Benazir Bhutto ziet zich van allerlei kanten belaagd

NEW DELHI, 24 SEPT. De Pakistaanse premier Benazir Bhutto is in zak en as. Niet alleen werd haar broer Murthaza vrijdagavond door de politie in Karachi doodgeschoten, maar ook stapelen zich plotseling op allerlei andere fronten kolossale problemen voor haar en haar regering op. Naar Oosters gebruik schreef een betraande Benazir haar moeilijkheden gisteren op het conto van een samenzwering tegen haar familie.

Afgezien van de perikelen in eigen kring, heeft de premier te kampen met een nagenoeg geheel vastgelopen economie, met hand over hand toenemende bloedige twisten tussen sunnitische en shi'itische moslims en met een snel verslechterende relatie met president Farooq Leghari. Intussen heeft de oppositie de handen ineengeslagen om haar na een bewind van drie jaar zo snel mogelijk ten val te brengen.

Wanhopig proberen Bhutto en haar adviseurs al maanden het IMF er toe te bewegen een eerder afgesproken lening van 600 miljoen dollar te verstrekken. De economische heelmeesters uit Washington weigeren dit echter omdat het beleid van Bhutto's regering volgens hen niet deugt. De regering moet bezuinigen, omdat de schuldenlast anders ondraaglijk wordt. Islamabad moet voor eind oktober een schuld van 705 miljoen dollar afbetalen en niemand weet waar dat geld vandaan moet komen. Een voor de hand liggende oplossing zou zijn de schatrijke feodale landheren eindelijk belasting te laten betalen op hun inkomsten uit de landbouw. Maar hiervoor deinst Benazir terug, want de machtige landheren vormen een van de steunpilaren van haar regering.

De aanslag gisteren op een sunnitische moskee in de stad Multan, die aan 21 gelovigen het leven kostte, duidt op een andere zorgwekkende ontwikkeling: die van snel toenemend sectarisch geweld tussen sunnieten en shi'ieten. Slechts enkele uren na het bloedbad in Multan werd, kennelijk ter vergelding, alweer een shi'itische gebedsvoorganger in de nabijgelegen plaats Bahawalpur doodgeschoten. Ook op zondagavond had dat lot al een shi'itische geestelijke getroffen. Het wachten lijkt nu op de volgende aanslag op de sunnnieten, die in Pakistan ruimschoots in de meerderheid zijn.

Bleven dergelijke bloedige acties van sunnieten tegen shi'ieten en vice versa tot voor kort nog beperkt tot de grootste stad van het land, Karachi, de laatste maanden hebben ze zich ook naar de rest van het land verplaatst. Multan en Bahawalpur liggen in de provincie Punjab en ook in de Noordwestelijke Grensprovincie, in en om de afgelegen plaats Parachinar, kwam het vorige week tot bloedige onlusten tussen beide islamitische geloofsrichtingen. Daarbij vielen naar verluidt een paar honderd doden.

Tot Bhutto's onaangename verrassing moet ze plotseling ook het hoofd bieden aan een veel eigenzinniger optredende president Farooq Leghari. Deze werd door haar zelf eind 1993 in het zadel geholpen en de samenwerking tussen beiden verliep lange tijd tamelijk harmonisch.

Maar de afgelopen dagen heeft Leghari zich herhaaldelijk zeer kritisch getoond over Benazirs beleid. Zo legde hij de vraag voor aan het Pakistaanse Hooggerechtshof of hij gehouden is de rechterlijke benoemingen van Benazir Bhutto automatisch goed te keuren of dat hij zich daartegen kan verzetten. Hiermee maakte de president duidelijk dat hij zijn bedenkingen heeft tegen Benazirs beleid in dezen.

Alsof dat nog niet genoeg was, drong Leghari gisteren aan op een parlementaire onderzoekscommissie naar corruptie. “De tijd voor daden is gekomen”, aldus de president, die stelde dat er tot dusverre onvoldoende was ondernomen om de corruptie te beteugelen. Velen hebben de regering-Bhutto van corruptie beticht. In het bijzonder haar eigen echtgenoot, Asaf Ali Zardari, bijgenaamd Mr Ten Percent wegens de vermeende steekpenningen die hij zou eisen, wordt in dit verband vaak genoemd. Het bericht onlangs in de Engelse media dat de van huis uit zeer rijke Bhutto's een kostbaar landgoed in Engeland hebben gekocht was eveneens koren op de molen van deze critici.

Niet bekend

Benazir Bhutto, nog niet zo heel lang geleden bezongen als de hoop van Pakistan op een betere toekomst, zal zich hoe dan ook in allerlei bochten moeten wringen om zich uit de nesten te werken.

    • Floris van Straaten