Bondsarts bezorgd over belasting topvoetballers

De topclubs van het Nederlandse voetbal zijn getroffen door een blessuregolf. Frits Kessel, de arts van het Nederlands elftal, zoekt naar oorzaken en oplossingen. “Een tekort aan basisconditie haal je tijdens het seizoen moeilijk weer in.”

CARDIFF, 3 OKT. Te korte vakanties, te korte rustperiodes tussen de wedstrijden, een onevenwichtig programma onder invloed van de commercie en de televisie en de hoge prestatiedruk. Enkele belangrijke oorzaken die volgens KNVB-bondsarts Frits Kessel van invloed zijn op de blessuregolf in het Nederlandse voetbal.

“Na het Europees kampioenschap zijn de afgelopen zomer voor spelers bij de topclubs te veel compromissen gesloten op het gebied van rust en arbeid”, zegt Kessel. “De internationals mochten wel een week later beginnen, maar moesten toch al vrij snel weer wedstrijden spelen. Wegens contractuele verplichtingen met organisatoren van toernooien of, in het geval van Ajax, in verband met de opening van de Arena.”

De clubs hebben daardoor mogelijk onvoldoende aandacht besteed aan de basisconditie van de spelers, zegt Kessel. “Een goede zomervoorbereiding bestaat uit vier tot zes weken. De internationals werden bij hun club in drie weken weer klaargestoomd voor de competitie. Een tekort aan basiscondiditie haal je tijdens het seizoen moeilijk weer in. Want als je in een ritme komt van wedstrijden op zondag, woensdag, zondag dan rest er geen tijd om bijvoorbeeld aan krachttraining te doen. En zo zijn veel spelers kwetsbaar voor overbelastingsblessures het seizoen gestart.”

Zowel nationaal als internationaal wordt er tegenwoordig van maandag tot en met vrijdag gespeeld. Volgens Kessel vormt de spreiding van midweekse wedstrijden een aanslag op het gestel van de profvoetballer. “Soms hebben voetballers slechts twee dagen om te herstellen. Dat is te weinig. Maar het is inherent aan de commerciële weg die het voetbal is ingeslagen. Als alle spelers perfect in conditie zijn, hoeven die ritmeverstoringen geen probleem te vormen. Maar wanneer er spelers wegvallen, komen anderen extra onder druk te staan. Dat zie je bij PSV, dat uit zijn ritme is geraakt. Ook door het wegvallen van Eijkelkamp die eigenlijk van kruin tot teen wat mankeert. Een blessurehausse kan worden veroorzaakt door prestatiedaling en incomplete ploegen.”

De oorzaak van de blessuregolf bij hofleverancier Ajax ligt verder terug, zegt Kessel. “Daar is sprake van overbelasting sinds het begin van dit kalenderjaar. Overmars en Reuser vielen door ongelukken weg. Er ontstonden gaten in het team en toch werd de druk steeds meer opgevoerd. Er kwam een einde aan de ongeslagen status en de ploeg raakte minder in vorm. Dan gaat een elftal zich forceren en komt het in een neergaande spiraal terecht. Zeker als je drie keer in de week moet spelen.”

Patrick Kluivert en Frank de Boer hebben zich volgens de bondsarts geforceerd in de finale van de Champions League. “Patrick zou tegen Juventus in de tweede helft een half uurtje invallen, maar door de stand werd het drie kwartier plus de verlenging. Hij had een meniscus-operatie ondergaan, maar die knie is door een ontstekingsreactie nooit meer droog geworden. Dat heeft gevolgen gehad, ook voor het EK waarop hij nauwelijks heeft gespeeld.”

Kessel benadrukt dat hij absoluut niet de vinger op de zere plek wil leggen bij Ajax. “Op een gegeven moment kun je onder de tijdsdruk niet anders.” Aan de andere kant bestrijdt hij de kritiek van Louis van Gaal. Volgens de technisch directeur van Ajax zou de medische staf van de KNVB na het Europees kampioenschap onvoldoende nazorg hebben besteed aan de geblesseerde internationals van Ajax. Sommige niet fitte spelers zijn zonder enige vorm van advies met vakantie gestuurd, luidde de kritiek van Van Gaal, waardoor ze twee dagen na de hervatting van de training al weer geblesseerd waren.

“Bogarde, Ronald de Boer en Van der Sar mankeerden niets toen ze terugkeerden uit Engeland”, is het weerwoord van Kessel. “Hoekstra is met een peesprobleem aan zijn knie doorgestuurd naar een ziekenhuis. Kluivert en Veldman hebben we medische verzorging in Zeist aangeboden tot 8 juli, de dag dat Ajax weer begon. Daarnaast heeft fysiotherapeut Rob Ouderland verslag gedaan aan zijn collega Pim van Dord en ondergetekende aan clubarts Piet Bon. Eigenlijk moet op clubniveau worden gezegd: je gaat niet op vakantie voordat je blessure is behandeld. Wij kunnen de spelers wel een herstelprogramma meegeven voor de vakantie, maar dat werkt niet.” In overleg met Ajax heeft de KNVB afspraken gemaakt voor volgende toernooien.

Zoekend naar andere oorzaken van voetbalblessures komt Kessel tot nog een andere, opmerkelijke theorie. Binnen het strafsysteem van gele kaarten ziet hij ook kwetsuren ontstaan. “Daardoor krijg je incomplete ploegen, spelers komen op voor hun vreemde plekken te staan, worden extra belast en zo creëer je weer sneller blessures. Ik ben misschien hemelbestormend als ik dit zeg, maar het vormt misschien het begin van een discussie. Een speler wordt te snel een wedstrijd geschorst. Vanaf de vierde gele kaart is elke boeking een schorsing en ontstaat er een vloedgolf aan spelers die worden uitgesloten.”

Om competitievervalsing te voorkomen pleit Kessel voor een ander strafsysteem. “Kwekken tegen de arbiters wordt even zwaar bestraft als een aanslag op de achillespees. Ik ben voor een directe straf zoals bij het hockey en het ijshockey. Wie een zware overtreding begaat, verdwijnt vijf of tien minuten naar de kant.”

Andere oplossingen om blessures te voorkomen zoekt Kessel vooral op programma-technisch gebied. Zoals het inkrimpen van de hoogste afdeling van achttien tot zestien clubs. “Daarmee win je vier weken en kun je meer rustperiodes inbouwen.” Wat betreft het interlandvoetbal heeft de Europese voetbalbond UEFA al maatregelen genomen door de WK-kwalificatie-wedstrijden te plannen op vaste weekeinden. Hierdoor wordt voorkomen dat er kort voor de interland nog competitieronden worden vastgesteld.

“Daarnaast zou het goed zijn de poules terug te brengen tot maximaal vijf landen”, stelt Kessel. “Zo krijgen de spelers ook meer rust voor een eindronde. In Engeland was er toch een overvloed aan absente spelers. Na de finale van Champions League hadden de Ajacieden slechts tweeëneenhalve week om weer fris en fit aan de start van het EK te verschijnen. Als je met zo'n overbeladen programma werkt, riskeer je incomplete ploegen. Dat gaat weer ten koste van het vertoonde spel. Vanaf het WK in Amerika is dit een punt van aanhoudende zorg in het internationale voetbal. Het EK in Engeland was natuurlijk een en al droefheid. Als ik zo luister in het land zijn veel mensen verschrikkelijk afgeknapt op de kwaliteit van het voetbal in dat toernooi.”