Regionale verschillen criminaliteit toegenomen

DEN HAAG, 27 sept. De criminaliteit in Nederland stijgt niet maar de regionale verschillen in gewelds- en vermogensmisdrijven zijn groter geworden. Vooral tussen de regio's Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht en de rest van Nederland gaapt een gat.

In de grote steden woont 26 procent van de bevolking, terwijl er 36 procent van het totaal aantal gewelds- en vermogensdelicten wordt gepleegd. Dit blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), waarvan de resultaten staan in de CBS-publikatie INDEX.

Na forse stijgingen in voorgaande jaren van het aantal geregistreerde misdrijven is in 1995 de criminaliteit weer ongeveer op het niveau gekomen van 1991. Het aantal vermogensmisdrijven daalde met 2 procent van 59 per 1.000 inwoners tot 57,8 per 1.000 inwoners. Het aandeel van de geweldsdelicten in het totale aantal misdrijven is daarentegen gegroeid. In 1995 was er sprake van 14,1 geweldsmisdrijven per 1000 inwoners.

Het aantal geweldsmisdrijven per duizend inwoners is het hoogst in de regio's zuidelijke Gelderland en Flevoland. Daarna volgen de regio's Amsterdam, Utrecht en Rotterdam. Den Haag en omgeving komen pas op de achtste plaats.

Volgens het CBS hebben de regio's Amsterdam-Amstelland en Utrecht het meest bijgedragen aan het terugdringen van de criminaliteit. Daar is in de periode 1991-1995 het aantal misdrijven per 1000 inwoners teruggebracht van 146 tot 136, respectievelijk van 101 naar 95.

Door de bank genomen is Nederland nog even veilig of onveilig als tien jaar geleden. Volgens onderzoeker P. Duimelaar is de grotere bereidheid om aangifte te doen de belangrijkste oorzaak dat de criminaliteit nog steeds lijkt te stijgen. In 1984 maakte de politie bijna 1,1 miljoen keer proces-verbaal op van een misdrijf. In 1995 deed zij dat ruim 1,2 miljoen maal.

Maar de slachtoffercijfers geven een ander beeld. Daaruit blijkt dat het aantal diefstallen per duizend inwoners van 15 jaar en ouder de laatste tien jaar vrijwel gelijk is gebleven (156 in 1984 en 153 in 1994). Dat geldt ook voor het aantal vernielingen (124 in 1984 en 127 in 1994). Het aantal slachtoffers van geweld per duizend inwoners is zelfs met een kwart gedaald (94 in 1984 en 71 in 1994).

In absolute zin vinden er meer delicten plaats dan tien jaar geleden, aldus de CBS-onderzoeker. “De bevolking van Nederland groeit, en met de bevolking neemt ook het aantal misdrijven toe. Dus groeit het aantal berichten daarover in de krant, en dus loopt men ook sneller naar de politie. Maar van een daadwerkelijke stijging van de criminaliteit blijkt nauwelijks sprake”, aldus Duimelaar.

Volgens de onderzoekers heeft tussen 1992 en 1995 een op de vijf Nederlanders uit angst slachtoffer te worden van een misdrijf zijn uitgaanspatroon gewijzigd. (ANP)