VS pogen crisis Israel, Palestijnen te bezweren

WASHINGTON/ KAIRO, 26 SEPT. De Verenigde Staten hebben een intensieve diplomatieke inspanning gelanceerd om de nieuwe, bloedige Israelisch-Palestijnse confrontatie te beëindigen. Frankrijk heeft Israel gewezen op de gevaren van vertraging in het vredesproces. Ook in Duitsland zijn bedenkingen geformuleerd ten aanzien van de huidige Israelische politiek.

Amerikaanse vertegenwoordigers waren gisteravond voortdurend in contact met Israelische en Arabische betrokkenen. Minister van buitenlandse zaken Warren Christopher telefoneerde de Israelische premier, Benjamin Netanyahu, in Parijs. Andere hoge Amerikaanse functionarissen, onder wie de speciale bemiddelaar Dennis Ross, namen contact op met de Palestijnse voorman Yasser Arafat, en ook met Israelische en Egyptische leiders. De Egyptische president Mubarak, die door premier Netanyahu gisteren telefonisch was benaderd om te helpen de rust te herstellen, liet later weten dat Israel de akkoorden met de Palestijnen diende uit te voeren, te beginnen met de relocatie van de Israelische troepen in Hebron.

Christopher weigerde gisteren te zeggen of hij een van beide partijen de schuld geeft van de huidige onlusten. “We volgen de situatie met diepe bezorgdheid”, zei hij op een persconferentie in New York voor een bijeenkomst met zijn Chinese collega Qian Qicheng. Hij drong er bij beide partijen op aan de rust te herstellen; “dat is wat er nu moet worden gedaan”, zei hij.

De rellen werden ontketend door de opening door Israel van een tweede toegang tot een toeristische tunnel van de Klaagmuur naar de Via Dolorosa in Oost-Jeruzalem. Netanyahu zei gisteren in Parijs dat hij de opening hiervan persoonlijk had opgedragen. “Het besluit was goed”, zei hij, “maar het tijdstip was slecht”.

Frankrijk kritiseerde gisteren, op het moment waarop Netanyahu in Parijs arriveerde, de Israelische actie ten aanzien van de tunnel. “Dit initiatief voegt een nieuwe en betreurenswaardige factor van spanningen tussen Israeliërs en Palestijnen toe”, aldus een woordvoerder van het Franse ministerie van buitenlandse zaken. Later riep Frankrijk Israel op het vredesproces “actief en duidelijk” te hervatten. De huidige situatie is “vol risico's” wegens , de vertraging in het vredesproces, dat geen vorderingen boekt en geblokkeerd kan lijken”. Premier Juppé onderstreepte zijn bereidheid het vredesproces weer op het juiste spoor te helpen zetten.

Ook in Duitsland, waar Netanyahu vandaag een door de omstandigheden verkort bezoek bracht, werd waarschuwend op het vredesproces gewezen. Onderminister van buitenlandse zaken Helmut Schäfer zei gisteren dat Duitsland Israel blijft steunen, op voorwaarde dat het zich inspant het vredesproces door te zetten. Maar Netanyahu's politieke vverklaringen hebben, aldus Schäfer, “een andere kwaliteit dan wat wij de laatste jaren hebben gesteund”. (Reuter, AFP, AP)