Honderden jaren historie in de etalage

ROTTERDAM, 2 OKT. Honderden jaren historie staan sinds enkele weken in de etalage. ABN Amro heeft na jaren dralen en draaien de beslissing genomen dat haar zakenbank dochter MeesPierson te koop is. De fusie van ABN en Amro, die zo succesvol is verlopen, bracht eind 1992 ook twee van de oudste Nederlandse zakenbanken samen: Pierson, Heldring & Pierson, een dochter van de Amro Bank, en Bank Mees & Hope, een dochter van de ABN.

Zakenbanken als MeesPierson zijn van oudsher omgeven met enige magie. Merchant banks, noemen de Britten deze specialisten, investment banks, zeggen de Amerikanen. Zij waren geen banken voor gewone stervelingen, en zijn dat nog steeds niet. In vredestijd financierden zij vroeger de handel, in oorlogstijd de legers.

Zij zijn de intermediairs tussen rijkelui en beleggers die hun kapitaal winstgevend moeten beheren en de bedrijven en de overheden die altijd geld nodig hebben. Zakenbanken werken nog steeds voor een aparte clientèle van grote beleggers, vermogende particulieren, bedrijven en overheden. Hun relatienetwerk is hun kracht. Zij malen niet om de particuliere massamarkt en het betalingsverkeer. Dat is het werkterrein van de algemene banken, zoals ABN Amro en Rabobank.

Bij de fusie van ABN en Amro in 1990 was de speculatie levendig dat een van de twee zakenbanken verkocht zou worden. Wat was immers de toegevoegde waarde van een groeiende zakenbank-afdeling bij ABN Amro zelf, en Pierson en Mees & Hope? Toen durfde de bank geen beslissing te nemen over verkoop. Later begon de historisch gegroeide opeenhoping te knellen. Two's a company, three is a crowd.

Om een grote sprong voorwaarts te maken gingen Pierson en Mees samen, maar dat werd een fusie zonder glorie. Terwijl ABN Amro de financiële vruchten van de fusie plukte en onbetwist de grootste Nederlandse zakenbank werd, moest MeesPierson reorganiseren om in het financiële geweld van steeeds grotere banken op een steeds grotere internationale markt staande te blijven.

Terwijl ABN Amro in Nederland de ene grote deal na de andere naar zich toe trok, met als hoogtepunt de privatisering van KPN in 1994, en in het buitenland steeds meer kleine effectenmakelaars en vermogensbeheerders opkocht, zat MeesPierson met fusieperikelen, een achterblijvende winstgevendheid en een mislukkende expansiestrategie. De winstgevendheid zakte, gemeten als het rendement op het eigen vermogen, zelfs onder dat van moeder ABN Amro. Dat is voor elke dochter de gevarenzone. Eind vorig jaar maakte ABN Amro te langen leste duidelijk dat zij orde op zaken wilde stellen. Als nieuwe bestuursvoorzitter recruteerden de commissarissen van MeesPierson drs. J. Kuiper, ex-Amro bankier en toen nog directeur van de EOE Optiebeurs.

Sindsdien verlopen de ontwikkelingen in een versneld tempo. De oude top van Mees & Hope is vertrokken, de activiteiten voor “gewone” particuliere spaarders en andere klanten (woninghypotheken) zijn gestaakt of verkocht. Vorig jaar keerde MeesPierson al een extra dividend uit aan ABN Amro van maar liefst 275 miljoen gulden. Een veeg voorteken. ABN Amro zette MeesPierson op financieel rantsoen.

De langzame verschuiving in het denken in de bestuurstop van ABN Amro ging gepaard met ingrijpende internationale veranderingen. Op de markt voor zakenbanken is een ongekende samenklontering gaande: verschillende prominente namen in de Londense City, het financiële hart van Europa, zijn opgeslokt door kapitaalkrachtige continentaal-Europese en Amerikaanse banken. Swiss Bank Corporation kocht Warburg, ING sloeg Barings aan de haak.

ABN Amro heeft inmiddels meer dan 5.000 mensen aan het werk in haar zakenbank-afdeling. Eerder dit jaar sloot zij voor grote aandelentransacties nog een samenwerking met N.M. Rothschild, een van de laatste onafhankelijke en prestigieuze Britse zakenbanken.

“De historisch gegroeide situatie, dat ABN Amro MeesPierson bij zich hield uit defensieve overwegingen op de Nederlandse markt, gaat niet langer op”, legt een merchant banker uit. “Je kunt het deksel niet op de concurrentie houden. ABN Amro is zo gegroeid en zo sterk dat zij het niet meer nodig heeft.”