'Persona maakt pil overbodig'

LONDEN, 1 OKT. Het seksleven van paren wordt er gevarieerder door en vrouwen hoeven niet langer hormonen te slikken om te voorkomen dat ze zwanger worden. Unilever-dochter Unipath koestert niet zonder reden hoge verwachtingen van Persona, een apparaatje waarmee vrouwen een technisch hulpmiddel hebben bij de natuurlijke methode van anticonceptie, de periodieke onthouding.

Persona, dat onderworpen is aan uitvoerige tests bij duizenden vrouwen, is volgens Unipath een 'serieus alternatief' voor bestaande voorbehoedmiddelen als de pil, het condoom en het spiraaltje. Unipath introduceerde gisteren in Londen het systeem, dat vanaf vandaag te koop is in Groot-Brittannië en vanaf herfst volgens jaar ook in Nederland te krijgen zal zijn. Persona, dat eruitziet als een gestyleerde brillekoker, is een urinetest die hormoonfluctuaties tijdens de vruchtbaarheidscyclus van de vrouw meet. Kleurt het waarschuwingsvakje rood, dan dient de vrouw zich te onthouden of moet er een condoom worden gebruikt. Bij groen is 'de kust veilig'. “Dit is een echte doorbraak in anticonceptie. Het verhoogt de keuzemogelijkheid van vrouwen en geeft hen een methode die simpel is in gebruik en hen een gevoel van macht over hun eigen lichaam geeft”, zei deonafhankelijke gynaecoloog dr. John Guillebaud, directeur van het Margaret Pyke Centre, die de testresultaten van Unipath had onderzocht. Hij wees er tegelijk op dat het systeem niet geschikt is voor elke vrouw. Voor jongere vrouwen of vrouwen met instabiele relaties blijft de pil verreweg het beste anticonceptie-middel.

Unipath heeft het afgelopen jaar uitvoerige trials gedaan met het apparaat. Meer dan 1.200 vrouwen in Groot-Brittannië, Ierland en Duitsland deden mee aan te tests, die werden begeleid door onafhankelijke gynaecologen. De betrouwbaarheid van het systeem bedraagt 95 procent, terwijl de pil een betrouwbaarheid van 99 procent biedt. Persona is dus net zo betrouwbaar als het condoom, maar Unipath verwacht dat het betrouwbaarheidspercentage zal stijgen. Wanneer mensen meer vertrouwd raken met de werking van het systeem neemt de betrouwbaarheid verder toe.

Gedurende de proeven bleek dat het vertouwen van vrouwen in werking van het Persona-systeem snel toenam. Het gaf de vrouwen een gevoel van macht over hun eigen lichaam, ze konden precies zien in welk stadium van de cyclus ze zaten.

Pagina 19: Middel verbetert seksleven

Meer dan de helft van de vrouwen die deelnam aan de trials signaleerde een verbetering van hun seksleven. Doordat gedurende de rood licht-dagen geen geslachtsgemeenschap mocht plaatsvinden, werd het seksleven gedurende die dagen gevarieerder. “Het was vervolgens briljant om van seks te genieten op 'groene' dagen”, vertrouwde een deelneemster de onderzoekers toe.

Unipath ziet een grote markt voor deze 'natuurlijke' methode van anticonceptie. Maximaal een kwart van de vrouwen is ontevreden over hun huidige methode van contraceptie. Steeds meer mensen maken zich zorgen over het feit dat je met de pil constant hormoonconcentraties opbouwt. De ophef over verhoogde kans op trombose door het gebruik van bepaalde pilsoorten heeft de populariteit van dat anticonceptiemiddel geen goed gedaan. Maar Unipath-directeur L. Staal beklemtoonde gisteren dat Persona geen directe concurrentie aan wil gaan met de pil. “Wij boren met Persona een geheel nieuwe markt aan.”

Unilever mikt met het systeem op vrouwen met een vaste relatie. Het bedrijf onderverdeelt de doelgroep in zogenoemde planners, die een kinderwens hebben en degenen die gezondheid belangrijk vinden. Uit onderzoek bleek meer dan dertig procent van de ondervraagde vrouwen in de VS en Europa aan te geven het apparaat te zullen kopen wanneer het op de markt kwam.

Unipath kan het zich veroorloven Persona rustig per land te introduceren omdat het bedrijf naar eigen zeggen “mijlenver” voorloopt op de concurrentie. Een Amerikaans bedrijf, Quidel, is bezig met de ontwikkeling van een vergelijkbaar systeem, maar de Amerikaanse Federal Drug Administration (FDA), wil volgens de Amerikaanse zakenkrant Wall Street Journal voorlopig nog geen toestemming geven om het systeem op de markt te brengen. Volgens Quidel is het systeem gemakkelijker te gebruiken dan dat van Unipath en is een elektronisch apparaatje niet nodig. Het systeem van Quidel gebruikt een chemisch geprepaeerde plastic strip waarmee vrouwelijke urine wordt getest op een element van het hormoon progesteron.

De technologie achter degelijke anticonceptie-systemen is vergelijkbaar met de methode die wordt gebruikt voor zwangerschapstesten. Persona is gebaseerd op de hormoonfluctuaties tijdens de vruchtbaarheidscyclus en meet de 'sleutelhormonen' estradiol en het luteinising hormone (LH). Op grond van de toename van estradiol in het bloed kan het moment van de eisprong worden voorspeld. De belangrijkste afvalstof van estradiol is estrone-3-glucuronide (E3G), die kan worden aangetoond in de ochtendurine. Geschat wordt dat meer dan 90 procent van het aantal bevruchtingen plaats heeft binnen zes dagen van de gehele vruchtbaarheidsperiode. Het Unipath-systeem gaat uit van een alarmfase, die begint met de stijging van de E3G-spiegel. Het apparaat geeft groen licht na een bepaalde periode waarin de overlevingstermijnen van sperma en eicellen zijn verdisconteerd.

Om tot een goede instelling van het apparaatje te komen, moet de gebruikster door de knop 'M' in te drukken registreren welke de eerste dag van de menstruatie is. Vervolgens moet elke ochtend worden bekeken welke kleur het apparaatje aangeeft. Bij geel licht wil het apparaat weten hoe het met de hormoonspiegels in de (ochtend)urine staat. Op grond van de urine-test geeft hij vervolgens groen of rood. Het systeem geeft 'rood licht' gedurende een periode van 12 tot 15 dagen in de eerste cycli nadat de vrouw Persona is gaan gebruiken, daarna neemt dat af tot circa acht dagen omdat de computer meer data verzamelt.

Wie wil beginnen met Persona is in Groot-Brittannië 50 pond (circa 134 gulden) kwijt voor het startpakket, de elektronische monitor plus zestig teststaafjes. Daarna moeten een maandelijkse hoeveelheid testsstaafjes worden gekocht die tien pond per setje kosten (circa 27 gulden).

Britse seksuologen en deskundigen in family planning toonden zich gisteren enthousiast over het nieuwe systeem. Maar tegelijk werd er op gewezen dat Persona bedoeld is voor een specifieke groep vrouwen. Dr. John Guillebaud, een onafhankelijke expert, wees erop “dat het jammer zou zijn als de grote publiciteit zou leiden tot ongewenste zwangerschappen. Voor instabiele relaties is de methode ongeschikt, bijvoorbeeld wanneer de man zich niets aantrekt van het rode licht en zich toch aan de vrouw 'opdringt'. Tijdens een gesprek met deelnemers aan een trial in het Noordengelse Hull, werd Guillebaud duidelijk dat dit een van de zwakke punten van het apparaat is. “Iemand zei:De meest voorkomende overtreding van jonge mannen in Hull is rijden door rood licht”, lachte de Britse gynaecoloog.