Italië doet noodsprong EMU-norm te halen

ROME, 27 SEPT. In een uiterste poging om te voorkomen dat het land de aansluiting bij Europa mist wil het Italiaanse kabinet ongeveer 45 miljard gulden bezuinigen. Daarbovenop komt een speciale Eurobelasting die tussen de veertien en achttien miljard gulden moet opbrengen. De koers van de lire kreeg een injectie en is vanochtend sterk gestegen door dit nieuws.

Eerder deze week is de Italiaanse munt door de psychologisch belangrijke barrière van duizend lire voor één Duitse mark heen gebroken. Ook in Nederland steeg de lire. Zij stond vanmorgen op 1,1265 gulden (per duizend). Dit is het hoogste niveau van de afgelopen twee jaar.

De exacte cijfers van de begroting voor volgend jaar zouden later vandaag bekendworden. Het was rond het middaguur al wel duidelijk dat de belasting voor Europa progressief zijn zal, maar nog niet of en in hoeverre het bedrijfsleven hieraan zal bijdragen. De Eurobelasing zou tussen de twaalf en vijftien biljoen lire, veertien tot achttien miljard gulden, moeten opleveren. Deze extra heffing zou voor het eind van het jaar moeten worden goedgekeurd en volgend jaar moeten worden geïncasseerd.

Heel de week is over de begroting onderhandeld tussen de partijen in de centrum-linkse coalitie en met de communistische partij, die het kabinet extern steunt, zijn gisteren de hoofdlijnen uitgelekt. De communistische leider Fausto Bertinotti, wiens steun premier Romano Prodi nodig heeft in de Kamer van Afgevaardigden, wil onder geen beding akkoord gaan met verdere ingrepen in de pensioenen en de gezondheidszorg. Regeringswoordvoerders hebben gisteren gezegd dat de oudedags- en invaliditeitspensioenen ontzien zullen worden, maar dat er wel wordt ingegrepen in de uitkeringen voor wie vervroegd met pensioen is gegaan.

Als een extra schokdemper tegen mogelijke sociale onrust heeft het centrum-linkse kabinet eerder deze week een werkgelegenheidsplan gepresenteerd dat is opgesteld in samenwerking met de vakbonden. Dit voorziet onder andere in langere scholing, meer trainingsmogelijkheden, investeringen in een aantal grote infrastructurele werken, en maatregelen om de flexibiliteit op de arbeidsmarkt te vergroten. De vakbonden hebben enthousiast gereageerd op dit plan, dat de komende drie jaar ongeveer vijftien biljoen lire zal kosten, ongeveer achttien miljard gulden.

Met name minister van schatkist Carlo Azeglio Ciampi heeft de weifelaars in het kabinet ervan weten te overtuigen dat de hoge prijs die nu wordt gevraagd om te kunnen meedoen aan de Economische en Monetaire Unie, een goede investering is. Het lidmaatschap van de EMU moet leiden tot een forse rentedaling. Hierdoor dalen ook de rentelasten voor de overheid, die nu ongeveer tien procent van het bruto nationaal produkt beslaan. Iedere procent minder rente betekent ruwweg een besparing van twintig miljard gulden.

De ingreep moet het mogelijk maken versneld een sleutelcriterium voor toetreding tot de EMU te bereiken: een begrotingstekort van maximaal drie procent. Nu dreigt dat tekort het doel van 6,5 procent voor dit jaar te overschrijden.