Beatle-uitgave onthult aanleiding tot breuk

AMSTERDAM, 24 SEPT. Met een vandaag verschenen video-pakket van acht banden en een derde dubbel-cd, die eind oktober uitkomt, wordt dit najaar het project The Beatles Anthology afgesloten dat tot dusver al miljoenen heeft opgeleverd. Apple, het bedrijf van de Beatles, heeft laten weten dat het hierbij zal blijven; méér onuitgegeven Beatle-werk is via dit officiële kanaal niet te verwachten.

Van de twee eerder verschenen dubbel-cd's werden intussen wereldwijd 14 miljoen exemplaren verkocht; in Nederland haalde de eerste een oplage van ruim 50.000 en de tweede ongeveer 40.000. Het nieuwe nummer Free as a bird, een door wijlen John Lennon nagelaten liedje waarvan zijn drie vroegere collega's vorig jaar een volwaardige plaatopname maakten, werd echter niet de nummer-één-hit die Apple er bij voorbaat van zei te verwachten. Het nummer bereikte in Engeland de vierde plaats van de hitlijst, nadat de popzender van de BBC had geweigerd het te draaien wegens gebrek aan kwaliteit.

De achtdelige Beatles Video Anthology is gebaseerd op de tv-serie, die hier op drie achtereenvolgende avonden in december werd uitgezonden door RTL4, waarbij authentiek en soms niet eerder vertoond filmmateriaal is gecombineerd met nieuwe interviews met Paul McCartney, George Harrison en Ringo Starr. De serie omvatte drie delen van elk een uur en drie kwartier; de videobanden, elk vijf kwartier, duren bijna tweemaal zo lang. Zo zijn er, volgens Apple-directeur Neil Aspinall, meer beelden opgenomen van de Beatle-concerten in het Noordhollandse dorp Blokker in 1964 en de bijbehorende rondvaart door de Amsterdamse grachten. Ook wordt nu duidelijk gemaakt wat in 1969 de directe aanleiding tot de breuk is geweest: het optreden van de Amerikaanse zakenman Allen Klein. Drie van de vier Beatles wilden dat hij hun manager zou worden, maar Paul McCartney wenste zich niet onder druk te laten zetten. Hij vond bovendien dat een nieuwe manager genoegen moest nemen met 15 procent van de omzet, terwijl de andere drie de man 20 procent wilden toekennen.

Verder lijkt de video-documentaire, te oordelen naar de beelden die gisteravond in Paradiso in Amsterdam werden vertoond tijdens een eerste presentatie, geen nieuw licht op de groep te werpen. Zelfs over de breuk wordt in bedekte termen gesproken. McCartney, altijd diplomatiek, vergelijkt het uiteengaan met het onvermijdelijke moment waarop een groep bevriende soldaten het leger verlaat en de wereld van de grote mensen betreedt. De milde Harrison laat zich ontvallen dat het maken van een nieuwe plaat ging lijken op een winter of discontent en wijst erop dat de fricties voor iedereen te zien waren in de documentaire film Let it be uit 1970. Alleen de nuchtere Ringo Starr, die eenvoudig vaststelt dat hij zich met de Beatles ging vervelen, krijgt aan het eind niettemin een hoorbaar brok in zijn keel als hij terugkijkt op de 'verbazingwekkende hechtheid' van de vier.

De laatste groepsfoto's van de Beatles werden gemaakt op 22 augustus 1969, meer dan een kwart eeuw geleden.