Betoverende high-tech Hamlet

Voorstelling: Elsinore, naar Shakespeare's Hamlet. Regie en spel: Robert Lepage. Gezien: 26/9 Rotterdamse Schouwburg. T/m 28/9 aldaar. Res. 010-4118110.

Ook theatermakers zijn in de ban van de technologische revolutie. De Canadees Robert Lepage is een voortrekker op dat gebied: met zijn multimediale 'Hamlet' bereikt hij verbluffende en soms betoverende effecten. Ingeblikte filmbeelden gaan zo geruisloos over in live geacteerde fragmenten dat je al snel niet meer weet wat optisch bedrog en wat echt is, en het besef van wat onder is en wat boven vervaagt. Alles kantelt voortdurend: zelfs de speelvloer compleet met acteur. Een vlonder waarover Lepage zojuist nog liep kan ineens veranderen in een plafond waar de gefilmde of de echte Lepage aan vastplakt. Of de vloer verandert in een rechtopstaande speelkaart waarop Lepage verschijnt in de gedaante van koning Claudius. Een opening in het midden van dit voortdurend bewegende panelendecor verbeeldt nu eens een deur of een raam en dan weer de ingang naar het ruim van een schip of een graf.

Lepage zet zijn fantasie om in interactieve beelden, maar hij laat ook nog iets aan de verbeelding van de toeschouwer over. Een gemakkelijke voorstelling is Elsinore niet. Van deze gecondenseerde Hamlet-versie, gesproken in een plechtig negentiende-eeuws Engels, valt pas echt te genieten wanneer je Shakespeare's treurspel al kent. En dan nog raak je gedesoriënteerd door de miraculeuze manier waarop Lepage van de ene rol in de andere glijdt. En door de manier waarop hij zichzelf opsplitst in verschillende personages die tegelijkertijd te zien zijn, op en naast het reusachtige videoscherm.

Met behulp van high-tech-trucages slaagt Lepage erin het duel tussen Hamlet en Laertes in z'n eentje uit te vechten en bovendien alle doden te spelen die dat uit de hand lopende gevecht tot gevolg heeft. Een videocameraatje op de punt van een zwaard registreert de dood van koning Claudius vanuit het gezichtspunt van de moordenaar: de lanspunt is op het scherm afschrikwekkend groot en het gezicht van de stervende koning daarachter even afschrikwekkend klein.

Het emotionele spel van de solerende acteur bezielt de kille technologie, maar de mooiste momenten zijn toch die waarin de techniek even tot zwijgen wordt gebracht. Zoals in de scène van Hamlet met koningin Gertrude, zijn moeder. Eerst speelt Lepage de door haar zoon gekwetste koningin, heel realistisch, met een hoge (maar niet belachelijk hoge) stem. Dan stapt hij uit haar kostuum, hij vlijt het neer op de grond en liefkoost het. En het kostuum lééft, alsof de koningin er nog in zit. Hier gaat subtiele ironie samen met de tragiek zoals die Shakespeare voor ogen moet hebben gestaan - en deze scenische eenvoud maakt des te meer indruk door de gecompliceerdheid van de rest.