Populairder dan The Beatles; Popgroep Oasis is alomtegenwoordig

Engeland was in rep en roer toen de Britse popgroep Oasis uitelkaar dreigde te vallen. De popmuzikanten uit Manchester zijn ware volkshelden. De pesterige zang van Liam Gallagher en Noel's lieflijke melodieën passen perfect bij hun fans: bierdrinkende branieschoppers met een blanke pit.

BLOWASIS. Met deze kop, in vette, grote letters op de voorpagina, maakte de Engelse sensatiekrant The Sun onlangs het nieuws bekend dat Oasis, de populairste Engelse popgroep sinds The Beatles, uit elkaar was gegaan na een hevige ruzie, middenin een Amerikaanse tournee. Het nieuws schokte Engeland. De media reageerden alsof een geliefde beroemdheid was overleden. De radio draaide constant liedjes van Oasis vooral het toepasselijk getitelde 'Don't Look Back In Anger'. Het nieuws op BBC-TV opende met Oasis - de Amerikaanse aanvallen op Irak kwamen pas daarna aan de orde - en toonde foto's van de aankomst van gitarist/zanger Noel Gallagher op het Londense vliegveld Heathrow, moederziel alleen vertrokken uit Amerika terwijl de rest van de groep daar nog zat. Dat voorspelde weinig goeds. De kranten vulden pagina's met geruchten en mogelijke verklaringen. Hoe had deze ramp zich kunnen voltrekken? Waren de jongens oververmoeid? Had Noel weer eens ruzie gehad met zijn broer Liam, de zanger die er met de pet naar gooide de laatste tijd? Of zat de verleidelijke actrice Patsy Kensit er soms achter, de glamourvriendin van Liam, zoals Yoko Ono achter het uiteengaan van The Beatles zat?

De vijf jongens van Oasis, Noel en Liam Gallagher in het bijzonder, zijn in Engeland volkshelden. Oasis is er alomtegenwoordig, zoals The Beatles dat in een vorig tijdperk waren. En zoals John Lennon op een gegeven moment kon beweren dat zijn groep even populair was als Jezus, zo is Oasis de eerste Engelse popgroep die kan zeggen populairder dan The Beatles te zijn - althans volgens een grootschalig opinie-onderzoek onder de Engelse bevolking.

Sinds Oasis in mei 1993 ontdekt werd door platenbaas Alan McGee, die na een optreden van slechts vier nummers wist dat hij de toekomst van de rock 'n' roll had gezien, heeft de groep zo'n vijf miljoen platen verkocht in Engeland (vijftien miljoen wereldwijd) en diverse records gebroken. Zo was hun eerste cd Definitely Maybe het snelst verkopende debuut in de Engelse muziekgeschiedenis, en traden ze in Londen op voor 20.000 mensen, het grootste aantal ooit in een zaal verzameld voor een popgroep. Hun laatste wapenfeit vond plaats in augustus, toen ze in twee achtereenvolgende weekeindes openluchtoptredens deden voor in totaal 350.000 mensen. Op dat moment stonden de negen singles die ze uitbrachten allemaal in de alternatieve top dertig. De vorig jaar oktober verschenen cd (What's The Story) Morning Glory? staat nog steeds in de album-top tien, en zal naar verwachting aan het eind van dit jaar het bestverkochte album in de Engelse geschiedenis zijn. Zelfs Wibbling Rivalry, een cd waarop slechts een interview te horen is met de Gallaghers dat ontaardt in een knetterende ruzie tussen de broers, verkoopt goed.

Champagne en wodka

“Dit is iets aan het worden dat niet meer rationeel te verklaren is”, schreef New Musical Express in een verslag van de mega-concerten in augustus. Het artikel had een bezorgde ondertoon, want, vraagt het blad zich af, is het succes van Oasis wel zo toe te juichen?

Het is niet de eerste keer dat critici vraagtekens hebben gezet bij Oasis. Vooral het feit dat songschrijver Noel onbeschaamd melodieën en gitaarpartijen jat van zijn helden, vooral The Beatles, stoort velen. Erg opvallend was bijvoorbeeld de gitaarpartij in 'Cigarettes And Alcohol', rechtstreeks overgenomen van de jaren zeventig-band T-Rex. En 'Don't Look Back In Anger' begon met dezelfde piano-akkoorden als John Lennons 'Imagine'.

Meer nog wekt het clichématige rock 'n' roll-gedrag van de groep weerzin op. Vernielingen van hotelkamers, vechtpartijen in kroegen, dronken misdragingen bij prijsuitreikingen, overmatig drugsgebruik, beledigingen aan collega's, noem maar op. Zelfs Noel Gallagher zelf vond dat hij te ver was gegaan toen hij twee leden van Blur, Oasis' naaste concurrenten, aids toewenste.

De onwaarschijnlijke populariteit van de groep, riep bij een journalist van New Musical Express de vraag op wat Oasis nu eigenlijk te zeggen heeft. Zijn conclusie: betrekkelijk weinig. Tijdens hun concerten wordt de muziek vergezeld van beelden op een groot videoscherm, beelden van auto's, sigaretten, champagne en wodka. Materialistische symbolen van luxe en rijkdom. 'Misschien is het inderdaad zo simpel', aldus de NME. ,'Misschien is zo groot en rijk mogelijk worden het enige om naar te streven. Misschien is de grootste zijn ook de beste zijn. Maar met zo veel mensen die luisteren, zou het mooi zijn als ze ons iets meer zouden kunnen bieden, iets nuttigs waar je nog wat aan hebt ná de kick en de opwinding.'

Wat ze vooral doen is hun publiek een machtig, supersonisch gevoel geven: het aardse gewoel ontstijgen. Is dat dan alles, schrijft het popblad, hebben we dan niets meer nodig dan een goed gevoel en liedjes die je samen met je buurman mee kunt zingen?

Briljant

Het antwoord is natuurlijk dat er wel degelijk meer aan de hand is bij Oasis. De grote kracht van de muziek is dat de popclichés die Noel Gallagher gebruikt door hem worden aangewend voor schitterende popliedjes, waarin hij de bekende akkoorden en melodietjes een eigen wending geeft. Hij heeft een groot talent voor verrassende overgangen en arrangementen die het onmogelijk maken weerstand aan zijn liedjes te bieden. Een goed voorbeeld is de single Roll With It, door velen afgedaan wegens de gelijkenis met de sleetse hardrock van Status Quo. Wie goed luistert, hoort dat het liedje zorgvuldig gearrangeerd is, en een fraaie melodieuze wending geeft aan het bekende Status Quo-deuntje. 'Mijn liedjes zijn briljant' zegt Gallagher tot vervelens toe, maar welbeschouwd is dat niet gelogen. De nummers op (What's The Story) Morning Glory? laten je na een aantal keren luisteren niet meer los, en laten je geen keus dan de cd nog eens op te zetten en ze stuk voor stuk opnieuw luidkeels mee te zingen. Daar komt bij dat de cd een overrompelend, weids geluid heeft meegekregen; en dat de genadeloos arrogante zang van Liam Gallagher, die elke lettergreep pesterig uitrekt, een perfecte compensatie krijgt in Noel's lieflijke melodieën en gevoelige ballads. De ruwe bolster en blanke pit van de bierdrinkende branieschopper in de pub, die thuis wegzwijmelt bij tedere Burt Bacharach-liedjes.

De songs van Noel Gallagher zijn wel eens vergeleken met volksliederen. Het machtige, supersonische gevoel dat de muziek geeft, is inderdaad een kwaliteit die een goed volkslied hoort te hebben, een kwaliteit van grandeur die Noel Gallagher heeft overgenomen van zijn grote helden: The Beatles, Burt Bacharach en U2. Hij maakte geen grapje toen hij zei dat hij graag nog eens het winnende liedje voor het Eurovisiesongfestival zou willen schrijven.

Gallagher tilt zijn fans, voor een groot deel net zulke working class-jongeren als de leden van Oasis zelf, op met zijn songs, zodat ze zich even grootser en machtiger voelen dan ze in hun doordeweekse bestaan zijn. Zijn teksten gaan vaak over manieren om het alledaagse bestaan te ontvluchten: Dromen, Vliegen, Eeuwig Leven en Vrij Zijn. In 'D'yer Wanna Be A Spaceman?' zingt Gallagher een oude vriend toe, die als volwassene zijn kinderdroom - astronaut worden - vergeten lijkt te zijn: 'It's funny how your dreams change as you're growing old', zingt hij. 'All the dream stealers are lying in wait, but if you wanna be a spaceman, it's still not too late'.

Oasis heeft geen intellectuele pretenties, schaamt zich er niet voor nooit een boek te lezen, biedt geen diepzinnige levensvisie, geen rebellie, zelfs geen nieuwe mode, maar de simpele boodschap die de groep brengt spreekt miljoenen mensen aan: probeer je dromen te verwezenlijken, zorg ervoor dat je de dingen krijgt die je graag wilt, word een ster. Voel je goed. Zelf hebben de vijf jongens uit Manchester al het goede voorbeeld gegeven.

Engeland koestert zijn working class-helden. Toen na dagen van bange onzekerheid bekend werd gemaakt dat de gebeurtenissen in Amerika niet het einde van Oasis betekenen, slaakte Engeland een zucht van opluchting.