Tandarts of koopman

Er wordt veel gesproken over een vrije markt in de gezondheidszorg. De rode draad is het marktdenken in termen van schaarste en overvloed. Bij een schaarste aan tandartsen zou het tarief omhoog gaan en bij overvloed omlaag (13 september).

Op dit moment worden alle 'prijzen' vastgesteld door het Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg. Het loslaten van de prijsstelling door het COTG ten behoeve van de marktwerking zou een negatief effect hebben op de betaalbaarheid en daarmee de toegankelijkheid van de tandarts. Door de huidige schaarste aan tandartsen zal het tarief omhoog gaan, aldus een bestuurslid van de Nederlandse Maatschappij Tandheelkunde.

Er wordt echter helemaal niet gesproken over integriteit, verantwoordelijkheid en mededogen. De zorg wordt kennelijk gezien als louter handelswaar. De realiteit is een stuk subtieler. Er zijn ook tandartsen die zich bekommeren om hun patiënten. Voor hen is het 'tarief' niet van doorslaggevende betekenis, omdat de zorg en daarmee hun patiënten op de eerste plaats staan. Het honorarium moet natuurlijk wel verband houden met hun zakelijke verplichtingen.

Betaalbaarheid is een relatief begrip. De toegankelijkheid wordt niet bepaald door een hoge of lage kostprijs van bijvoorbeeld een kroon, want wat betekent een lage kostprijs als er veel of heel vaak kronen nodig zouden zijn? De mate van toegankelijkheid heeft des te meer te maken met het imago van de tandarts of de tandheelkunde en of er een basis van vertrouwen is.

Welnu de inkomens- en produktiegerichte regelgeving (hoe meer verrichtingen hoe meer inkomen) ondermijnt die basis van vertrouwen. Door een hoge produktie namelijk moeten de tarieven bij wet omlaag ter compensatie van de overschreden budgetten. Wanneer de zakelijke lasten blijven stijgen dan is het niet verwonderlijk als de integriteit van de tandarts onder druk komt te staan en de vertrouwensrelatie wordt bedreigd.

In het rapport 'De prijs die zorg verdient' van het ministerie van WVS wordt onder vrije markt verstaan: onderhandelingen tussen individuele tandartsen en de (gefuseerde) zorgverzekeraar. De laagst biedende tandarts mag 'het' dan doen. Een zorgwekkende interpretatie van vrijheid die naar ik vrees niet in het belang is van de patiënt.