Opmars van Talibaan naar het noorden

KABUL, 30 SEPT. Na de inname van Kabul zijn de Talibaan, de militie van fundamentalistisch-islamitische strijders, het afgelopen weekeinde verder opgerukt in de richting van de Panjshir-vallei in het noorden van Afghanistan. De provinciehoofdstad Charikar en de strategisch belangrijke stad Jabal os-Siraj zijn in hun handen gevallen.

De nieuwe machthebbers in de hoofdstad Kabul onderstreepten dit weekeinde opnieuw dat het hun ernst is met de toepassing van hun extreem-strenge interpretatie van de shari'a, de islamitische rechtspraak. Religieuze leiders van de Talibaan hebben onder andere verordonneerd dat vrouwen niet langer buitenshuis mogen werken en dat mannen een lange baard moeten laten staan. Ooggetuigden hebben gezegd dat bij verschillende incidenten in Kabul ten minste vier vrouwen in het openbaar werden geslagen door strijders van de Talibaan, omdat zij in hun ogen zondigden tegen de kledingvoorschriften van de islam.

Het uitvaardigen van de nieuwe, strenge richtlijnen, via een mededeling door Radio Kabul, gebeurde enkele uren nadat de speciale afgevaardigde van de Verenigde Naties in Afghanistan, Norbert Holl, had verklaard “hoopvolle signalen” te hebben opgevangen van het Talibaan-regime over onderwerpen als werkende vrouwen. In het onderhoud met de VN-afgevaardigde, zondagochtend in Kabul, verklaarden de Talibaan-leiders dat ze bereid waren met de VN samen te werken “voor vrede”. Tegelijkertijd benadrukten ze dat ze vasthouden aan hun uitleg van de islam en dat ze willen bewijzen dat ze in staat zijn vrede te brengen in het door burgeroorlogen geteisterde Afghanistan.

Holl werd in Kabul begroet door een erewacht van de Talibaan en vervolgens in het presidentiële paleis, thans het hoofdkwartier van de Talibaan, ontvangen door de nieuwe leider, Mohammed Rabbani. Holl weigerde te zeggen of hij de terechtstelling aan de orde had gesteld van ex-president Najibullah, die de afgelopen jaren in het VN-complex in Kabul leefde. Een van de eerste daden van de Talibaan na de val van Kabul was Najibullah daar weg te halen. Al eerder hadden de Talibaan bepaald dat vrouwen op straat de burqa, een gewaad dat het hele lichaam bedekt en slechts een rastervenstertje voor de ogen openlaat, moeten dragen. In de nieuwe voorschriften staat dat alle mannen in overheidsdienst straf tegemoet kunnen zien als zij hun baarden niet laten staan. Vanochtend bleven de meisjesscholen in Kabul gesloten. De gisteren ingenomen stad Jabal os-Siraj, ongeveer 75 kilometer ten noorden van Kabul, was een bolwerk van de verdreven veldheer Ahmed Shah Massoud, chef-staf van het Afghaanse leger. Volgens waarnemers zijn de Talibaan-strijders in de stad op zoek gegaan naar functionarissen van de oude regering. Een commandant van de Hezbi-i-Islami factie van de verdreven Afghaanse premier Gulbuddin Hekmatyar werd geëxecuteerd, maar de meeste representanten van het oude regime zouden al voor de komst van de Talibaan zijn gevlucht.

Met de verovering van Jabal os-Siraj staan de Talibaan nu voor de Panjshir-vallei, die wordt beheerst door troepen van de generaal Massoud. Met hun opmars in noordwestelijke richting naar de Salang-tunnel raken de Talibaan nu ook het gebied van de Oezbeken in Noord-Afghanistan, een min of meer onafhankelijk staatje dat onder controle staat van generaal Abdul Rasheed Dostam. Dostam, die zich tot dusver afzijdig heeft gehouden en die bekend staat als een uiterst pragmatisch man, zou zijn troepen hebben gegroepeerd bij de Salang-tunnel. Afghaanse diplomaten in het buitenland hebben verklaard dat medewerkers van de vrijdag uit Kabul verdreven president Burhanuddin Rabbani onderhandelingen met Dostam zijn begonnen over steun.

Voor zover bekend bevinden zowel de afgezette president Rabbani als premier Hekmatyar en veldheer Massoud zich nog in Afghanistan, vermoedelijk ergens in het noorden. (Reuter, AFP, AP)