Operatie Victory moet Labour vleugels geven

BLACKPOOL, 2 OKT. De twee bijeenkomsten tijdens het partijcongres van Labour hadden ogenschijnlijk weinig met elkaar te maken. In de grote zaal van een neo-klassiek theater annex beursgebouw in Blackpool sprak Labour-leider Blair zijn partij toe, en over hun hoofden heel de natie. Hij beloofde het land “de fatsoenlijke samenleving” die opkomt “voor allen, niet voor enkelingen”.

Met zijn bezwering dat “arbeiders en bazen niet naast maar tegenover elkaar staan” begroef hij voor eens en al de klassenstrijd.

In een trainingsruimte van hetzelfde pand, vol kroonluchters en klatergoud, gaf Peter Mandelsen politieke scholing aan partijgenoten. Mandelsen is niet alleen parlementslid, verantwoordelijk voor de verkiezingscampagne, maar ook de opper-mannetjesmaker van Labour. In de Britse media wordt hij vaak afgeschilderd als 'de duistere kracht' achter de Labourleider, een kruising tussen Machiavelli en Raspoetin.

Tijdens de trainingssessie leverde Mandelsen de sleutel tot de toespraak van de Labourleider. Hij schilderde de achtergrond die reliëf gaf aan Blairs woorden. Groot-Brittannië is de Conservatieven spuugzat, luidde zijn boodschap. De meeste Britten vinden dat er eind moet komen aan deze regering. Maar tegelijkertijd zijn ze nog steeds niet helemaal gerust op Labour. Na zeventien jaar oppositie is Labour de grote onbekende. Labour wordt nog altijd als een risico gezien. Daarom moet Labour zich presenteren als “de partij van het radicale centrum”, de partij die vernieuwt, maar met mate. Kiezers moeten ervan doordrongen raken “dat hun portemonnee bij Labour in goede handen is”.

Mandelsen liet er geen twijfel over bestaan hoe Labour de komende verkiezingen moet winnen. Hij begon met demonstratief zijn sokken op te halen. “Want we kunnen ons geen missers permitteren. Alles wat we doen moet in detail perfect zijn.” Vervolgens deed hij uit de doeken hoe de verschillende kiezersgroepen tijdens 'operatie Victory' zoals de verkiezingscampagne gedoopt is, benaderd moeten worden. Trouwe Labourstemmers moeten “geïnspireerd en aangemoedigd” worden om ze over de kater van vier achtereenvolgende verkiezingsnederlagen heen te helpen. Notoire Conservatieven kunnen het beste genegeerd worden.

En dan heb je nog de weifelende kiezers in de sleutel-kiesdistricten. Mandelsen gaat ervan uit dat de uitslag in 561 van de 651 kiesdistricten bij voorbaat vaststaat. Winst of zege wordt in de overige 90 districten bepaald. Van die 90 moet Labour er minimaal 55 op zijn naam brengen, om een meerderheid in het Lagerhuis te halen. Dat lukt alleen als meer dan zes procent van de kiezers die vorige keer op de Conservatieven hebben gestemd, naar Labour overlopen. Zo'n verschuiving is sinds de Tweede Wereldoorlog niet meer vertoond.

De campagneleider gaf een profiel van weifelende kiezers in de sleutel-districten. Het gaat vooral om oudere jongeren tussen de 35 en 45, overwegend vrouwen, bijna allemaal mensen met een hypotheek. Ze hebben ambities en maken zich zorgen, met name over geld. Algeheel gevoel binnen deze groep is dat de Conservatieven geen vijfde regeringstermijn verdienen. De Tories worden gezien als vermoeid en rem op nodige vernieuwing. Labour heeft op deze groep vanwege zijn toekomstgerichtheid, dynamische uitstraling en jonge, sterke leider een grote aantrekkingskracht.

Maar Mandelsen waarschuwde dat die stemming in de negen maanden tot de verkiezingen nog makkelijk kan omslaan. Het consumentenvertrouwen zal groeien omdat de economie zich gunstig ontwikkelt. Misschien komen de weifelaars alsnog tot de conclusie dat ze onder de Conservatieven zo slecht nog niet af zijn. “Misschien stemmen ze liever op de duivel die ze kennen dan op de duivel die hen vreemd is”, zei Mandelsen.

Hij schilderde hoe de weifelaars heen en weer zullen worden geslingerd tussen hun weerzin jegens de Tories en hun angst voor Labour, tussen de schijnbare zekerheid van de Conservatieven en de hoop die Labour biedt. “Alles”, verklaarde Mandelsen, “alles wat Labour tot aan de verkiezingen zegt of doet is erop gericht die weegschaal in het voordeel van Labour te laten doorslaan.”

De Conservatieven zwart maken. Vertrouwen wekken in Nieuw Labour. Dat was precies wat Tony Blair gistermiddag deed in zijn speech tot het partijcongres. De zaal begon al te klappen voordat hij een woord had gesproken zodat hij het knoopje van zijn colbert moest losdoen om zijn armen zegevierend in de lucht te kunnen steken. Na afloop danste een dolzinnig congres.

In een uur en een kwartier beproefde hij alle facetten van de redenaarskunst. Hij was persoonlijk als hij het had over zijn jongensjaren die hem van het belang van morele waarden hadden doordrongen. Emotioneel als hij sprak over de moord op zestien kleuters in Dunblane. Als hij premier Major verweet “wanhopig zijn partij bij elkaar te houden terwijl de natie uit elkaar valt”, was hij ronduit agressief. En gepassioneerd was hij als hij hardop droomde over “de nieuwe sociale orde” die een Labour-kabinet zal vestigen om de natie “klaar te maken voor een nieuw millennium”. Zijn favoriete woorden waren: opwindend, uitdaging, ambitie en verworvenheid.

“Het Britse volk wil verandering. Daar ben ik van overtuigd. Maar het moet ons kunnen vertrouwen”, zei Blair over de hoofden van zijn partijgenoten tegen de weifelende kiezers. Daarom deed hij als een prediker tien 'geloften' waarop Labour na vijf jaar regeren afgerekend mag worden. Hij beloofde dat het aandeel van het nationaal inkomen dat naar onderwijs gaat, verhoogd zal worden. Het percentage dat aan sociale zekerheid gespendeerd wordt, zal dalen. Net zoals het aantal langdurig werklozen. En een Labour-regering houdt de overheidsbestedingen strak in de hand.

“Heb de moed om te veranderen”, luidde aan het slot Blairs oproep tot de wankelmoedigen die hen moest overtuigen dat het bij Labour veilig toeven is. “Labour is u tegenmoet gekomen. Komt u nu naar ons toe. Labour komt thuis.”