Zorg en onrust om ziekte van Jeltsin

LONDEN/BRUSSEL, 24 SEPT. De NAVO maakt zich grote zorgen over de kans op een verscherping van het Russische standpunt over de uitbreiding van de NAVO als de ernstig zieke president Jeltsin overlijdt of aftreedt. Jeltsins veiligheidschef Lebed sprak zich gisteren in felle termen uit tegen die uitbreiding. Hij beschuldigde Duitsland van pogingen een Vierde Rijk te stichten en dreigde met tegenmaatregelen.

Lebed dreigt met sancties

LONDEN, 24 SEPT. Aleksandr Lebed, secretaris van president Jeltsins Veiligheidsraad, heeft zich in een vandaag gepubliceerd vraaggesprek met het Britse blad The Daily Telegraph in scherpe bewoordingen uitgesproken tegen de uitbreiding van de NAVO. Hij dreigde de VS en Duitsland met economische sancties als de NAVO wordt uitgebreid.

Tot nu toe had Lebed zich, vergeleken met andere Russische woordvoerders, tamelijk gematigd uitgelaten over de voorgenomen toetreding van Oosteuropese landen tot de NAVO. In het vandaag gepubliceerde vraaggesprek gebruikte Lebed echter scherpe bewoordingen. Hij identificeerde de Verenigde Staten en Duitsland als de motoren achter de voorgenomen uitbreiding. In de Duitse inspanningen zag Lebed een poging “een Vierde Reich” te stichten. Hij vroeg zich af of de uitbreiding van de NAVO wellicht “het werk is van een nieuwe generatie [Duitse] staatslieden die na de eenwording van Duitsland een Vierde Reich willen vestigen”. Volgens Lebed probeert vooral de Duitse minister van Defensie, Volker Rühe, “de Duitse invloedssfeer naar het Oosten uit te breiden”. “Met de uitbreiding van de NAVO en de EU zullen heel Centraal- en Oost-Europa economisch en politiek worden gedomineerd door Duitsland”, aldus Lebed in het vraaggesprek.

De generaal b.d. keerde zich ook tegen “het Amerikaanse triomfalisme” dat naar zijn mening het debat over de uitbreiding van de NAVO begeleidt en waarschuwde dat Rusland tegenmaatregelen zal nemen als het zover komt. “De Verenigde Staten en Duitsland hebben allebei reusachtige belangen in Rusland”, zei hij. “Laat men ons niet verkeerd begrijpen. De Amerikaanse en Duitse belangen in Rusland zullen direct lijden onder deze uitbreidingsprojecten en er zijn investeerders genoeg”.

De Amerikaanse minister van Defensie, William Perry, heeft gisteren in Stockholm gezegd dat de NAVO “Rusland binnen de veiligheidsstructuren van Europa wil halen”. “We willen dat Rusland zich binnen de kring van Europese veiligheid bevindt, en niet erbuiten.”

Pagina 5: Christopher en Primakov

De Amerikaanse en Russische ministers van Buitenlandse Zaken, Warren Christopher en Jevgeni Primakov, zijn het gisteren in New York niet eens geworden overeen aantal onderwerpen, zoals de vraag of de sancties tegen Joegoslavië moeten worden opgeheven, het Amerikaanse ingrijpen in Irak, de vraag of Boutros Boutros-Ghali opnieuw secretaris-generaal van de VN moet worden en de uitbreiding van de NAVO. Christopher bood Rusland opnieuw “een bevoorrechte relatie” met de NAVO aan. Maar vooruitgang werd over dit onderwerp niet gemaakt.

Primakov bepleitte opheffing van de sancties tegen Belgrado zodra de verkiezingen in Bosnië geldig zijn verklaard. Christopher wil eerst een wachttijd van tien dagen en een debat in de Veiligheidsraad. (Reuter, AFP)