon en Gaetano Pesce t/m resp. 14 en 7 okt. in het Centre Pompidou te Parijs 00-33144781233; Nara, Trésors bouddhiques du Japon ancien t/m 9 dec. in het Grand Palais te Parijs 00-331441317170.

GROOT-BRITTANNIË

Spencer Gore De laatste jaren van zijn leven woonde de Britse schilder Spencer Gore (1878-1914) vlak bij het enorme Richmond Park in Londen. Het park is nog steeds tamelijk wild en herten lopen er ongestoord rond. Gore maakte misschien zijn beste werk wel in dit park. Zijn stijl werd beïnvloed door Corot, Sisley en Sickert. T/m 25 jan. Museum of Richmond, Whittaker Avenue, Old Town Hall, Richmond. Di t/m za. 11-17u, zo 14-17u. Inl 00-441813321141.

Peter Blake Thema's uit de kunstgeschiedenis zijn al lang een inspiratiebron voor de schilder Peter Blake en dat is te zien in zijn 'Have a Nice Day, Mr Hockney', een moderne bewerking van het schilderij van Courbet 'De ontmoeting'. Ook maakte hij 'Madonna of Venice Beach' waarin een madonna en kind, zoals uit een schilderij van Correggio of Bellini, zich op een strand in het hedendaagse Californië bevinden. Constable's 'Weymouth Bay' wordt door Blake getransformeerd tot een landschap vol verschillende Venussen. T/m 5 jan. London, National Gallery, Trafalgare Square. Ma t/m za 10-18u, wo 10-20u, zo 12-18u. Inl 00-441713891785.

Marc Vaux De minimalistische lijsten-schilderijen van Marc Vaux zijn te zien in de Redfern Gallery. Dunne witte latten van hout of metaal worden in kleurige blokken beschilderd, bijna Mondriaan. T/m 10 okt. Londen, 20 Cork Street, ma t/m vrij 10-17u30, za 10-16u. Inl 00-441717341732.

En verder Literati, foto's van Mark Gerson t/m 13 jan in de National Portrait Gallery 00-441713060055; Jam en Erwin Blumenfeld t/m 15 dec in de Barbican Art Gallery 00-441713827105; China t/m 5 jan in het British Museum 00-441716361555; Mapplethorpe en Antony Gormley t/m 17 nov in de Hayward Gallery 00-441719283144.

NEW YORK

Twee aan twee De curators van het Costume Institute van het Metropolitan Museum wagen zich in de strijd tussen de geslachten met een aardige tentoonstelling waarin kleding van mannen en vrouwen met elkaar vergeleken wordt vanaf de 18de eeuw tot de jaren '70 van deze eeuw. Door een paarsgewijze opstelling wordt getoond hoe mannen en vrouwen elkaar (in kleding) trachtten te overtroeven of zich aan elkaar aanpasten. De unisex kleding van hedendaagse ontwerpers is om onbegrijpelijke redenen niet in de tentoonstelling opgenomen. 'Two by Two'. Fifth Avenue bij 82nd Street. T/m 24 nov. Inl 00-12128795500.

Codex Leicester De miljardair Bill Gates kocht in 1994 bij Christies het laatste manuscript van Leonardo da Vinci dat nog in privé-handen was. De 'Codex Leicester (ca. 1506-1510)' bevat 72 pagina's schetsen, aantekeningen en diagrammen, waarin Da Vinci (1452-1519) zijn theorieën uiteenzette over onder meer water en waterwegen, de oudheid van de aarde, fossielen en de zondvloed, de maan en licht. Een zeldzame kans om ze te zien (met modellen, vertalingen, interactieve programma's en objecten) wordt geboden in het American Museum of Natural History, Central Park West bij 79th Street. 26 okt. t/m 1 jan. Inl 00-12127695800.

Harry Mulisch en Armando In het kader van de serie voordrachten in het '92nd Street Y Unterberg Poetry Center' zal Harry Mulisch voorlezen uit zijn in de Verenigde Staten verschijnende boek 'The Discovery of Heaven' op za 2 nov. om 20u. Kaarten $ 10. 1395 Lexington Avenue, New York, NY 10128. Inl 00-12129961100. Ter gelegenheid van het verschijnen in het Engels van Armando's gebundelde columns 'From Berlin' wordt er een tentoonstelling georganiseerd van zijn beeldend werk in de TZ' Art & Co Gallery, 28 Wooster Street in SoHo. 25 okt. t/m 23 nov. Inl 00-12129669059.

En verder Jasper Johns overzicht in het Museum of Modern Art 20 okt t/m 21 jan 00-12127089400; Pieter Laurens Mol in het Museum of Modern Art, t/m 12 nov 00-12127089400 en in de Sean Kelly Gallery, t/m 9 nov 00-12123432405; From Court Jews to Rothschilds: Art, Patronage and Power 1600-1800, t/m 19 jan 1997 en The Illegal Camera: Photography in the Netherlands during the German Occupation, t/m 1 dec in het Jewish Museum 00-12124233200; Max Beckmann in Exile (1937-1950) in het Guggenheim SoHo, t/m 5 jan 1997 00-12124233500; Mixing Messages: Graphic Design in Contemporary Culture in het Cooper-Hewitt National Design Museum, t/m 16 febr 00-12128606868; Sigourney Weaver in Christopher Durang's Sex and Longing 00-12122396200.

SPANJE

Herfstfestival in Madrid Gedurende de maanden oktober, november en zelfs begin december viert Madrid zijn traditionele Festival de Otoño met een keur aan muziek-, theater- en dansvoorstellingen. Van het ballet Gulenkian (8 en 13 okt, 20u Teatro de Zarzuela), de opera Mozart en Salieri van Rimsky-Korsakov (18 en 19 okt 20u30, 20 okt 19u, Teatro de la Abadía) tot een concert van Joe Cocker (9 dec, 21u30 Palacio de los deportes). De festivalgids is bij verschillende theaters, VVV en hotels te verkrijgen. Algemeen informatienummer 00-3415590089.

San Ildefonso in Segovia Een melancholiek uitstapje naar het barokke paleis van La Granja de San Ildefonso, gelegen tegen de bergketen ten zuiden van Segovia loont in de herfst de moeite. Het paleis, met zijn uitgestrekte, enigszins vervallen Italiaanse lusthof met hallucinerende fontijnen past goed in de najaarsferen. Te combineren met een speciale fototentoonstelling over het paleis in het Teatro Juan Bravo in Segovia (t/m 13 okt). Inl 00-3421460039.

Afscheid Nacho Duate De leider van de Compañía nacional de danza Nacho Duate (40) neemt dit najaar afscheid van zijn loopbaan als balletdanser. Duate, die een belangrijk deel van zijn carrière in Nederland doorbracht, schittert nog een maal in Petite Mort, een choreografie van Jirí Kylián. Van 8 t/m 17 nov in het Teatro de la Zarzuela in Madrid, Jovellanos 4. Inl 00-3414298225.

En verder Fototentoonstelling over het Spanje onder Franco, een tijdperk van 1939 tot 1975 in beeld gebracht met 200 foto's in Sala de la Caixa in Madrid, 00-3414354833; tentoonstelling over het theater in de tijden van Goya in het kader van Goyafestiva in Madrid tot eind november in het Teatro Español, Calle Príncipe 14, 00-3414296297.