EU praatte toch niet met Iran over Rushdie

NEW YORK, 25 SEPT. De Europese Unie blijft vastbesloten een oplossing te vinden voor haar conflict met Iran over het lot van de Britse schrijver Salman Rushdie. Maar bij een ontmoeting gisteren in New York tussen de zogeheten EU-Trojka en de Iraanse minister van buitenlandse zaken, Ali Akbar Velayati, heeft zij de kwestie uiteindelijk niet aan de orde gesteld, ondanks aankondigingen van het tegendeel.

Volgens de Ierse minister van buitenlandse zaken, Dick Spring, “was het voor beide zijden duidelijk dat de discussies die hebben plaatsgehad nog niet zijn gerijpt tot een stadium waarin je feitelijk tot een besluit zou komen”.

Een Europese functionaris had vorige week in Brussel gezegd dat een vergelijk “voor 95 procent” rond was en dat in New York een doorbraak te verwachten was. Maar na aanmaningen van conservatieve zijde had het Iraanse ministerie van buitenlandse zaken maandag onderstreept dat Teheran strikt vasthoudt aan zijn oude standpunt: het zal geen commando's sturen om Rushdie “terecht te stellen” conform het in 1989 door wijlen imam Khomeiny uitgesproken doodvonnis, maar de desbetreffende fatwa (religieus decreet) is onherroepelijk.

Behalve Spring waren diens Nederlandse en Italiaanse ambtgenoten, Van Mierlo en Dini, bij het overleg in New York aanwezig. Van Mierlo zei dat de EU-ministers de kwestie-Rushdie volgende week zullen bespreken tijdens een reguliere bijeenkomst in Brussel. Hij toonde zich overigens niet pessimistisch. Volgens een Europese diplomaat blijft de Iraanse weigering zijn standpunt op schrift te stellen, het belangrijkste obstakel voor een vergelijk. Andere functionarissen voegden daaraan toe dat zelfs zo'n schriftelijke verklaring waarschijnlijk ontoereikend is zonder belofte anderen ervan te weerhouden Rushdie te vermoorden.

Irans Opperste Leider imam Khomeiny veroordeelde Rushdie ter dood wegens het volgens hem godslasterlijk karakter van zijn boek De Duivelsverzen. De EU houdt haar relatie met de Islamitische Republiek sindsdien op laag niveau. De 'kritische dialoog' die zij met Iran voert is overigens voor de Verenigde Staten al te veel. (Reuter, AFP)