Pizzabezorgers zijn grootste brokkenmakers; Terminus vangnet hoge risico's

In tegenstelling tot wat ze in hun advertenties beweren zijn verzekeraars dol op premie en hebben ze juist een broertje dood aan uitbetalen. Daarom selecteren zij zoveel mogelijk hun risico's. Personen met een laag risico worden gelokt met gunstige voorwaarden, terwijl hoge risico's zoveel mogelijk worden geweerd of hoge premies moeten betalen.

Vrijwel alle autoverzekeringen kennen een bonus-malus regeling: automobilisten die jaren achtereen geen aanrijding veroorzaken, krijgen hoge kortingen op de premie, terwijl brokkenmakers steeds duurder uit zijn.

In Nederland hebben verzekeraars het recht klanten te weigeren als ze een te groot risico vormen. Omdat de autoverzekeringen een gezamenlijke malus-registratie voeren, zijn de grote brokkenmakers bij alle verzekeraars bekend. Bij aanhoudend slecht verkeersgedrag worden ze door vrijwel alle verzekeraars geweigerd en komen ten slotte terecht bij één verzekeraar die ze wel accepteert: de Assurantiemaatschappij Terminus.

Terminus, de naam zegt het al, is het eindstation voor notoire brokkenmakers. Terminus werd in 1966 opgericht door de gezamenlijke Nederlandse verzekeraars, toen de autoverzekering wettelijk verplicht werd. Directeur mr. A. Schröder: “Wij zijn dus geen gewone verzekeringsmaatschappij. Terminus neemt de moeilijke risico's van de reguliere verzekeringen over. En omdat voor auto's en brommers een WA-verzekering wettelijk verplicht is, hebben wij een maatschappelijke taak. We zijn klein, maar dat is helemaal niet erg. We zijn er niet om veel winst te maken. Verlies is ook niet de bedoeling. We moeten wel onze eigen broek ophouden.”

De motorvoertuigenverzekering is de kurk waarop Terminus drijft, al zijn er ook andere buitenissige zaken waaraan gewone verzekeraars zich niet wagen, maar die Terminus wel verzekert.

Schröder: “We verzekeren bij voorbeeld bloemencorso's, carnavalsauto's, crossmotoren - niet de snelheidswedstrijden, maar schade aan derden op oefenterreinen. We verzekeren zelfs wel eens personen die aan autovoetbal doen. Dat is dat je met drie auto's tegen drie andere auto's een grote bal in het doel moet rijden. We verzekeren dan alleen de schade aan toeschouwers, natuurlijk niet aan de auto's. Waar we veel aan verdienen zijn korte-termijnverzekeringen, bij voorbeeld Oosteuropeanen die hier een tweedehands auto kopen en daarmee naar huis willen.”

Hoe kleurrijk de buitenissige risico's ook mogen zijn, het merendeel van de Terminus-klanten wordt gevormd door automobilisten met een rijk 'schadeverleden', zoals het in jargon heet. Deze brokkenpiloten krijgen van Terminus een verzekering op maat, met een eigen risico en een premie die bij de persoon past. Daarvoor hanteert Terminus geen mathematische modellen met kansberekeningen zoals grote verzekeraars die toepassen. Schröder: “Wij werken geheel op onze ervaring. Wij kennen onze pappenheimers. De premie wordt zonder meer verhoogd als er weer veel schade komt. Omgekeerd daalt de premie als er schadevrij gereden wordt.”

Terminus heeft ongeveer één procent van de markt, een aandeel dat door de jaren heen tamelijk stabiel blijft. Schröder: “Meestal groeit Terminus in de jaren waarin de reguliere autoverzekeraars met verlies draaien. Om te bezuinigen gooien ze de hoge risico's eruit. Die krijgen wij dan, dus in die tijden groeien we. Maar in tijden van winst bestaat er bij de reguliere verzekeraars geen noodzaak om te saneren en dan wordt Terminus kleiner.”

De laatste jaren hadden de autoverzekeraars het moeilijk, er werden zware verliezen geleden. Maar Terminus heeft daar ditmaal niet erg van geprofiteerd. Terwijl je mag verwachten dat in deze zakelijke tijd slechte risico's zonder erbarmen geweigerd zouden worden. Schröder: “Dat komt denk ik door de sterke concurrentie. Verzekeraars willen allemaal hun marktaandeel behouden. Ze doen er alles aan om groot te blijven. Slechte risico's worden kennelijk nu niet zo gauw meer geweigerd. Ik heb er geen andere verklaring voor, waarom dit keer Terminus niet groeit.”

De slechte risico's waren in het verleden vooral particuliere brokkenmakers. Maar de laatste jaren wordt de portefeuille van Terminus steeds meer gevuld door zakelijke rijders. Schröder: “Zeg dat een jaar of tien geleden hooguit tien procent van onze verzekerden bedrijven waren, dat is nu zo'n twintig procent geworden.”

Opmerkelijk is dat juist een deel van deze zakelijke rijders zeer veel schade veroorzaakt - pizzabezorgers, koeriersdiensten en taxibedrijven. Enkele van deze bedrijven veroorzaken zelfs zoveel schade dat Terminus voor het eerst in zijn bestaan heeft gewaarschuwd ze niet langer te verzekeren. In het jaarverslag over '95 schrijft Terminus dat er een mentaliteitsverandering bij regelmatige veroorzakers van schade moet komen: “Het wordt immers ook voor Terminus moeilijk deze groepen de mogelijkheid te blijven bieden zich tegen wettelijke aansprakelijkheid te verzekeren.”

Vooral sommige pizzabezorgers maken het bont. Vorig jaar werd ƒ 90.000 aan premies geïnd voor pizzabrommers, maar er werd een verlies geleden van ƒ 180.000. Sommige jaarpremies lopen op tot ƒ 2.000,-. Schröder: “Dat is natuurlijk wel veel voor een brommer, temeer daar wij een eigen risico hanteren van 500 tot 1.000 gulden. En nog verliezen wij erop.”

Maar mag Terminus een klant weigeren? Schröder: “Wel degelijk. Maar tot dusverre beperken wij ons tot personen die niet toerekeningsvatbaar zijn - notoire alcoholisten of drugsverslaafden. Bedrijven hebben we nog niet geweerd. Dat zou ook de nekslag voor ze betekenen, dus daar zijn wij behoedzaam mee. Maar we hebben ze nu gewaarschuwd. We kunnen niet met verlies blijven draaien.”

Een grotere verliespost vormen sommige taxibedrijven. De meeste taxi's zijn gewoon bij reguliere verzekeraars verzekerd, maar vooral in de grote steden zitten nogal wat bedrijven die het met de verkeersregels niet zo nauw nemen. Vorig jaar inde Terminus ƒ 1.000.000 aan premies van taxi's, maar leed er ƒ 208.000 verlies op. Schröder: “We hebben de premies nu fors verhoogd. Als dat niet helpt, moeten we andere stappen nemen. Bij de koeriersdiensten is het verlies wel dalende. Dat komt doordat die nu een eigen brancheorganisatie hebben, de Vereniging van Koeriers en Expresbedrijven, die de ergste wildwest-gewoonten kan bezweren. Maar bij de pizzabezorgers zie ik dat nog zo gauw niet gebeuren. Dat zijn jongetjes van een jaar of 17 die vaak een bonus krijgen per bezorgde pizza. Daar heb ik een hard hoofd in.”