Rebellen veroveren Sarobi; Nieuw succes voor Talibaan, Kabul bedreigd

NEW DELHI, 25 SEPT. De Talibaan, de islamitische militie van radicaal fundamentalistische strijders die al ruim de helft van Afghanistan in handen heeft, zijn de hoofstad Kabul dicht genaderd. Nadat ze gisteravond de strategische plaats Sarobi veroverden, werd vanmorgen melding gemaakt van strijd in de buitenwijken van de hoofdstad.

Het uur van de waarheid lijkt nu snel te naderen voor de regering van president Burhanuddin Rabbani en diens veldheer Ahmed Shah Massoud, die sinds vier jaar in Kabul zetelen. De eerste grote confrontatie tussen het regeringsleger en de Talibaan wordt thans verwacht langs de weg naar Bagram, de belangrijkste luchtmachtbasis van de regering. De Talibaan rukken op het ogenblik naar eigen zeggen op in de richting van Bagram.

Ook voor de Talibaan zal de komende krachtmeting spannend zijn. Hoewel ze de afgelopen weken grote successen hebben geboekt in het oosten van Afghanistan, speelden die zich allemaal af in gebieden waar de etnische groep van de Pathanen in de meerderheid is. Dat gold ook voor Sarobi, dat in handen was van de manschappen van premier Gulbuddin Hekmatyar, die in juni een verrassend verbond aanging met president Rabbani. Hekmatyar is eveneens een Pathaan.

De gebieden die de Talibaan nu betreden zijn echter meer gemengd van etnische samenstelling en er wonen veel Tadzjieken, de etnische groep waartoe Rabbani en Massoud behoren. Bagram ligt zelfs dicht bij de Panshir-vallei, waar Massoud, die een grote militaire reputatie heeft, vandaan komt. Als de Talibaan erin zouden slagen Bagram in te nemen, lijkt het lot van de regering-Rabbani bezegeld, want dan zal ook de laatste grote aanvoerroute voor Kabul uit het noorden onder hun controle raken.

Bij de slag om Sarobi vielen volgens woordvoerders van de Talibaan ten minste enkele tientallen doden. De Talibaan-eenheden slaagden er vervolgens ook in de elektriciteitscentrale bij Sarobi te veroveren. Deze leverde sinds tien dagen, voor het eerst in enkele jaren, op kleine schaal stroom aan Kabul. De bewoners van de hoofdstad moeten het nu opnieuw voor onbepaalde tijd zonder stellen.

Op de luchthaven van Bagram landde intussen gisteren een vliegtuig van de Talibaan. Volgens de regering in Kabul waren er 33 strijders aan boord en zeven Pakistaanse militairen. Hoe het vliegtuig in Bagram terecht kwam is niet duidelijk. Volgens Kabul was het gekaapt door een moedige strijder uit het regeringskamp, volgens de Talibaan zelf wilde de piloot overlopen naar de zijde van de regering. Pakistan heeft ontkend dat er Pakistaanse militairen aan boord zouden zijn geweest.

De Talibaan doken bijna twee jaar geleden uit het niets op. Aanvankelijk bestonden de strijders vooral uit zeer goed gemotiveerde voormalige Afghaanse studenten van islamitische scholen in Pakistan, maar later sloten zich ook veel oud-strijders van de jihad, de heilige oorlog tegen de Russen in de jaren tachtig, bij hen aan. De meesten van hen waren zelf Pathanen.

De Talibaan staan een zeer strenge variant van de islam voor, waarbij de shari'a, het islamitisch recht, onvoorwaardelijk wordt toegepast inclusief lijfstraffen. Vrouwen mogen zich slechts gesluierd in het openbaar begeven en dienen zich zeer terughoudend op te stellen. Veel Pathanen op het platteland, die vanouds zeer conservatief zijn, verwelkomden de Talibaan omdat die rust en orde brachten in gebieden, waar voordien dikwijls chaos had geheerst.