'Grotere rol kroonprins bij handelsmissies'

JOHANNESBURG, 30 SEPT. Minister Wijers (Economische Zaken) en Nederlandse ondernemers willen dat kroonprins Willem-Alexander meer dan tot nu toe wordt ingezet bij de behartiging van belangen van het Nederlandse bedrijfsleven in het buitenland. Werkgevers-voorzitter J.C. Blankert wil over de mogelijkheden van een economische ambassadeursrol voor Willem-Alexander binnenkort een “gesprek onder vier ogen” hebben met koningin Beatrix.

In hofkringen bestaat de vrees dat een grotere rol voor de kroonprins bij de belangenbehartiging voor het Nederlandse bedrijfsleven kan leiden tot situaties zoals in de jaren zeventig, toen een discussie ontstond over de positie van prins Bernard naar aanleiding van diens bemoeienissen met het bedrijfsleven. Zowel de minister als de ondernemers vinden die vrees ongegrond.

Wijers, Blankert en diverse vooraanstaande ondernemers hebben dit gisteren tegenover deze krant verklaard tijdens een diner voor Nederlandse en Zuidafrikaanse zakenlieden in Johannesburg. Bij het diner was ook de kroonprins aanwezig. Op dit moment verblijft een delegatie van zo'n 30 ondernemers in Zuid-Afrika. De missie loopt parallel aan het vierdaags staatsbezoek dat koningin Beatrix vandaag is begonnen.

Minister Wijers zei dat de aanwezigheid van de kroonprins bij handelsmissies en grote economische evenementen in het buitenland waarbij het Nederlandse bedrijfsleven betrokken is “de publiciteit kan vergroten, de uitstraling van zo'n gebeurtenis kan versterken en eventueel deuren kan openen die anders gesloten blijven”. Wijers voegde er wel aan toe dat de inzet van de kroonprins “selectief moet gebeuren. Hij moet het zelf willen. Zijn omgeving moet het willen, en het moet niet gaan om de belangen van een enkele onderneming, maar om die van het hele bedrijfsleven.”

Pagina 3: RVD: prins heeft druk reisschema

Volgens Wijers heeft de Nederlandse overheid wat dit betreft geleerd uit de Lockheed-affaire. “In de discussie daarover ging het om de belangenbehartiging voor één bedrijf”, zei de minister. “Dat kan natuurlijk nooit de bedoeling zijn. Het is typisch Nederlands om als gevolg van een zo'n specifiek geval de hele discussie over een dergelijk onderwerp taboe te verklaren.”

Eerder verklaarden Wijers en de werkgevers al dat het hun wens was dat Willem-Alexander een prominente rol zou spelen bij de Parallelle Economische Missie (PEM) in Zuid-Afrika. Enkele weken geleden bleek echter dat aanwezigheid van de kroonprins bij de PEM beperkt zou blijven tot enkele bijeenkomsten zoals het zakendiner van gisteravond. Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst verdroeg het reissschema van koningin Beatrix, prins Claus en prins Willem-Alexander zich niet goed met dat van de PEM.

Diverse ondernemers die niet bij name genoemd willen worden, zien echter in de afwijzing van het verzoek een aanwijzing dat koningin Beatrix en haar adviseurs zich verzetten tegen een ambassadeursrol van de kroonprins voor het bedrijfsleven. Volgens de ondernemers, maar ook volgens bronnen binnen het kabinet, zou ook minister Jorritsma van verkeer en waterstaat een groot voorstander zijn van een actievere inschakeling van Willem-Alexander bij handelsmissies. Blankert van de werkgeversvereniging VNO/NCW toonde zich verbolgen over het feit “dat het protocol een actievere rol van de kroonprins bij dergelijke evenementen kennelijk niet toestaat.”

    • Kees Versteegh