Major voorkomt ruzie over Europa

LONDEN, 25 SEPT. De guerrilla binnen de regerende Britse Conservatieve partij laait weer op na maanden van relatieve rust. Premier Major moest gisteren ingrijpen om een ruzie binnen de regering in de kiem te smoren.

Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Nicholas Bonsor schond de afspraak dat bewindslieden elkaar in het openbaar niet bekritiseren. In een interview met de BBC opende hij gisteren de aanval op minister van financiën Kenneth Clarke.

Met zijn snelle interventie hoopt Major te voorkomen dat de slepende guerrilla omslaat in een openlijke oorlog. Een directe confrontatie tussen de pro-Europese en de Euro-sceptische vleugel van de Tories zou kunnen leiden tot een splijting van de partij of tot de val van de regering. Anderhalve week voor het partijcongres en acht maanden voor de verkiezingen, is het politieke zelfmoord voor de Conservatieven om zich te presenteren als een verdeelde partij.

Bonsor verweet Clarke dat hij zich niet houdt aan het regeringsstandpunt over de Europese monetaire unie. Een half jaar geleden besloot het kabinet om een beslissing over Britse deelneming in de Europese munt zolang mogelijk uit te stellen, waarschijnlijk tot midden 1997, in elk geval tot na de Britse verkiezingen. Een eventueel kabinetsbesluit om mee te doen aan de monetaire unie zou in een referendum ter goedkeuring aan het Britse volk worden voorgelegd.

Afgelopen weekeinde verklaarde de Britse minister van Financiën in Dublin dat het “jammerlijk” zou zijn als Groot-Brittannië op niet-monetaire gronden zou afzien van vroege deelneming in een Europese munt. Die opmerking werd door Conservatieve tegenstanders van Europese integratie gezien als steunbetuiging aan de monetaire unie. The Times en The Sun, twee Britse kranten die zich opwerpen als spreekbuis van die Euro-sceptische stroming, drongen gisteren al aan op het vertrek van Clarke. En de staf van de premier liet uitlekken dat hij pisnijdig was over de uitglijder van zijn minister van Financiën.

Maar na de openlijke aanval van staatssecretaris Bonsor gisteren op Clarke, zag Major zich genoodzaakt zijn minister te steunen. Hij zei dat de woorden van Clarke door de pers waren verdraaid. Hij zei dat Bonsor ten onrechte op de foutieve berichtgeving in de media had gereageerd. Wat betreft de monetaire unie, verklaarde Major, vormt het kabinet nog altijd één front.

Clarke had “sommige van mijn collega's en oud-collega's en sommige journalisten” afgelopen weekeinde al verweten dat ze erop uit zijn een oorlog te ontketenen over het Europees beleid van de Conservatieve partij. Daarmee reageerde hij op een aanval van Lord Tebbit. De vroegere partijvoorzitter had gepleit voor het ontslag van Clarke, als daarmee de weg gebaand kan worden voor een Conservatief verkiezingsmanifest waarin toetreding tot de monetaire unie uitgesloten wordt.

    • Dick Wittenberg