Bisschop: brood stelen mag

DEN HAAG, 3 OKT. “Het leven is sterker dan de wet”, vindt de Bredase bisschop M. Muskens. Mensen met een uitkering mogen wat hem betreft zwart bijverdienen. “Ik zal niet zeggen: dat moet je niet doen”, zei hij gisteren in het VPRO-programma Veldpost. Muskens is binnen de bisschoppenconferentie woordvoerder over sociale vraagstukken.

Ook wanneer een arme een brood steelt vindt Muskens dit geoorloofd: “De katholieke moraal heeft altijd al duidelijk gemaakt dat als je zo arm bent dat je niet meer kunt leven, je een brood mag weghalen uit de winkel.”

De opvattingen van Muskens vinden weinig steun bij de voorzitter van de vereniging van directeuren van sociale diensten, G.J. Rombout: “Ik deel de zorg van de bisschop over de armoede in Nederland, maar het medicijn dat hij daarvoor aandraagt spreekt me niet aan.”

Ook Tweede-Kamerleden hebben weinig sympathie voor Muskens' visie. “Ik kan er geen enkel begrip voor opbrengen”, zegt VVD'er Remkes. “Mensen die met het absolute minimum rond moeten komen, ontvangen in Nederland nog ruimschoots voldoende om een brood te kopen.” Mateman (CDA) was het evenmin met Muskens eens. Ook Noorman-Den Uyl (PvdA) ziet weinig in het zwarte bijklussen van iemand die een bijstands-uitkering ontvangt. “Het is niet eerlijk en niet in het belang van de mensen die zich met veel moeite wel aan de regels houden.” De uitspraken van Muskens over het stelen van brood gaan de PvdA'er veel te ver. “Broodnood zoals we die vroeger hadden, is er in Nederland nog niet. Wel is armoede voor veel mensen een heel serieus probleem, omdat ze niet van de welvaart kunnen profiteren.”

Volgens Muskens is de katholieke sociale leer progressiever dan de opvattingen van de PvdA, die tijdens het laatste partijcongres in Zwolle “de pauselijke sociale encycliek rechts heeft gepasseerd”.

De bisschop benadrukte in het tv-programma dat hij vanuit zijn pastorale ervaring spreekt. “Ik ben iemand die vanuit het veld veel leest en hoort over de schrijnende armoede bij steeds meer mensen.” Muskens zei niet te begrijpen dat mensen die zwart bijklussen en door de sociale recherche gepakt worden dan nog een “doodsklap” krijgen, omdat ze jarenlang de teveel ontvangen bijstand gedwongen zijn terug te betalen. “Er moet toch iets aan het systeem fout zijn, al kan ik niet precies aangeven wat. Daar hebben we onze politici voor. Maar ik kan wel constateren dat dit niet mag in onze samenleving.”

Muskens vestigde vlak voor Prinsjesdag de aandacht op zich door in felle bewoordingen te wijzen op de armoede in Nederland.