Parlement jouwt Lebed uit als verrader

MOSKOU, 3 OKT. Aleksandr Lebed is gisteren in het Russische parlement uitgejouwd als 'verrader' wegens het door hem bereikte bestand in Tsjetsjenië. Ook president Jeltsin kreeg ervan langs. Maar de volksvertegenwoordiging nam geen concrete maatregelen tegen beide leiders.

De Doema kwam gisteren voor het eerst bijeen sinds het zomerreces en kon zich dus ook pas voor het eerst uitspreken over de twee belangrijkste politieke kwesties van de afgelopen weken: het akkoord in Tsjetsjenië en de gezondheidsproblemen van Jeltsin. De bijeenkomst kreeg daardoor eerder het karakter van een ontlading dan van een debat.

“Dit akkoord komt neer op een volledige capitulatie”, zei de communistische afgevaardigde Viktor Iljoechin. “De seperatisten hebben weer alle macht. Tsjetsjenië maakt feitelijk geen deel meer uit van de Russische Federatie.” Hij beschuldige Lebed ervan slechts te denken aan zijn eigen populariteit voor de volgende presidentsverkiezingen.

Lebed was in de Doema aanwezig omdat hij formeel afstand moest doen van zijn parlementszetel, nu hij in juli veiligheidsadviseur van president is geworden. Tevens was hij gevraagd het akkoord toe te lichten dat hij eind augustus met de rebellen heeft gesloten: de vijandelijkheden worden gestaakt en de kwestie van de onafhankelijkheid wordt met vijf jaar opgeschort.

“Rusland verlaat Tsjetsjenië niet en moet het ook niet verlaten. Het is alleen maar bij zinnen gekomen en gestopt met wat het in diskrediet bracht en nog jarenlang in diskrediet had kunnen brengen”, zei Lebed. Hij sprak over “tachtig- tot honderduizend doden” en vroeg: “Waarin willen we investeren: in oorlog of in vrede?”

De oud-generaal beschimpte degenen die én de oorlog willen beëindigen én de rebellen willen ontwapenen én de Ruslands eenheid willen bewaren. “Dat moet dan volgens hen ook nog uitsluitend op vreedzame wijze gebeuren. Ik zal hier geen commentaar op geven. Je hebt of een tovenaar nodig of een gouden vis.” In Russische sprookjes zorgen gouden vissen voor wonderen.Maar hij werd gedurende zijn exposé herhaaldelijk onderbroken door boe-geroep en kreten als 'schande' en 'verraad'. Het was niet duidelijk of de communisten en nationalisten, die in het parlement de meerderheid hebben, alleen het akkoord op het oog hadden of ook de persoon Lebed wilden beschadigen. Lebed geldt als een kanshebber om Jeltsin op te volgen en daarmee als concurrent voor communist Gennadi Zjoeganov en nationalist Vladimir Zjirinovski, die eenzelfde ambitie hebben. De onderbrekingen leidden ertoe dat Lebed uiteindelijk de zaal verliet met een sarcastisch “Gerespecteerde afgevaardigden, dank u wel.” Direct daarna kreeg minister van binnenlandse zaken Anatoli Koelikov het woord. Hij vatte Lebeds werk samen als “hoogverraad”. Koelikov is verantwoordelijk voor het merendeel van de Russische troepen in Tsjetsjenië, die hij voor zijn benoeming tot minister ook zelf nog als generaal heeft aangevoerd. Lebed heeft Koelikov deze zomer als één van de hoofdschuldigen van het conflict aangewezen en zijn aftreden geëist, maar in plaats daarvan heeft Jeltsin de minister een medaille uitgereikt 'wegens verdiensten voor het vaderland'. “Dit akkoord is geen vrede tussen twee strijdende partijen maar een capitulatie. De ene partij heeft lak aan alles en dramt maar door met zijn revolutionaire thema, de andere wordt vertrapt terwijl hij zich van a tot z aan het akkoord houdt”, zei Koelikov. “Tsjetsjenië wordt een totalitaire, extremistische, anti-Russische staat.” De minister keerde zich tegen de terugtrekking van de federale troepen die op dit moment, in overeenstemming met het akkoord, wordt uitgevoerd.

Lebed werd alleen verdedigd door Grigori Javlinski, leider van de liberale partij Jabloko. “Het was niet Lebed die de oorlog begon, het was niet Lebed die hem verloor. Lebed heeft tenminste een akkoord bereikt”, aldus Javlinski. Hij voegde de critici toe: “Gaat u anders zelf maar eens in Tsjetsjenië vechten.”

De oppositie richtte zijn pijlen ook nog op president Jeltsin, door wiens hartproblemen het land onbestuurd en in chaos zou zijn achtergelaten. “Als de auto kapot is en de chauffeur ligt in het ziekenhuis, moet je auto en chauffeur vervangen”, riep Vladimir Zjirinovski.