De bekoelde liefde voor de camera

Vanavond verwacht ik op de tv de eerste beelden van een door cameraploegen belaagde Frits Bolkestein op Cyprus. Als hij solidair is met zijn collega-Kamerleden in Nederland, zal Bolkestein niet veel meer zeggen dan: “We moeten afwachten wat de heer Bolkestein zaterdag na zijn terugkeer uit Cyprus op Schiphol zal zeggen.”

Zelden hebben Kamerleden en bewindslieden zich en masse zó zwijgzaam tegenover de hongerige media opgesteld. Alleen Schutte (GPV) en Marijnissen (SP) kwamen unverfroren voor hun (afwijzende) mening uit. Zelfs staatssecretaris Erica Terpstra, die normaliter al bij de eerste aanblik van een tv-camera begint te sidderen van orgastische vreugde, spurtte gisteren een gebouw binnen toen haar om commentaar gevraagd werd. Het was alsof haar een brisantbom werd toegeworpen.

Met ongekende zelfverloochening onderdrukten ook de ijdelste Kamerleden hun aanvechting om te schitteren in de publiciteit. Was Boris Dittrich van D66 verbaasd geweest toen hij Netwerk had gezien? Dittrich keek schichtig naar zijn grote liefde, de camera, en zei toen parmantig: “Daar ga ik verder niet op in. Gaat u maar naar meneer Wolffensperger. Goeienavond.” En wég was hij. (Komt wel weer terug, hoor.)

Wolffensperger moest aanvankelijk enige aarzeling overwinnen, maar toen mochten we hem bij RTL 4 betrappen op deze fraaie uiting van dubbelhartigheid: “Ik geef geen oordeel over de heer Bolkestein, laat ik het anders zeggen, ik ben ook fractievoorzitter en ik zou iets dergelijks nooit gedaan hebben.”

Job Frieszo van het NOS Journaal wist ons te melden “dat er ook wel een paar VVD'ers zijn die het minder fraai vinden en met hun armen over elkaar op uitleg wachten.”

Hij hield zijn bronnen anoniem. Zou hij misschien ook Wiegel bedoeld hebben? Het gerucht gaat dat Wiegel zondagavond na de uitzending van Netwerk met een geheimzinnige glimlach om de lippen in zijn Friese tuin is aangetroffen; een leeg borrelglaasje rolde over het grasveld.

Het was dus ploeteren voor de actualiteitenrubrieken. Den Haag Vandaag had het aardig opgelost door archiefbeelden van de affaire-Brinkman te tonen. We hoorden Bolkestein in 1994 tegen verslaggeefster Wouke van Scherrenburg zeggen: “Er is geen verdenking die in zijn (Brinkmans) richting gaat.”

“Wat zou u gedaan hebben?” vroeg Van Scherrenburg toen.

“Ik verkeer niet in die situatie”, zei Bolkestein, “en dus geef ik er geen oordeel over.”

“Zó theoretisch was het niet”, grijnsde Ferry Mingelen nu in de studio, “want Bolkestein was toen al vier jaar commissaris van MSD. Misschien was hij daarom zo mild in zijn oordeel.”

Nova had snel een enquête laten houden onder het Nederlandse publiek. Mocht Bolkestein zó opkomen voor dat bedrijf? Ja, zei 14 procent. Nee, vond 69 procent. Maar moest hij nu ook aftreden? Dat ging 57 procent te ver, 21 procent vond van wél.

In alle commotie van de afgelopen dagen is te zelden vermeld, dat de reportage van Netwerk over Bolkestein weer gemaakt werd door het KRO-duo Steven de Vogel en Ton F. van Dijk (deze keer aangevuld door Martin Fröberg en Marjolein La Fors). Wij kennen hen van andere onthullingen: de Brinkman-affaire, het salaris van Nordholt, het Indonesische fiasco van de zakenman... Bolkestein (in de biografische documentaire dit jaar over diens leven).

Bolkestein was erg verontwaardigd over die KRO-documentaire. “Schunnige journalistiek”, noemde hij het. “Methoden die doen denken aan de inquisitie... een bewuste poging tot beschadiging.” En: “Ze hebben Brinkman te grazen genomen, en nu mij. Die vlieger gaat niet op.”

Gaat hij deze kwalificaties zaterdag herhalen? Nog vier nachtjes slapen (of wakker liggen).