De ijzige liefde tussen De Boer en milieubeweging

De verhoudingen tussen Margreeth de Boer en de milieubeweging zijn nooit hartelijk geweest. De minister verzet zich onvoldoende tegen het primaat van de economie, luidt het verwijt van de milieubeweging, waartegen de minister steeds weer inbrengt dat de economische groei wordt gebonden aan milieu-voorwaarden. Betuwelijn, Schiphol, HSL: voor de milieubeweging evenzovele bewijzen dat de minister faalt, voor de minister voorbeelden van infrastructurele projecten die een beetje hebben ingeschikt ten behoeve van het milieu.

Vorige week was het weer raak. Voor een gezelschap van Kamerleden, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en ambtenaren deed de minister een boekje open over hoe moeilijk het kan zijn “het milieubeleid te communiceren”. Als je alleen praat over de taaiste en hardnekkigste problemen, en niet over de resultaten, ontstaat een karikatuur. “Maar soms is het nog een graadje ernstiger.” En vervolgens citeerde zij de advertentie die anderhalve week eerder, op de vrijdag voor Prinsjesdag, de kranten had gehaald.

Over een volle pagina stond daarin uitgelegd dat het niet goed gaat met de natuur en het milieu, dat het kabinet daaraan niets doet en dat het hoog tijd wordt dat dit verandert. Nu is het zeer gebruikelijk dat belangenorganisaties met Prinsjesdag inzicht of op die dag zelf aandacht vragen voor hun standpunt. Dat is publicitair gezien een mooi moment. Maar, aldus de minister vorige week, wat in deze advertentie stond was aantoonbaar onjuist. Het kabinet maakt wél werk van milieu-voorwaarden én, zoals op Prinsjesdag ook bleek uit de jaarlijkse milieubalans, de trend dat de meeste vervuiling niet meer gelijk op gaat met de economische groei houdt aan.

Wat de minister er vorige week niet bij zei was dat de advertentie in twee ochtendkranten, Volkskrant en Telegraaf, werd voorafgegaan door een voorpagina-bericht over het milieu met daarin dezelfde slechte boodschap als in de advertentie. 'Milieubeleid faalt op meeste punten', luidde de ene openingskop. De andere: 'Wonen bij werk blijkt ongezond'.

De kranten waren 'getipt' op de avond voordat de advertentie zou verschijnen. De informatie die hun ter beschikking werd gesteld was weliswaar niet volledig maar zeer interessant, moet de boodschap hebben geluid. Als de kranten er die donderdagavond niets mee deden was hun kans op een primeur verkeken - de volgende morgen waren begroting en milieubalans onder embargo beschikbaar voor de pers.

Bij de milieubeweging wordt enig verband tussen advertentie en krantenberichten ontkend. Het was toeval, zegt men daar, “maar de berichtgeving verstevigde natuurlijk wel onze advertentie”. De minister hield het er vorige week op dat de advertentie “naar ik aanneem met de beste bedoelingen” geplaatst was. “Maar ik vind het echt jammer dat op deze manier wordt geprobeerd de mensen voor het milieubeleid te mobiliseren.”

Het wordt nog interessant te zien hoe de milieubeweging de volgende aanval op het beleid van de minister vorm gaat geven.