'Botte bijl' hakt in de EU-begroting voor '97

BRUSSEL, 25 SEPT. Het Europees Parlement bereidt een drastische herziening voor van de ontwerp-begroting van de Europese Unie voor 1997, die vorige week werd voorgesteld door de Raad van Ministers. De aanval van het parlement op de begroting, een jaarlijks terugkerende traditie, is dit keer volgens begrotingsrapporteur Laurens-Jan Brinkhorst (D66) ernstiger dan ooit.

“Want dit is de laatste begroting vóór de beslissing valt welke landen toetreden tot de Economische en Monetaire Unie.” Brinkhorst is het wel eens met het voorgestelde restrictieve begrotingsbeleid, dat voorziet in een 'nulgroei' voor volgend jaar ten opzichte van 1996, maar niet met de posten waar de bezuinigingen moeten vallen.

Zo willen de Europese ministers van financiën ten opzichte van dit jaar 80 procent bezuinigen op energiebeleid, 62 procent op vervoer, 56 procent op communicatie en voorlichting en 40 procent op sociaal beleid. “De raad hakt met de botte bijl”, aldus Brinkhorst.

,Er wordt juist bezuinigd op posten die het draagvlak van de EU kunnen vergroten. Voorlichting, bijvoorbeeld, is nodig voor de vertaling van het Europese beleid naar de burger.” Volgens de europarlementariër staat het parlement “duidelijk dichter bij de zorgen van de samenleving dan de Raad van Ministers en de commissie.” Hij noemt het voorts “curieus” dat de raad voorstelt om middelen voor fraudebestrijding met bijna 42 procent te verlagen.

Meer geld (489 miljoen ecu in plaats van 250 miljoen) wil de raad uittrekken voor de zogeheten Transeuropese Netwerken (TEN's): een aantal grote infrastructurele projecten die banen moeten scheppen, en waarvoor commissievoorzitter Santer zich persoonlijk inzet. Ook de post onderzoek en ontwikkeling moet volgens de raad met 150 miljoen ecu omhoog. “Met deze prioriteiten kan het parlement niet instemmen”, aldus Brinkhorst. Hij noemt het extra geld voor de TEN's een “ad hoc-maatregel”. “Van 489 miljoen kun je maar een paar kilometer snelweg aanleggen.”

Brinkhorst hekelt ook de “ondemocratische manier” waarop deze zomer meer landbouwgelden werden begroot om de gevolgen van de gekke-koeienziekte (BSE) op te vangen. “Om iedere gulden moeten we vechten als het gaat om minderheden of ontwikkelingssamenwerking, en dan wordt voor BSE in een paar nachten vergaderen 1,3 miljard ecu uitgegeven.” Het Europees parlement is in de woorden van Brinkhorst een “tandeloze tijger” als het gaat om landbouwgelden, want daarvoor zijn de landbouwministers eindverantwoordelijk. “Noch het Europees Parlement, noch de nationale parlementen hebben daar zeggenschap over. Zeer ondemocratisch.”

Brinkhorst vindt dat Nederland, komend halfjaar voorzitter van de Europese Unie, het parlement meer macht moet geven over de begroting van de Unie. Nu heeft het parlement enkel zeggenschap over de zogeheten niet-verplichte uitgaven, die niet rechtstreeks voortvloeien uit het verdrag van de gemeenschap en iets minder dan de helft van de begroting uitmaken.

Wat de verplichte uitgaven betreft, wil de Raad van Ministers een verlaging doorvoeren van 1 miljard ecu op de landbouwuitgaven, ten opzichte van het voorontwerp van begroting - een bezuiniging die betrekking heeft op alle onderdelen, met uitzondering van rundvlees en een tijdelijke reserve voor BSE. Ook voorziet de raad een verlaging met 1 miljard ecu van de betalingskredieten voor de structuurfondsen. In totaal heeft de raad voor volgend jaar 81,6 miljard ecu kredieten voor betalingen begroot.