De miniatuur-collectie van het Vitra Design Museum; Rietveld-stoel op Barbie-formaat

Voor wie zich niet een echte Rietveld-stoel kan veroorloven, is er nu een bereikbaar alternatief. Het Vitra Design Museum in Weil am Rhein, dat een beroemde collectie van 1600 moderne meubelen beheert, heeft een aantal daarvan in het klein, schaal 1 op 6, in serie laten namaken. De miniatuur-collectie is op dit moment voor het eerst in zijn geheel in Nederland te zien, in Galerie Binnen in Amsterdam.

Voor de prijs van zo'n mini-stoeltje - de goedkoopste kost 145 gulden, de duurste ƒ 385 - kun je bij IKEA natuurlijk een leuke stoel om op te zitten kopen. Maar kijkgenot is ook wat waard. En wie interesse voor design heeft, kijkt zijn ogen uit in Galerie Binnen.

De miniatuurstoelen van Marcel Breuer, Ludwig Mies von der Rohe, Ron Arad en nog een dozijn beroemde ontwerpers staan op ooghoogte op metalen schaaltjes, die met onzichtbare draden aan het plafond zijn bevestigd. Daaronder zijn de originele stoelen neergezet, die model stonden voor de miniaturen. Ernaar kijken is vergelijken. Of alles klopt.

En jawel, telkens weer blijken origineel en model tot in het kleinste detail overeen te stemmen. Zelfs aan de onderkant.

Gebruikte Jasper Morrison kruisschroefjes om de poten van zijn 'Ply-chair' (1989) aan de zitting te bevestigen, dan doen de miniatuurbouwers van Vitra dat ook. Zoveel mogelijk is voor de modellen hetzelfde materiaal gebruikt als voor de originelen.

De kleine stoelen zitten soms alleen wat beter in de verf dan de, vaak oude, grote exemplaren. De stoeltjes worden sinds 1992 gemaakt in een fabriekje ergens in het zuiden van Polen, waar men van het woord design vermoedelijk nog nooit gehoord heeft. Alexander von Vegesack, directeur van het Vitra-museum, wilde de productie aanvankelijk in Duitsland laten plaatsvinden, maar kwam uiteindelijk in Polen terecht vanwege de lage lonen. Waar precies in Polen de stoeltjes geproduceerd worden, onthult Vitra niet. De fabrikant wil namelijk niet dat andere bedrijven zich met orders bij de werkplaats gaan melden.

Op foto's aan de muur in de Amsterdamse galerie is te zien hoe de Poolse werklieden de stoeltjes maken. Ze hebben speciale draaibankjes vervaardigd om het hout van de rugleuning voor Thonets 'No. 14' te buigen. Alle miniaturen worden, voor ze de fabriek verlaten, getest op hun stabiliteit: ze mogen beslist niet wiebelen. In het geval de 'Saggiolina da Pranzo' van Ettore Sottsass jr. mag dat een klein wonder heten. De poten ervan staan een beetje scheef en het kan niet gemakkelijk zijn geweest ze in exact de juiste hoek te plaatsen. Het allermooist is de kleine 'DKR' van Charles & Ray Eames uit 1951, een ingewikkelde constructie van stalen draden. Er is op het schaalmodel geen las of klodder soldeer te ontdekken.

De miniatuurstoelen van Vitra zijn te koop in museumwinkels over de hele wereld, vooral in de musea waar de stoelen in het groot zijn te vinden. Het populairst is de rood-blauwe stoel van Rietveld, waarvan er al enige duizenden zijn verkocht. In Amerika schijnen de stoeltjes ook populair te zijn bij Barbie-verzamelaars. De maten van Barbie verhouden zich namelijk uitstekend tot die van de design-meubeltjes.

Vitra Meubel-Miniaturen, Galerie Binnen, Keizersgracht82. T/m 26 oktober. Open di t/m za van 12-18u, zo 6 okt van 14-17u. Inl 020-6259603