Chipknip houdt betaler anoniem

Het hoofdartikel over de ophanden zijnde introductie van chipcards in het betalingsverkeer, suggereert dat de anonimiteit van de klant bij elektronisch betalen tot het verleden zou behoren (NRC Handelsblad, 25 september). Dat is niet juist. Betaaltransacties die plaatsvinden met behulp van de Chipknip zijn net zomin traceerbaar als contante betalingen.

Voor de betaalfunctie van de Chipknip gelden dezelfde privacy-waarborgen als voor alle bancaire diensten. Die zijn, in overleg met de toenmalige Stichting Waakzaamheid Persoonsregistratie en met goedkeuring van de Registratiekamer, vastgelegd op de 'Privacy-gedragscode Banken'. Bij betalingen met de Chipknip vindt geen overdracht plaats van persoonsgegevens. De winkelier kan via zijn administratie nooit zien wie er betaald heeft, alleen dàt er betaald is. Een dergelijke garantie van de anonimiteit voor de gebruikers van betaaldiensten is vanuit marketingoogpunt zelfs een voorwaarde voor succes. Bancaire diensten moeten volledig betrouwbaar zijn, want het gaat om financiële gegevens van klanten. En die zijn en blijven vertrouwelijk. Ook de Registratiekamer concludeerde dit voorjaar dat bij betalingen met de Chipknip de ontvanger van die betaling geen gegevens krijgt die tot een bepaald persoon herleidbaar zijn.

Door de integratie van een 'slimme' chip in de bestaande bankpassen, ontstaan vele extra mogelijkheden voor het aanbieden van diensten aan de consument. Maar dat zijn andere toepassingen dan de betaalfunctie. Deze blijft gescheiden van de andere diensten. Dit betekent dat de anonimiteit bij betalingen ook voor de multifunctionele chipknip blijft bestaan.

De gebruikte chip bevat zo'n vierhonderd strikt van elkaar gescheiden cellen die verhuurd kunnen worden (multifunctionaliteit). Derden, zoals winkeliers, kunnen dus 'meeliften' op de Chipknip van de banken, voor het aanbieden van klantgerichte toepassingen. En voor dergelijke toepassingen kan registratie van persoonsgegevens door die derden wenselijk, of zelfs noodzakelijk zijn. Daarom verdienen de privacy-aspecten van de consument voor dit gedeelte van de Chipknip aparte aandacht.

Voor het aanbieden van multifunctionele toepassingen is in het kader van het Nationaal Chipcard Platform een gedragscode tot stand gekomen die zowel door de banken als door de aanbieders van toepassingen wordt onderschreven. In het Nationaal Chipcard Platform zijn alle relevante sectoren uit het bedrijfsleven (waaronder de banken), de Consumentenbond en de overheid vertegenwoordigd. Bij de totstandkoming van deze code is de Registratiekamer nauw betrokken geweest.

In weerwil van wat NRC Handelsblad in het hoofdartikel beweert, regelt deze code méér dan dat het gebruik van persoonsgegevens bij de consument bekend moet zijn. De code garandeert de consument ook openheid bij alle aspecten van het informatieverwerkend proces. Dat betekent concreet dat de kaartuitgever de kaarthouder moet informeren over de kaarttoepassingen, de doeleinden ervan en het gebruik van de verkregen gegevens.

De kaarthouder moet ook worden geïnformeerd over de aanbieder van de toepassing en diens bevoegdheden en verplichtingen en over de consequenties van deelname. De gedragscode schrijft tevens voor dat wanneer een chipcard voor verschillende toepassingen wordt gebruikt, de gegevens strikt gescheiden blijven. Samenvattend, de code regelt openheid en doorzichtigheid voor de kaarthouder.

NRC Handelsblad vermeldt ook dat de banken zouden schrikken van het vooruitzicht dat er verschillende kaarten in omloop komen. Het gaat echter niet om de kaarten zelf, maar om de gehanteerde standaard. Er dient één standaard te zijn voor de chipcard, net zoals er één standaard is voor video (VHS). Meer standaarden betekenen hogere kosten voor de ondernemers, de consument en de banken. De Chipknip-banken betreuren het dan ook dat de uniformiteit er niet lijkt te komen, maar de banken willen er wel voor zorgen dat de consument straks de mogelijkheid heeft met elke chipcard te betalen.