'CIA gaf crack aan zwarte jongeren'

WASHINGTON, 28 SEPT. Een oude complottheorie die vooral onder zwarte Amerikanen al jaren de ronde doet heeft onlangs nieuwe geloofwaardigheid gekregen. De inlichtingendienst CIA zou in de jaren tachtig betrokken zijn geweest bij verspreiding van het zeer verslavende verdovende middel crack onder zwarte jongeren in Amerikaanse binnensteden.

Een reeks artikelen met die strekking, vorige maand gepubliceerd door de krant San Jose Mercury News, heeft inmiddels zoveel opschudding veroorzaakt dat zowel het ministerie van Justitie als de commissie voor inlichtingendiensten van het Huis van Afgevaardigden èn de CIA zelf hebben toegezegd een onderzoek naar de zaak te zullen instellen. Aanvankelijk was het typisch een kwestie voor het Internet en talk radio, bij uitstek een medium waar complotdenkers hun vergezochte gedachtenspinsels uiteen kunnen zetten. Maar nu houden opeens ook de regering, het Congres en de meer traditionele media zich er mee bezig.

In de artikelen wordt beschreven hoe drugshandelaren begin jaren tachtig in South-Central Los Angeles een afzetgebied creëerden voor het destijds nieuwe verdovende middel. De grondstof cocaïne zouden ze goedkoop hebben kunnen betrekken van twee Nicaraguaanse vluchtelingen die nauwe banden onderhielden met de zogeheten contras - de Nicaraguaanse opstandelingen die met steun van de CIA in een burgeroorlog verwikkeld waren met het sandinistische regime. De opbrengst van de drugshandel zou naar de contras zijn gesluisd. De krantenstukken suggereren dat de CIA als steunpilaar van de contras op zijn minst de hoogte moet zijn geweest.

De directeur van de CIA, John Deutch, zei vorige week te geloven dat er geen grond is voor de “uiterst ernstige beschuldigingen”. Maar “om iedere verdenking weg te nemen” had hij zijn inspecteur-generaal opdracht gegeven onmiddellijk een grondig intern onderzoek in te stellen. In de Iran-Contras-affaire kwam eind jaren tachtig aan het licht dat de Amerikaanse regering en de CIA er destijds niet voor terugschrokken om voor de financiering van de contras wapens te verkopen aan Iran. Maar een onderzoekscommissie van de Senaat heeft indertijd ook na lang onderzoek geen bewijzen gevonden dat de CIA de contra's met cocaïnegeld financierde.

Als ook de nieuwe onderzoeken niets opleveren zal de onrust echter toch niet gemakkelijk meer bezworen kunnen worden. Sommige zwarte leiders hebben de theorie bijna met gretigheid omarmd en bezworen de zaak niet te laten rusten en “te zullen opkomen voor alle crack-babies en voor alle onschuldige voorbijgangers die bij bende-oorlogen over dit giftige witte poeder geraakt zijn door verdwaalde kogels”, zoals een bestuurslid van de burgerrechtenorganisatie NAACP zei. Congres-lid Maxine Waters uit Los Angeles dringt aan op hoorzittingen. En de homepage van de Mercury News op het World Wide Web waarop de artikelen, verdere achtergrondinformatie en vele ingezonden brieven te vinden zijn (www.sjmercury.com/drugs/), wordt dagelijks door tienduizenden geconsulteerd.

Het vertrouwen van veel zwarte Amerikanen in de overheid is toch al uiterst gering. Hun ervaringen met de maatschappelijke ongelijkheid die ze nog altijd moeten verduren speelt daarbij een belangrijke rol.

Bovendien heeft de drugsepidemie in de verpauperde binnensteden dramatische gevolgen gehad: niet alleen verslaving, maar ook een enorme toename van geweld en andere vormen van criminaliteit, waardoor nu eenderde van alle jonge zwarte mannen in de gevangenis zit of onder toezicht staat van justitiële autoriteiten.

Politici die niet veel meer remedies aanbieden dan strengere straffen en de bouw van nieuwe gevangenissen wakkeren onbedoeld de speculaties aan dat er wel een blanke samenzwering tegen de zwarte man achter moet zitten.